Samenvatting biochemie
-Biochemie: afdeling van de chemie die zich bezighoudt met de omzetting
van stoffen in levende organismen
-Deelgebied chemie en biologie
Oorsprong van het leven
-Geboorte heelal door oerknal (15 miljard jaar geleden): enorme toename
temperatuur en druk kernfusie ontstaan lichtgevende ster
chemische elementen ster sterft elementen komen vrij (sterrenstof)
ontstaan sterren en planten
-4,6 miljard jaar geleden: ontstaan zon en aarde
-Aarde: optimale samenstelling en afstand van de zon kokende
massa koelt af condensatie oceanen (oersoep)
-Miller en Urey: in deze condities worden spontaan mierenzuur en
aminozuren gevormd
-Voorlopercellen (LUCA): complexe moleculen polymeriseren tot
macromoleculen ontstaan membranen, enzymen, DNA en RNA
-LUCA: last universal common ancestor
Wat is een cel?
-Cel: bouwstenen van alle planten en dieren
-Kleinste functionerende eenheden van leven
-Gevormd door deling van eerder bestaande cellen
Homeostase wordt gehandhaafd
-Prokaryote cellen: eerst ontstane cellen (3,7 miljard jaar gelden)
-Eukaryote cel: 2,5 miljard jaar oud
-Ontstaan door endosymbiose: symbiose van verschillende
prokaryoten mitochondriën en chloroplasten
1
,-Onderdelen van cellen: dia 34-36
-Afwezig in dierlijke cellen: chloroplasten, vacuole en tonoplast,
celwand, plasmodesmata
-Afwezig in plantencel: lysosomen, centriolen, (flagel)
Eukaryoten: planten en dieren Prokaryoten: bacteriën
Bevatten gespecialiseerde Geen organellen
organellen
DNA ligt in kern Geen kern, DNA los in cytoplasma
10-20 µm groot 1 µm groot
Celorganellen
-Plasmamembraan: fosfolipiden dubbellaag (selectief permeabel)
2
,-De nucleus (celkern) en kernmembraan
-Kernmembraan (kernenvelop): dubbel membraan met poriën
-Kernporiën: transporteren eiwitten, mRNA en rRNA
-Netwerk van intermediaire filamenten voor vormbehoud
-Kernplasma: chromatine (opgebouwd uit DNA) erfelijke informatie
-Nucleus = kernlichaampje
-Cytoskelet (opgebouwd uit actine en myosine) dia 45
-Microtubuli
-Microfilamenten: beweging
-Intermediaire filamenten
-Flagel en/of cilia beweging
-Ribosomen
-Opgebouwd uit 2 delen: grote en kleine subeenheid
-Vrije ribosomen: enzymen voor cytosol
-Gebonden ribosomen: membraaneiwitten en export buiten de cel
-Endoplasmatisch reticulum
-Continuüm van kernmembraan
-SER (glad): lipiden, metabolisme, calciumpompen
-RER (ruw (door ribosomen)): secretie eiwitten, glycoproteïnen,
fosfolipen, opbouw membranen
-Golgi apparaat
-Functies: metabolisme, transport van metabolieten, afscheiding
celwandmateriaal
-Wijziging van glycoproteïnen: overgang van cis trans
-Lysosomen
-Gecontroleerde afbraak (met enzymen)
-Mitochondrie
-Cellulaire ademhaling
-Vorming ATP
-Bouw: dubbel membraan, bevat DNA en ribosomen
-Functie: energieproductie
3
, Oorsprong van het leven
-Cambrium periode (0,5 miljard jaar geleden): explosieve evolutie van
dieren
-Oorsprong mens
-Eerste mensapen: 7 miljoen jaar geleden
-Homo neanderthalensis: 200 000-30 000 jaar geleden
-Homo sapiens: 200 000 jaar geleden
-RNA was vermoedelijk eerste genetisch materiaal, later DNA
-Organismen worden opgedeeld in 5 rijken
-3 domeinen: bacteria, archaea en eukarya
-Archeae (oerbacterie): bacteriën die in extreme omstandigheden
kunnen overleven
4
-Biochemie: afdeling van de chemie die zich bezighoudt met de omzetting
van stoffen in levende organismen
-Deelgebied chemie en biologie
Oorsprong van het leven
-Geboorte heelal door oerknal (15 miljard jaar geleden): enorme toename
temperatuur en druk kernfusie ontstaan lichtgevende ster
chemische elementen ster sterft elementen komen vrij (sterrenstof)
ontstaan sterren en planten
-4,6 miljard jaar geleden: ontstaan zon en aarde
-Aarde: optimale samenstelling en afstand van de zon kokende
massa koelt af condensatie oceanen (oersoep)
-Miller en Urey: in deze condities worden spontaan mierenzuur en
aminozuren gevormd
-Voorlopercellen (LUCA): complexe moleculen polymeriseren tot
macromoleculen ontstaan membranen, enzymen, DNA en RNA
-LUCA: last universal common ancestor
Wat is een cel?
-Cel: bouwstenen van alle planten en dieren
-Kleinste functionerende eenheden van leven
-Gevormd door deling van eerder bestaande cellen
Homeostase wordt gehandhaafd
-Prokaryote cellen: eerst ontstane cellen (3,7 miljard jaar gelden)
-Eukaryote cel: 2,5 miljard jaar oud
-Ontstaan door endosymbiose: symbiose van verschillende
prokaryoten mitochondriën en chloroplasten
1
,-Onderdelen van cellen: dia 34-36
-Afwezig in dierlijke cellen: chloroplasten, vacuole en tonoplast,
celwand, plasmodesmata
-Afwezig in plantencel: lysosomen, centriolen, (flagel)
Eukaryoten: planten en dieren Prokaryoten: bacteriën
Bevatten gespecialiseerde Geen organellen
organellen
DNA ligt in kern Geen kern, DNA los in cytoplasma
10-20 µm groot 1 µm groot
Celorganellen
-Plasmamembraan: fosfolipiden dubbellaag (selectief permeabel)
2
,-De nucleus (celkern) en kernmembraan
-Kernmembraan (kernenvelop): dubbel membraan met poriën
-Kernporiën: transporteren eiwitten, mRNA en rRNA
-Netwerk van intermediaire filamenten voor vormbehoud
-Kernplasma: chromatine (opgebouwd uit DNA) erfelijke informatie
-Nucleus = kernlichaampje
-Cytoskelet (opgebouwd uit actine en myosine) dia 45
-Microtubuli
-Microfilamenten: beweging
-Intermediaire filamenten
-Flagel en/of cilia beweging
-Ribosomen
-Opgebouwd uit 2 delen: grote en kleine subeenheid
-Vrije ribosomen: enzymen voor cytosol
-Gebonden ribosomen: membraaneiwitten en export buiten de cel
-Endoplasmatisch reticulum
-Continuüm van kernmembraan
-SER (glad): lipiden, metabolisme, calciumpompen
-RER (ruw (door ribosomen)): secretie eiwitten, glycoproteïnen,
fosfolipen, opbouw membranen
-Golgi apparaat
-Functies: metabolisme, transport van metabolieten, afscheiding
celwandmateriaal
-Wijziging van glycoproteïnen: overgang van cis trans
-Lysosomen
-Gecontroleerde afbraak (met enzymen)
-Mitochondrie
-Cellulaire ademhaling
-Vorming ATP
-Bouw: dubbel membraan, bevat DNA en ribosomen
-Functie: energieproductie
3
, Oorsprong van het leven
-Cambrium periode (0,5 miljard jaar geleden): explosieve evolutie van
dieren
-Oorsprong mens
-Eerste mensapen: 7 miljoen jaar geleden
-Homo neanderthalensis: 200 000-30 000 jaar geleden
-Homo sapiens: 200 000 jaar geleden
-RNA was vermoedelijk eerste genetisch materiaal, later DNA
-Organismen worden opgedeeld in 5 rijken
-3 domeinen: bacteria, archaea en eukarya
-Archeae (oerbacterie): bacteriën die in extreme omstandigheden
kunnen overleven
4
