MULTIDISICPLINAIR SAMENWERKEN
- = met verschillende disciplines samenwerken aan 1 probleem, maar iedere discipline behoud eigen competentie
➢ Communicatie !!! => via voorschrift
COMPETENTIE PER DISCIPLINE
Huisarts Kine Orthopeed Sportarts
- Brede kennis - Diagnostiek - Diagnostiek - Diagnostiek
- Eerste aanspreekpunt - Behandeling - Behandeling - Behandeling
- Preventie - Chirurgie - Preventie
- Specialisatie
- Mono-articulair?
WAT IS EEN SPORTARTS
- Beschermde titel
- GEEN specifieke nomenclatuur door RIZ
- GEEN erkend medisch specialisme
WAT DOET SPORTARTS?
Diagnostiek Behandeling Preventie Testing
- KO - Infiltratie - Medische keuring - Inspanningstest
Vo2 max & lactaat
- Beeldvorming - ESWT - Dopingcontrole
- Sportvoeding,
sportpsycholoog,
trainingsleer
- Blessure preventie
VERSCHIL SPORTARTS -HUISARTS + SPORTARTS-ORTHOPEED
Sportarts - huisarts Sportarts – orthopeed
Diagnostiek Diagnostiek
- Meer kennis over bewegingsapparaat - Brede kennis specialisatie 1 of meer gewr.
Behandeling Behandeling
- Meer kennis & ervaring over mogelijkheden v beh. - Infiltratie – onder fluoroscopie
- Gericht doorverwijzen - ESWT
- Orthopedische zolen
DIAGNOSTIEK BINNEN SPORTGENEESKUNDE => ECHO
- Pees (supraspinatus tendinopathie, achillespees) - Vreemde voorwerpen in weke delen (splinter, glas)
- Spier - Vochtophoping
- Massa’s - Verstuiking of scheur in lig.
- Ganglioncyste (Lig. collaterale mediale knie, lig. talofibulare anterior, lig. calcaneofibulare)
- Hernia’s - Ontsteking of vocht (effusie) in bursae of gewr.
- Goedaardige of kwaadaardige weke dele tumoren - Beknelling zenuw vb. carpale tunnel
,BEHANDELING BINNEN SPORTGENEESKUNDE
CORTISONE INJECTIES
- Intra-articulair
➢ Pijn verlichting & functionele verbetering
Enkel bij korte follow up na knie OA zijn voordelen na 6w klinisch
MAAR ???
- Tendineus
➢ Gunstig op KT voor tendinopathieen, middellang & lange termijn kan het slecht zijn
- Bursitis
➢ Corticosteroïde injectie + fysio = superieur
MAAR enkel fysio geeft lager recidief%
- Carpale tunnel syndroom
➢ Lokaal CSI effectief voor milde & matige CTS -> voordelen duren tot 6m & tot 12m minder behoefte aan chirurgie
➢ Zelden ernstige bijwerkingen
BIJWERKINGEN
- Flare (=lokale ontsteking) - Hypertensie - Versnelde progressie osteoartritis
- Infectie - Hypergycemie - Hypopigmentatie & atrofie v huid
- Osteoporose - Letsel beenderstelsel - Onderdrukking of inefficiëntie
- Scheuren v pezen - Blozen v gezicht
HYALURONZUUR INJECTIE
- Intra-articulair
➢ Pijn verlichting & functionele verbetering + operatie voor artrose uitstellen
➢ Kleine verschillen & eerder voordeel voor hyaluronzuur bij OA v knie
- Intra-tendineus / zacht weefsel
- Tendinopathie
➢ Lokale therapie + lichaamsbeweging -> hyaluronzuur niet effectief bij tendinopathie
➢ HZ lijkt effectief bij sport-gerelateerde tendinopathie -> meer onderzoek met grote steekproef nodig!!
GEEN TOT WEINIG BIJWERKINGEN
- Verhoogd risico op niet-ernstige lokaal voorbijgaande reacties
PRP INJECTIE
- Intra-articulair
➢ Verbetering tot 12m + betere klinische uitkomsten & WOMAC score
Niet bij knie OA behandeling!
- Intra-tendineus
➢ Goed bewijs voor PRP onder echogeleiding bij tendinopathie
ESWT (EXTRACORPORELE SHOCK WAVE ) = H OOG ENERGE TISCHE SCHOKGOLVEN
Zorgt voor:
- Pijnstilling
- Pees herstel
- Verbrijzelen v calcificaties
,INDICATIE
- Tendinopathie (RC, glutei, achillespees, patellapees, - Non-union
epicondylitis lat/med, facitis plantaris)
- Calcifiserende tendinopathie - Osteonecrose / osteochondritis dissecans
CONTRA-INDICATIE
- Zwangerschap - NSAID gebruik - Bloedverdunner gebruikt
- Osteoporose - Hypersensitiviteit - Pacemaker of andere implantaten
- Hemofilie - Groeischrijven (kids) - Gebied thv long – pneumothorax
- Epilepsie
ANATOMIE PATELLA
- Beweegt in lengte-as trochlea femoris
- Hoek 138 +-6 graden
Trochlea dysplasie
- Grotere hoek
- Meer subluxatie kans
PATELLA FEMORALE PIJN
- Vaak complicatie na knie-operatie
- >50% bereikt gewenste uitkomst niet na 5-8j
Hogere incidentie bij:
- Atleten met (plots) hoge belasting
- Militairen
- Geen associatie met sedentair -> wel na lange tijd terug plots starten met sport
DIAGNOSE PFP
- GEEN specifieke test!
- Diagnose w gemaakt obv exclusie!
➢ Anamnese, blessure geschiedenis + beeldvorming om uit te sluiten
Provocatie v klacht:
- Trap op/af
op: kuitlengte, kracht M. quadriceps & glutei
af: kuitlengte, kracht M. quadriceps ➔ Baseline functie bepalen adhv VAS
- Squat ➔ Comparable sign adhv VAS & AKPS
techniek (mobiliteit/anatomie), kracht hoger score = lage klachten
- Lopen
- Springen
- Lang met gebogen knie zitten (cinema sign)
lengte M. quad, zithouding (gekruist) – TFL/ITB, vetkussen stopt caudaal glijden, NIET: voet biomechanica & spiersterkte
Schoenen:
hogere hiel = meer belasting PF gewr., teenslipper is geen ondersteuning achtervoet, schokdemping?
Skinny jeans
druk? , sensibilisatie (centraal / lokaal)
DIFFERENTIAAL DIAGNOSE PFP
Infrapatellair fat pad impingement Osgood schlatter Sinding-larsen Johansson syndroom
, BIOMECHANICA / PATHOFYSIOLOGIE PFP
Mechanische belasting & model
- B essentieel voor gezond gewr. MAAR abnormale B kan tot weefselletsel leiden
- B hoger dan BBH -> PFP
PEAK LOAD: CONTACTOPPERVLAK
- Contactopp. patella & femur kleinst in extensie v knie
- Neem toe naar flexie
- Patella alta: verhoogd in elke hoek
- Verstoord alignement: contactopp verkleint -> meer druk laterale aspect patella
Vb. the real bad ones, the kissing knee
Compensatie M. quadriceps / Mm. glutei
- Strakke iliotibiale band ➔ Check ook tibiale (Exo) torsie => niks met neuromusculaire controle te maken
➢ Oorzaak of gevolg v PFP?
PEAK LOAD: EXTER N MOMENT ARM
- Belasting gerelateerd aan EMA
➢ Groter moment (afstand middellijn nr gewr.) = grotere mechanische spanning (stress)
OPEN VS. GESLOTEN KETEN OEFENING
Open: vb. leg extension
- Druk neemt toe bij extensie want kleiner contactoppervlak, vooral laatste 20 graden
Gesloten: vb. squat
- Druk neemt toe bij diepere flexie
EXTERN / INTERN KNIE FLEXIE MOMENT & INVLOED V BMI
- Toename v gewicht = groter extern knie flexie moment (~ GRK)
- Toename v gewicht = grotere intern knie flexie moment nodig
➢ M. quadricpes zorgt ervoor dat we niet door benen zaken = IKFM
NIET BIOMECHANISCHE ABNORMALITETEN DIE AAN BASIS V PFP KUNNEN L IGGEN:
- Pychologisch (angst, depressie, catastroferen, bewegingsangst)
- Sociaal (familie, vrienden, werk, opleiding, inkomen)
- Slaapstoornissen
TESTING
- Vast moment -> niet kort op elkaar
- Doel stellen ifv motivatie -> succeservaring
- Alignement = taak specifiek
- Quadriceps
➢ Kracht winst in 1e 6-8w = neuromusculair, GEEN hypertrofie
➢ Behouden effect na 12-18w = hypertrofie
- = met verschillende disciplines samenwerken aan 1 probleem, maar iedere discipline behoud eigen competentie
➢ Communicatie !!! => via voorschrift
COMPETENTIE PER DISCIPLINE
Huisarts Kine Orthopeed Sportarts
- Brede kennis - Diagnostiek - Diagnostiek - Diagnostiek
- Eerste aanspreekpunt - Behandeling - Behandeling - Behandeling
- Preventie - Chirurgie - Preventie
- Specialisatie
- Mono-articulair?
WAT IS EEN SPORTARTS
- Beschermde titel
- GEEN specifieke nomenclatuur door RIZ
- GEEN erkend medisch specialisme
WAT DOET SPORTARTS?
Diagnostiek Behandeling Preventie Testing
- KO - Infiltratie - Medische keuring - Inspanningstest
Vo2 max & lactaat
- Beeldvorming - ESWT - Dopingcontrole
- Sportvoeding,
sportpsycholoog,
trainingsleer
- Blessure preventie
VERSCHIL SPORTARTS -HUISARTS + SPORTARTS-ORTHOPEED
Sportarts - huisarts Sportarts – orthopeed
Diagnostiek Diagnostiek
- Meer kennis over bewegingsapparaat - Brede kennis specialisatie 1 of meer gewr.
Behandeling Behandeling
- Meer kennis & ervaring over mogelijkheden v beh. - Infiltratie – onder fluoroscopie
- Gericht doorverwijzen - ESWT
- Orthopedische zolen
DIAGNOSTIEK BINNEN SPORTGENEESKUNDE => ECHO
- Pees (supraspinatus tendinopathie, achillespees) - Vreemde voorwerpen in weke delen (splinter, glas)
- Spier - Vochtophoping
- Massa’s - Verstuiking of scheur in lig.
- Ganglioncyste (Lig. collaterale mediale knie, lig. talofibulare anterior, lig. calcaneofibulare)
- Hernia’s - Ontsteking of vocht (effusie) in bursae of gewr.
- Goedaardige of kwaadaardige weke dele tumoren - Beknelling zenuw vb. carpale tunnel
,BEHANDELING BINNEN SPORTGENEESKUNDE
CORTISONE INJECTIES
- Intra-articulair
➢ Pijn verlichting & functionele verbetering
Enkel bij korte follow up na knie OA zijn voordelen na 6w klinisch
MAAR ???
- Tendineus
➢ Gunstig op KT voor tendinopathieen, middellang & lange termijn kan het slecht zijn
- Bursitis
➢ Corticosteroïde injectie + fysio = superieur
MAAR enkel fysio geeft lager recidief%
- Carpale tunnel syndroom
➢ Lokaal CSI effectief voor milde & matige CTS -> voordelen duren tot 6m & tot 12m minder behoefte aan chirurgie
➢ Zelden ernstige bijwerkingen
BIJWERKINGEN
- Flare (=lokale ontsteking) - Hypertensie - Versnelde progressie osteoartritis
- Infectie - Hypergycemie - Hypopigmentatie & atrofie v huid
- Osteoporose - Letsel beenderstelsel - Onderdrukking of inefficiëntie
- Scheuren v pezen - Blozen v gezicht
HYALURONZUUR INJECTIE
- Intra-articulair
➢ Pijn verlichting & functionele verbetering + operatie voor artrose uitstellen
➢ Kleine verschillen & eerder voordeel voor hyaluronzuur bij OA v knie
- Intra-tendineus / zacht weefsel
- Tendinopathie
➢ Lokale therapie + lichaamsbeweging -> hyaluronzuur niet effectief bij tendinopathie
➢ HZ lijkt effectief bij sport-gerelateerde tendinopathie -> meer onderzoek met grote steekproef nodig!!
GEEN TOT WEINIG BIJWERKINGEN
- Verhoogd risico op niet-ernstige lokaal voorbijgaande reacties
PRP INJECTIE
- Intra-articulair
➢ Verbetering tot 12m + betere klinische uitkomsten & WOMAC score
Niet bij knie OA behandeling!
- Intra-tendineus
➢ Goed bewijs voor PRP onder echogeleiding bij tendinopathie
ESWT (EXTRACORPORELE SHOCK WAVE ) = H OOG ENERGE TISCHE SCHOKGOLVEN
Zorgt voor:
- Pijnstilling
- Pees herstel
- Verbrijzelen v calcificaties
,INDICATIE
- Tendinopathie (RC, glutei, achillespees, patellapees, - Non-union
epicondylitis lat/med, facitis plantaris)
- Calcifiserende tendinopathie - Osteonecrose / osteochondritis dissecans
CONTRA-INDICATIE
- Zwangerschap - NSAID gebruik - Bloedverdunner gebruikt
- Osteoporose - Hypersensitiviteit - Pacemaker of andere implantaten
- Hemofilie - Groeischrijven (kids) - Gebied thv long – pneumothorax
- Epilepsie
ANATOMIE PATELLA
- Beweegt in lengte-as trochlea femoris
- Hoek 138 +-6 graden
Trochlea dysplasie
- Grotere hoek
- Meer subluxatie kans
PATELLA FEMORALE PIJN
- Vaak complicatie na knie-operatie
- >50% bereikt gewenste uitkomst niet na 5-8j
Hogere incidentie bij:
- Atleten met (plots) hoge belasting
- Militairen
- Geen associatie met sedentair -> wel na lange tijd terug plots starten met sport
DIAGNOSE PFP
- GEEN specifieke test!
- Diagnose w gemaakt obv exclusie!
➢ Anamnese, blessure geschiedenis + beeldvorming om uit te sluiten
Provocatie v klacht:
- Trap op/af
op: kuitlengte, kracht M. quadriceps & glutei
af: kuitlengte, kracht M. quadriceps ➔ Baseline functie bepalen adhv VAS
- Squat ➔ Comparable sign adhv VAS & AKPS
techniek (mobiliteit/anatomie), kracht hoger score = lage klachten
- Lopen
- Springen
- Lang met gebogen knie zitten (cinema sign)
lengte M. quad, zithouding (gekruist) – TFL/ITB, vetkussen stopt caudaal glijden, NIET: voet biomechanica & spiersterkte
Schoenen:
hogere hiel = meer belasting PF gewr., teenslipper is geen ondersteuning achtervoet, schokdemping?
Skinny jeans
druk? , sensibilisatie (centraal / lokaal)
DIFFERENTIAAL DIAGNOSE PFP
Infrapatellair fat pad impingement Osgood schlatter Sinding-larsen Johansson syndroom
, BIOMECHANICA / PATHOFYSIOLOGIE PFP
Mechanische belasting & model
- B essentieel voor gezond gewr. MAAR abnormale B kan tot weefselletsel leiden
- B hoger dan BBH -> PFP
PEAK LOAD: CONTACTOPPERVLAK
- Contactopp. patella & femur kleinst in extensie v knie
- Neem toe naar flexie
- Patella alta: verhoogd in elke hoek
- Verstoord alignement: contactopp verkleint -> meer druk laterale aspect patella
Vb. the real bad ones, the kissing knee
Compensatie M. quadriceps / Mm. glutei
- Strakke iliotibiale band ➔ Check ook tibiale (Exo) torsie => niks met neuromusculaire controle te maken
➢ Oorzaak of gevolg v PFP?
PEAK LOAD: EXTER N MOMENT ARM
- Belasting gerelateerd aan EMA
➢ Groter moment (afstand middellijn nr gewr.) = grotere mechanische spanning (stress)
OPEN VS. GESLOTEN KETEN OEFENING
Open: vb. leg extension
- Druk neemt toe bij extensie want kleiner contactoppervlak, vooral laatste 20 graden
Gesloten: vb. squat
- Druk neemt toe bij diepere flexie
EXTERN / INTERN KNIE FLEXIE MOMENT & INVLOED V BMI
- Toename v gewicht = groter extern knie flexie moment (~ GRK)
- Toename v gewicht = grotere intern knie flexie moment nodig
➢ M. quadricpes zorgt ervoor dat we niet door benen zaken = IKFM
NIET BIOMECHANISCHE ABNORMALITETEN DIE AAN BASIS V PFP KUNNEN L IGGEN:
- Pychologisch (angst, depressie, catastroferen, bewegingsangst)
- Sociaal (familie, vrienden, werk, opleiding, inkomen)
- Slaapstoornissen
TESTING
- Vast moment -> niet kort op elkaar
- Doel stellen ifv motivatie -> succeservaring
- Alignement = taak specifiek
- Quadriceps
➢ Kracht winst in 1e 6-8w = neuromusculair, GEEN hypertrofie
➢ Behouden effect na 12-18w = hypertrofie
