1
GENEESKUNDE GEZELSCHAPSDIEREN I
ENDOCRINOLOGIE
AANDOENINGEN VAN DE HYPOFYSE
HYPOFYSAIRE DWERGGROEI
ETIOLOGIE
• recessief erfelijk (Duitse Herder)
• cyste hypofysevoorkwab ?
o cyste niet oorzaak, wel gevolg !
• CT scan: cyste groeit
• Aanleg hypofyse: uitstulping monddak (zakje van
Rathke)
Er gebeurt een mutatie ➔ GH en TSH secretie zijn
aangetast, ACTH niet aangetast.
SYMPTOMEN
• slechte groei
• wollige vacht
• spitse snuit
• ev cysten worden groter (ev. sec. problemen: vb. hypocortisolisme)
o ACTH toch aangetast
Bij Duitse Herder prognose gereserveerd ➔ 4 jaar gemiddeld en dan
ontwikkelen ze heel vaak nierproblemen. Zelden een normale
levensverwachting.
Duitse Herder
Wolfshonden
= predispositie
Uitsluiten van metabole aandoeningen van belang ➔ PSS, diabetes. Er is juveniele DM bij de bruine Border Collie.
Wollige vacht en echt heel klein. Behandeld voor DM, bleef klein ➔ ook dwerggroei aanwezig.
, 2
Niet alle honden met hypofysaire dwerggroei hebben dezelfde mutatie. Elk soort ras kan dit hebben met een
andere mutatie. Kunnen dit bij alle rassen in theorie zien.
DIAGNOSE
• GH … IGF-I
• IGF-I:
o insulin-like growth factor-I
o vnl. geproduceerd door de lever
BEHANDELING
• GH
o PROGESTERON: GH uit MELKKLIER!
o ((PORCIEN of HUMAAN GH))
• thyroxine
Progesteron zorgt voor GH secretie uit de melkklier. Als de hond ook hypothyroid wordt (TSH cellen aangetast)
➔ ook dit behandelen. Neveneffect progesteron ➔ pyometra, OVHX eerst uitvoeren + insulineresistentie
mogelijk.
PROGNOSE
Gereserveerd.
HYPOFYSE – ACROMEGALIE – HYPERSOMATOTROPISME
• progressieve groei skelet en weke delen
• voorkomen
o vrouwelijke hond!
o mannelijke kat middelbare leeftijd (onderschat)
• ! etiologie ≠ hond en kat
Katten zien er eigenlijk meestal normaal uit. Het zijn meestal katten met insulineresistentie waarbij we
acromegalie vinden ➔ 20% katten 1stelijn met DM hebben ook acromegalie.
ETIOLOGIE
• Kat
o Hypofysetumor… GH
o Vaak met diabetes (oorzaak van…)
o Bepalen van IGF1 (na behandelen diabetes)
Als je op T0 (DM nog niet behandeld) IGF1 meet ➔ grijze zone, kan nog meer gaan stijgen na behandeling.
, 3
PU/PD = de nummer 1. Polyfagie nog meer aanwezig bij de katten met acromegalie, bij een paar patiënten echt
extreem.
Gewichtsverlies kan aanwezig zijn ➔ minder bij katten met acromegalie. Hebben eerder gewichtsaanzetting.
Prognatie inferior ➔ onderkaak naar boven, maar in 18% van de gevallen. Meeste patiënten zien er volledig
normaal uit. Meeste katten hebben geen broad facial features.
Mobility problemes zelfde in de twee groepen ➔ zijn vaak oudere katten, hebben artrose.
• Hond
o Progesteron….mammair GH
Interdentale ruimte is
veel wijder. Mandibula
komt wat naar voor.
Kenmerken als het heel
uitgesproken is.
DIAGNOSE
• Klinische symptomen (ook diabetes mellitus!), luteale fase oestrus
• IGF1, CT scan kat
, 4
BEHANDELING
• Hond: stop progestativa en/of OVHX
• Kat:
o Behandelen DM
o Hypofysectomie
o Radiatietherapie
HYPOFYSETUMOREN
• Endocriene en niet-endocriene
o endocrien actieve tumor vb. syndroom van Cushing
o niet-functionele tumor
• Symptomen tgv. druk:
o ev. neurologische symptomen
▪ cirkelen, abnormaal gedrag, verminderde eetlust
o functiestoornissen (hormoontekort)
• Grote tumoren:
o deficiëntie adenohypofysaire hormonen
o aantasting neurohypofyse
• Diagnose
o endocriene testen, CT scan, MRI
AANDOENINGEN NEUROHYPOFYSE
CENTRALE DIABETES INSIPIDUS (CDI)
Meerderheid van de patiënten snel gediagnosticeerd vooraleer je een water deprivatie test hebt uitgevoerd.
GENEESKUNDE GEZELSCHAPSDIEREN I
ENDOCRINOLOGIE
AANDOENINGEN VAN DE HYPOFYSE
HYPOFYSAIRE DWERGGROEI
ETIOLOGIE
• recessief erfelijk (Duitse Herder)
• cyste hypofysevoorkwab ?
o cyste niet oorzaak, wel gevolg !
• CT scan: cyste groeit
• Aanleg hypofyse: uitstulping monddak (zakje van
Rathke)
Er gebeurt een mutatie ➔ GH en TSH secretie zijn
aangetast, ACTH niet aangetast.
SYMPTOMEN
• slechte groei
• wollige vacht
• spitse snuit
• ev cysten worden groter (ev. sec. problemen: vb. hypocortisolisme)
o ACTH toch aangetast
Bij Duitse Herder prognose gereserveerd ➔ 4 jaar gemiddeld en dan
ontwikkelen ze heel vaak nierproblemen. Zelden een normale
levensverwachting.
Duitse Herder
Wolfshonden
= predispositie
Uitsluiten van metabole aandoeningen van belang ➔ PSS, diabetes. Er is juveniele DM bij de bruine Border Collie.
Wollige vacht en echt heel klein. Behandeld voor DM, bleef klein ➔ ook dwerggroei aanwezig.
, 2
Niet alle honden met hypofysaire dwerggroei hebben dezelfde mutatie. Elk soort ras kan dit hebben met een
andere mutatie. Kunnen dit bij alle rassen in theorie zien.
DIAGNOSE
• GH … IGF-I
• IGF-I:
o insulin-like growth factor-I
o vnl. geproduceerd door de lever
BEHANDELING
• GH
o PROGESTERON: GH uit MELKKLIER!
o ((PORCIEN of HUMAAN GH))
• thyroxine
Progesteron zorgt voor GH secretie uit de melkklier. Als de hond ook hypothyroid wordt (TSH cellen aangetast)
➔ ook dit behandelen. Neveneffect progesteron ➔ pyometra, OVHX eerst uitvoeren + insulineresistentie
mogelijk.
PROGNOSE
Gereserveerd.
HYPOFYSE – ACROMEGALIE – HYPERSOMATOTROPISME
• progressieve groei skelet en weke delen
• voorkomen
o vrouwelijke hond!
o mannelijke kat middelbare leeftijd (onderschat)
• ! etiologie ≠ hond en kat
Katten zien er eigenlijk meestal normaal uit. Het zijn meestal katten met insulineresistentie waarbij we
acromegalie vinden ➔ 20% katten 1stelijn met DM hebben ook acromegalie.
ETIOLOGIE
• Kat
o Hypofysetumor… GH
o Vaak met diabetes (oorzaak van…)
o Bepalen van IGF1 (na behandelen diabetes)
Als je op T0 (DM nog niet behandeld) IGF1 meet ➔ grijze zone, kan nog meer gaan stijgen na behandeling.
, 3
PU/PD = de nummer 1. Polyfagie nog meer aanwezig bij de katten met acromegalie, bij een paar patiënten echt
extreem.
Gewichtsverlies kan aanwezig zijn ➔ minder bij katten met acromegalie. Hebben eerder gewichtsaanzetting.
Prognatie inferior ➔ onderkaak naar boven, maar in 18% van de gevallen. Meeste patiënten zien er volledig
normaal uit. Meeste katten hebben geen broad facial features.
Mobility problemes zelfde in de twee groepen ➔ zijn vaak oudere katten, hebben artrose.
• Hond
o Progesteron….mammair GH
Interdentale ruimte is
veel wijder. Mandibula
komt wat naar voor.
Kenmerken als het heel
uitgesproken is.
DIAGNOSE
• Klinische symptomen (ook diabetes mellitus!), luteale fase oestrus
• IGF1, CT scan kat
, 4
BEHANDELING
• Hond: stop progestativa en/of OVHX
• Kat:
o Behandelen DM
o Hypofysectomie
o Radiatietherapie
HYPOFYSETUMOREN
• Endocriene en niet-endocriene
o endocrien actieve tumor vb. syndroom van Cushing
o niet-functionele tumor
• Symptomen tgv. druk:
o ev. neurologische symptomen
▪ cirkelen, abnormaal gedrag, verminderde eetlust
o functiestoornissen (hormoontekort)
• Grote tumoren:
o deficiëntie adenohypofysaire hormonen
o aantasting neurohypofyse
• Diagnose
o endocriene testen, CT scan, MRI
AANDOENINGEN NEUROHYPOFYSE
CENTRALE DIABETES INSIPIDUS (CDI)
Meerderheid van de patiënten snel gediagnosticeerd vooraleer je een water deprivatie test hebt uitgevoerd.
