Samenvatting HC: neuronale netwerken & sensoriek - H7 cursus + BEGRIPPENLIJST

Samenvatting H7: neurologische
inzicht in sensoriek & motoriek
HC4: neuronale netwerken & sensoriek


0. Inleiding
- Neurologie = essentieel vr psychologie  inzicht geeft i/d biologische basis vn gedrag, emoties
& cognitie
- Concepten zoals sensoriek & motoriek begrijpen => beter verklaren
o Hoe mentale processen ontstaan
o Hoe neurologische afwijkingen kunnen leiden tot psychische stoornissen
- Kennis helpt bij ontw. Vn effectieve behandelingen & interventies



1. Neuronale netwerken
- Basis vr hogere neurologische functies
o Zoals: leren, geheugen, bewustzijn & beslissingsvermogen
- Netwerken bestaan uit miljarden verbonden neuronen => complexe signalen verwerken &
integreren
- Interactie tssn opwekkende(/exciterende) & remmende(/inhiberende) signalen  neuronale
netwerken flexibel & efficiënt info verwerken
o Essentieel vr cognitieve processen &
gedragsaanpassingen



- Prikkel (actiepotentiaal) leiden vanuit presynaptisch neuron
tot verandering v/d membraanpotentiaal i/h
postsynaptische neuron
o Verandering kan:
 Positief zijn:
 Stijging v/d membraanpotentiaal
richting drempelwaarde
 = excitatie/exciterende prikkel
 Exciterende postsynaptische
potentiaal (EPSP)
o Vergemakkelijkt ontstaan vn
actiepotentiaal
o Maakt cel gevoeliger vr
signaaloverdracht
 Negatief zijn:
 Daling vn membraanpotentiaal => weg vn drempelwaarde
 = inhibitie/inhibitoire prikkel
 Inhiberende postsynaptische potentiaal (IPSP)
o Vermindert kans op actiepotentiaal
o Wel ongevoeliger vr signaaloverdracht
o Afh. Vn signaalstof (type neurotransmitter)
 Vb exciterende neurotransmitter
 Glutamaat & acetylcholine
 Vb inhiberende neurotransmitter
 Gamma-aminoboterzuur (GABA) & glycine
1

,- Postsynaptische neuronen => ontvangen meerdere prikkels vn meerdere presynaptische
neuronen
o Prikkels kunnen EPSP, IPSP of combo zijn
o Som vn alle inkomende prikkels aan membraanpotentiaal drempelwaarde bereikt =
ontstaan actiepotentiaal in postsynaptische neuron
 Drempelwaarde nt bereikt => gn actiepotentiaal bereikt
 Dat proces noemen we summatie
- 2 types:
o Summatie in tijd/temporele summatie:
 Meerdere prikkels vn hetzelfde
presynaptische neuron
 Kort na elkaar komen
 Dr summatie => samen leiden tot
actiepotentiaal
o Summatie i/d ruimte/spatiële summatie:
 Meerdere prikkels vn verschillende
presynaptische neuronen
 Komen tegelijkertijd
 Dr summatie => samen leiden tot
actiepotentiaal
- Voldoende summatie = drempelwaarde
overschreden w  actiepotentiaal ontstaan
- Term ‘summatie’ ook gebruikt vr optelsom vn
exciterende & inhiberende prikkels die elkaar
mogelijks opheffen
o Bij gevolg nt leiden tot overschrijding vn
drempelwaarde => nt tot actiepotentiaal



- Alle individuele neuronen schakelen met elkaar tot
complexe netwerken
o Daardoor informatiestromen gemoduleerd w
- Meerdere vormen vn schakelingen mogelijk
o Schakeling veel gebruikt => blijven bestaan + versterkt w
o Schakelingen weinig/nt gebruikt => op termijn verdwijnen
 Principe ‘use it or lose it’

Verschillende vormen:

A. Convergentie
B. Divergentie
C. Parallel
D. Positieve feedback
E. Negatieve feedback
F. Reciproke inhibitie



- Divergentie
o Signaal opsplitst nr meerdere, naast elkaar
liggende zenuwvezels
o Signaal opgedeeld over 2 twee zenuwvezels
- Convergentie
o Meerdere neuronen samen bij 1
postsynaptische neuron
o Gebundelde signaal doorgeeft
o Leiden tot processen vn summatie & occlusie
2

,  Summatie:
 Stimulatie vn 2(/+) parallelle neuronen vr activatie vn extra neuronen
 Geheel > som vn delen => signaal versterkt
 Occlusie:
 Stimulatie vn 2(/+) parallelle zenuwen
=> inactivatie vn bepaalde
postsynaptische neuronen
 Geheel < som vn delen => signaal
verzwakt
- Veel schakelneuronen in CZS => inhiberende neuronen
o 2 vb:
 Reciproke innervatie/inhibitie
 Gekruiste strekreflex
 Stimulerende prikkel via
schakelneuron => andere
schakeling inhiberen
 Vorm vn divergentie
 Prikkeling vn 1 neuron lokt
remming vn volgend neuron uit => dr invloed vn remmend interneuron
 Vb: inhibitie vn antagonistspier bij activatie vn agonistspier
 Laterale inhibitie
 Divergentie tegengewerkt
 Verscherping vn contrast
o Vergemakkelijken vn lokalisatie vn prikkel
- Multisynaptische schakelingen leiden => complexere mogelijkheden om
info te moduleren
o Meerdere naast elkaar liggende zenuwen (collateralen) +
verschillende lengte  zowel spatiële als temporele summatie
opwekken
 Spatiële summatie
 Ontstaat dr convergentie vn verschillende collateralen op meerdere
plaatsen => bij postsynaptische neuron
 Temporele summatie
 Gevolg vn collateralen met verschillende lengtes
 Signalen op verschillende tijdstippen kort na elkaar toekomen bij
postsynaptische neuron
o Eindresultaat vn beide = signaal versterkt w
- Reverberating circuit => positieve feedback
o Lus die inkomend signaal herhaalt
o Continue reeks actiepotentialen ontstaat
o Enkel inhiberend signaal kan lus stoppen
o Belangrijke rol i/h geheugen => creëren vn tijdelijke geheugenopslag
 Gebeurt dr patroon vn neuronale activiteiten dat blijft duren
o Concreet vb  in laterale amygdala
 Helpen om synaptische verbindingen te versterken
 Essentieel om langdurige herinneringen te vormen
- Recurrente inhibitie => negatieve feedback
o Prikkel via terugschakeling met inhiberende
neuron => inkomende reeks actiepotentialen
afremt
o Bescherming vn spieren & pezen
 Te sterke prikkels zorgen nt vr een te sterke spiercontractie




3