Filosofie van de relationele zorg 2
Twee grote thema’s
1) Systeemdenken
2) Contextuele zorgverlening
Inleiding
Focus op de mens die in relatie gaat
Context bij :
- In eerste instantie: de eigen context
- In tweede instantie : maatschappelijke context
Goede zorg : belangrijk om te begrijpen hoe de relatie zich afspeelt tss ZV en
ZO
Systeembenadering en contextuele benadering bieden ons inzichten maar
ook taal om deze dynamieken te herkennen en een plaats te geven
- Moet ons als vpk helpen om bepaalde gedragingen zonder enig
oordeel een plaats te geven
1
Filosofie van de relationele zorg 2
, 1. Systeemdenken
Leerdoelen
Na het bestuderen kan de student:
- het systeemdenken situeren binnen de relationele visie van
verpleegkunde
- met eigen woorden de begrippen systeem, kernbegrippen en
uitgangspunten
van de systeemtheorie, systeemsamenhang, niet-optelbaarheid,
subsysteem,
coalitie, lenigheid, systeemomgeving uitleggen en een voorbeeld uit de
praktijk
opnoemen;
- een genogram/ecogram opmaken;
- de link naar contextuele hulpverlening leggen
1.1. Inleiding
Gaat niet om individuele personen, maar om relaties tussen personen,
relatiepatronen, groeps- en gezinsstructuren en andere menselijke verbanden
waarin mensen met elkaar verkeren
Manier van kijken en omgaan met individu-overstijgende sociale systemen
(gezinnen, leefgroepen, teams, organisaties en andere groeperingen
Aandacht : systeem als geheel en naar de relatie- en communicatiepatronen
die het systeem kenmerken
Informatie => centraal
Binnen systeemtheorie : alle gedrag = communicatie,
en de 4 volgende begrippen zijn identiek : communicatie = interactie =
gedrag = beïnvloeding
Aanknopingspunten om binnen systemen interventies te doen vanuit bredere
zicht op het geheel
1.2. Systeemtheorie
Een manier van denken
Een specifieke benaderingswijze
- Om om te gaan met en te kijken naar “systemen” verschillende soorten
werkelijkheid
- Het gaat om een bril waardoor je naar de werkelijkheid kunt kijken
Mogelijkheden tot “behandeling”
1.3. Definitie van het begrip systeem
Definitie en begrip systeem
- Elementen – objecten – delen individuen
2
Filosofie van de relationele zorg 2
, - Een systeem is een samenspel van elementen en van betrekkingen tussen
die elementen, dat als geheel functioneert door de onderlinge
afhankelijkheid van de elementen en dat voor de betrokken elementen
bepaalde functies vervult (Willemse, 2015). niet vanbuiten
- Verhaal van de vossen
niet het individu, maar het individu in zijn omgeving is onderwerp
van de systeemtheorie!
Wat zie je hier kijken in boek !!
Voorbeelden van een systeem : een gezin, leefgroep, vriendengroep, team, een
organisatie
Kern systeem :
- Eigenschappen individu
- Betrekkingen die deze individuen onderling met elkaar onderhouden
- Het patroon dat die betrekkingen met elkaar vormen
- Structuur
1.4. Het ‘kader’ en de ‘context’ als kernbegrippen
Wanneer een bepaalde wetenschap objecten met behulp van de systeemtheorie
bestudeert
- Objecten bestuderen in een breder kader, geplaatst in hun context
- Kijken via een meer omvattend geheel helicopter-zicht
- Breder zicht krijgen op de sociale werkelijkheid in breed perspectief
bekijken
- Eenvoudig zien wanneer men vanuit het geheel naar de delen kijkt en
dingen probeert synthetisch of vanuit het geheel benaderen
- Objecten zien als onderdeel van en beïnvloed door het systeem waar
ze deel uitmaken
- Wijze van benaderen waarbij veel aandacht voor de structuur
waarbinnen deze dingen hun plaats en hun onderlinge verband
hebben
- ‘Inclusief’ denken en kijken, omgeving ‘meenemen’ in zijn wijze van
kijken en benaderen
1.5. De belangrijkste uitgangspunten van de
systeemtheorie
1) Het geheel is meer dan de som van de delen (1+1 > 2)
2) Binnen het systeem (geheel) zijn de delen van elkaar
afhankelijk
3) Het systeem bepaalt in belangrijke mate het gedrag van de
individuen
3
Filosofie van de relationele zorg 2
Twee grote thema’s
1) Systeemdenken
2) Contextuele zorgverlening
Inleiding
Focus op de mens die in relatie gaat
Context bij :
- In eerste instantie: de eigen context
- In tweede instantie : maatschappelijke context
Goede zorg : belangrijk om te begrijpen hoe de relatie zich afspeelt tss ZV en
ZO
Systeembenadering en contextuele benadering bieden ons inzichten maar
ook taal om deze dynamieken te herkennen en een plaats te geven
- Moet ons als vpk helpen om bepaalde gedragingen zonder enig
oordeel een plaats te geven
1
Filosofie van de relationele zorg 2
, 1. Systeemdenken
Leerdoelen
Na het bestuderen kan de student:
- het systeemdenken situeren binnen de relationele visie van
verpleegkunde
- met eigen woorden de begrippen systeem, kernbegrippen en
uitgangspunten
van de systeemtheorie, systeemsamenhang, niet-optelbaarheid,
subsysteem,
coalitie, lenigheid, systeemomgeving uitleggen en een voorbeeld uit de
praktijk
opnoemen;
- een genogram/ecogram opmaken;
- de link naar contextuele hulpverlening leggen
1.1. Inleiding
Gaat niet om individuele personen, maar om relaties tussen personen,
relatiepatronen, groeps- en gezinsstructuren en andere menselijke verbanden
waarin mensen met elkaar verkeren
Manier van kijken en omgaan met individu-overstijgende sociale systemen
(gezinnen, leefgroepen, teams, organisaties en andere groeperingen
Aandacht : systeem als geheel en naar de relatie- en communicatiepatronen
die het systeem kenmerken
Informatie => centraal
Binnen systeemtheorie : alle gedrag = communicatie,
en de 4 volgende begrippen zijn identiek : communicatie = interactie =
gedrag = beïnvloeding
Aanknopingspunten om binnen systemen interventies te doen vanuit bredere
zicht op het geheel
1.2. Systeemtheorie
Een manier van denken
Een specifieke benaderingswijze
- Om om te gaan met en te kijken naar “systemen” verschillende soorten
werkelijkheid
- Het gaat om een bril waardoor je naar de werkelijkheid kunt kijken
Mogelijkheden tot “behandeling”
1.3. Definitie van het begrip systeem
Definitie en begrip systeem
- Elementen – objecten – delen individuen
2
Filosofie van de relationele zorg 2
, - Een systeem is een samenspel van elementen en van betrekkingen tussen
die elementen, dat als geheel functioneert door de onderlinge
afhankelijkheid van de elementen en dat voor de betrokken elementen
bepaalde functies vervult (Willemse, 2015). niet vanbuiten
- Verhaal van de vossen
niet het individu, maar het individu in zijn omgeving is onderwerp
van de systeemtheorie!
Wat zie je hier kijken in boek !!
Voorbeelden van een systeem : een gezin, leefgroep, vriendengroep, team, een
organisatie
Kern systeem :
- Eigenschappen individu
- Betrekkingen die deze individuen onderling met elkaar onderhouden
- Het patroon dat die betrekkingen met elkaar vormen
- Structuur
1.4. Het ‘kader’ en de ‘context’ als kernbegrippen
Wanneer een bepaalde wetenschap objecten met behulp van de systeemtheorie
bestudeert
- Objecten bestuderen in een breder kader, geplaatst in hun context
- Kijken via een meer omvattend geheel helicopter-zicht
- Breder zicht krijgen op de sociale werkelijkheid in breed perspectief
bekijken
- Eenvoudig zien wanneer men vanuit het geheel naar de delen kijkt en
dingen probeert synthetisch of vanuit het geheel benaderen
- Objecten zien als onderdeel van en beïnvloed door het systeem waar
ze deel uitmaken
- Wijze van benaderen waarbij veel aandacht voor de structuur
waarbinnen deze dingen hun plaats en hun onderlinge verband
hebben
- ‘Inclusief’ denken en kijken, omgeving ‘meenemen’ in zijn wijze van
kijken en benaderen
1.5. De belangrijkste uitgangspunten van de
systeemtheorie
1) Het geheel is meer dan de som van de delen (1+1 > 2)
2) Binnen het systeem (geheel) zijn de delen van elkaar
afhankelijk
3) Het systeem bepaalt in belangrijke mate het gedrag van de
individuen
3
Filosofie van de relationele zorg 2
