Topografische anatomie hoofd en hals
Examen: meerkeuze vragen met giscorrectie + aanduidvragen zonder giscorrectie
Videos op toledo nog eens bekijken
H1: Hals
1. Halsfaciën
In de hals: samenhangend systeem van stevige en minder stevige fasciesbladen dat we de fascia
cervicalis noemen.
We kunnen 3 verschillende fascialagen onderscheiden:
1. Lamina superficialis (meest oppervlakkige) → 2x ontdubbeling
2. Lamina pretrachealis
3. Lamina previsceralis 1. m. sternocleidomastoïdeus
2. m. sternohyoideus
Horizontale snede thv 2e trachearing:
3. m. sternothyroideus
4. m. trapezius
5. platysma
6. fascia cervicalis, lamina superficialis
7. m. omohyoideus
8. fascia cervicalis, lamina pretrachealis
9. glandula thyroidea
10. v. jugularis interna
11. a. carotis communis
12. n. vagus
→ in 13. Vagina carotica
14. trachea
15. oesophagus
16. m. scalenus anterior
17. m. scalenus medius
18. m. scalenus posterior
19. truncus sympaticus
20. fascia cervicalis, lamina prevertebralis
21. m. longus colli
22. vertebra cervicalis
23. n. laryngeus recurens
24. m. levator scapula
25. diepe rugspieren
* spatium retroviscerale
** spatium previscerale colli (= virtuele ruimte, kan
echte holte w bij pathologie)
26. spatium prevertebrale (verbindt spatia met
wervel. Ontsteking van wervel kan hierin
terechtkomen)
Lamina superficialis
Bevindt zich onder de platysma: loopt in hals en nek vanaf ligamentum nuchae in anterieure richting
en omgeeft de mm. Trapezius en m. sternocleidomastoïdeus.
,Lamina Praetrachealis
Steviger dan lamina superficialis, omgeeft de infrahyoïdale spieren en strekt zich uit vanaf het os
hyoïdeum en het cartilago thyroïdea tot aan het mediastinum superius waar het overgaat in de
bekledende fasciën van de grote vaten en het pericardium fibrosum.
Is verbonden met de vagina carotica en omgeven samen het gebied anterior van de wervelkolom
waarin de trachea, oesophagus en glandula thyroïdea liggen.
Spatium praeviscerale colli = ruimte tussen lamina praetrachealis fasciae cervicalis en trachea
Spatium retrovfiscerale colli = ruimte tussen oesophagus en lamina praetrachealis fasciae cervicalis
Lamina praevertebralis
Begint aan basis van schedel en loopt caudaal tot in de borstholte waar het overgaat in het
prevertebrale bindweefsel van het mediastinum posterieus. Vormt scheidingsvlak tussen hals en nek.
Lateraal bedekt deze lamina de scalenusspieren als fascia scaleni. De fasciale laag loopt anterieur
naar mediaal door om et het contralaterale diepe fascieblad te fuseren Lamina bedekt dus de diepe
nekspieren en cervicale wervelkolom. De truncus sympathicus ligt in deze lamina.
Spatium praevertebrale = ruimte tussen lamina praevertebralis en anterieure aspect van de
wervelkolom (opgevuld met losmazig bindweefsel), strekt zich uit van schedel tot middenrif
2. Halsdriehoeken
, Grenzen van halsdriehoeken gevormd door goed te palperen anatomische begrenzingen:
Achterste haldriehoek begrensd door
- Achterrand m. sternocleidomastoïdeus
- Voorrand m. trapezius
- Middenste deel clavicula
De m. omohyoïdeus verdeelt deze halsdriehoek in een achterste bovenste (e) en een achterste
onderste (f) driehoek.
Voorste halsdriehoek begrensd door
- Onderrand mandibula en processus mastoïdeus
- Voorrand m. sternocleidomastoïdeus
- Mediale lijn van de hals
m. omohyoïdeus verdeelt de voorste halsdriehoek onder de m. digastricus in een bovenste voorste
halsdriehoek (c) (ook wel subdigastrische driehoek of carotisloge genoemd) en een onderste voorste
halsdriehoek (d)
Submandibulaire driehoek (b) begrensd door
- Voorste en achterste buik m. digastricus
- Onderrand corpus mandibulae
Submentale driehoek (a)
- Tussen beide voorste buiken van de m. digastricus
Groene bolletjes = lymfeklieren → ontvangen lymfe (als daar een bacterie in zit wordt het
immuunsysteem geactiveerd)
Belangrijke lymfekliergroepen:
- Submentale lymfeklieren
o Nemen bacteriën op die tandabcess vormt → lymfeklier zwelt op: pijn
- Submandibulaire groep (liggen langs de n. accessorius)
- Preauriculair lymfeklieren (gaan bv opzwellen bij muggenbeet op gezicht)
- Jugulaire lymfeklieren (langs de v. jugularis interna, vòòr de SCM)
- N. XI lymfeklieren (achter de SCM)
- Supraclaviculaire lymfeklieren
o Hoofd-hals
o Buikholte via de ductus thoracicus
- Paratracheale lymfeklieren (zwellen op bij probleem bij schildklier)
Tumor metastasering door lymfeklieren!
Tumor ontstaat in het slijmvlies, gaat dan door het basaal membraan en wordt dan opgenomen door
de lymfevaten
Examen: meerkeuze vragen met giscorrectie + aanduidvragen zonder giscorrectie
Videos op toledo nog eens bekijken
H1: Hals
1. Halsfaciën
In de hals: samenhangend systeem van stevige en minder stevige fasciesbladen dat we de fascia
cervicalis noemen.
We kunnen 3 verschillende fascialagen onderscheiden:
1. Lamina superficialis (meest oppervlakkige) → 2x ontdubbeling
2. Lamina pretrachealis
3. Lamina previsceralis 1. m. sternocleidomastoïdeus
2. m. sternohyoideus
Horizontale snede thv 2e trachearing:
3. m. sternothyroideus
4. m. trapezius
5. platysma
6. fascia cervicalis, lamina superficialis
7. m. omohyoideus
8. fascia cervicalis, lamina pretrachealis
9. glandula thyroidea
10. v. jugularis interna
11. a. carotis communis
12. n. vagus
→ in 13. Vagina carotica
14. trachea
15. oesophagus
16. m. scalenus anterior
17. m. scalenus medius
18. m. scalenus posterior
19. truncus sympaticus
20. fascia cervicalis, lamina prevertebralis
21. m. longus colli
22. vertebra cervicalis
23. n. laryngeus recurens
24. m. levator scapula
25. diepe rugspieren
* spatium retroviscerale
** spatium previscerale colli (= virtuele ruimte, kan
echte holte w bij pathologie)
26. spatium prevertebrale (verbindt spatia met
wervel. Ontsteking van wervel kan hierin
terechtkomen)
Lamina superficialis
Bevindt zich onder de platysma: loopt in hals en nek vanaf ligamentum nuchae in anterieure richting
en omgeeft de mm. Trapezius en m. sternocleidomastoïdeus.
,Lamina Praetrachealis
Steviger dan lamina superficialis, omgeeft de infrahyoïdale spieren en strekt zich uit vanaf het os
hyoïdeum en het cartilago thyroïdea tot aan het mediastinum superius waar het overgaat in de
bekledende fasciën van de grote vaten en het pericardium fibrosum.
Is verbonden met de vagina carotica en omgeven samen het gebied anterior van de wervelkolom
waarin de trachea, oesophagus en glandula thyroïdea liggen.
Spatium praeviscerale colli = ruimte tussen lamina praetrachealis fasciae cervicalis en trachea
Spatium retrovfiscerale colli = ruimte tussen oesophagus en lamina praetrachealis fasciae cervicalis
Lamina praevertebralis
Begint aan basis van schedel en loopt caudaal tot in de borstholte waar het overgaat in het
prevertebrale bindweefsel van het mediastinum posterieus. Vormt scheidingsvlak tussen hals en nek.
Lateraal bedekt deze lamina de scalenusspieren als fascia scaleni. De fasciale laag loopt anterieur
naar mediaal door om et het contralaterale diepe fascieblad te fuseren Lamina bedekt dus de diepe
nekspieren en cervicale wervelkolom. De truncus sympathicus ligt in deze lamina.
Spatium praevertebrale = ruimte tussen lamina praevertebralis en anterieure aspect van de
wervelkolom (opgevuld met losmazig bindweefsel), strekt zich uit van schedel tot middenrif
2. Halsdriehoeken
, Grenzen van halsdriehoeken gevormd door goed te palperen anatomische begrenzingen:
Achterste haldriehoek begrensd door
- Achterrand m. sternocleidomastoïdeus
- Voorrand m. trapezius
- Middenste deel clavicula
De m. omohyoïdeus verdeelt deze halsdriehoek in een achterste bovenste (e) en een achterste
onderste (f) driehoek.
Voorste halsdriehoek begrensd door
- Onderrand mandibula en processus mastoïdeus
- Voorrand m. sternocleidomastoïdeus
- Mediale lijn van de hals
m. omohyoïdeus verdeelt de voorste halsdriehoek onder de m. digastricus in een bovenste voorste
halsdriehoek (c) (ook wel subdigastrische driehoek of carotisloge genoemd) en een onderste voorste
halsdriehoek (d)
Submandibulaire driehoek (b) begrensd door
- Voorste en achterste buik m. digastricus
- Onderrand corpus mandibulae
Submentale driehoek (a)
- Tussen beide voorste buiken van de m. digastricus
Groene bolletjes = lymfeklieren → ontvangen lymfe (als daar een bacterie in zit wordt het
immuunsysteem geactiveerd)
Belangrijke lymfekliergroepen:
- Submentale lymfeklieren
o Nemen bacteriën op die tandabcess vormt → lymfeklier zwelt op: pijn
- Submandibulaire groep (liggen langs de n. accessorius)
- Preauriculair lymfeklieren (gaan bv opzwellen bij muggenbeet op gezicht)
- Jugulaire lymfeklieren (langs de v. jugularis interna, vòòr de SCM)
- N. XI lymfeklieren (achter de SCM)
- Supraclaviculaire lymfeklieren
o Hoofd-hals
o Buikholte via de ductus thoracicus
- Paratracheale lymfeklieren (zwellen op bij probleem bij schildklier)
Tumor metastasering door lymfeklieren!
Tumor ontstaat in het slijmvlies, gaat dan door het basaal membraan en wordt dan opgenomen door
de lymfevaten
