Samenvatting Welzijns- en gezondheidspromotie 1 - deel 1

Welzijns- en gezondheidspromotie 1 deel 1
Visie op de verpleegkunde vanuit een relationeel perspectief
 De verpleegkundige verleent wetenschappelijk en juridisch onderbouwde verpleegkundige
zorg
- De verpleegkundige:
 Werkt op basis van relevante wetenschappelijke en juridische inzichten
 Observeert, analyseert, synthetiseert en anticipeert door klinisch te redeneren
 Werkt veilig, nauwkeurig en met verantwoordelijkheidszin
 Werkt op basis van klinische ervaring en inzichten
 De verpleegkundige is actief op het vlak van preventieve zorg
- De verpleegkundige:
 Doet aan preventie op maat van de cliënt en zijn netwerk om gezondheid in
stand te houden, te bevorderen, gezondheidsproblemen te voorkomen, vroegtijdig o
p te sporen, de gevolgen in te perken en de levenskwaliteit te waarborgen
 Past de principes van gezondheidsbevordering toe
 Stimuleert en ondersteunt zelfzorg

1. Gezondheid, gezondheidsindicatoren, volksgezondheid
1.1. Visies op gezondheid
1.1.1. Medisch monocausale visie
 Gezondheid = afwezigheid van ziekte en lichaamsgebrek
 Veel gezondheidsproblemen zijn niet monocausaal!
 Vaak geen duidelijke overgang van gezond naar ziek (sluipend begin)
 “Physician-centered care”  “patient-centered care”
- Physician-centered care: zorgverlener en het systeem centraal  ZO passief
- Patient-centered care: ZO wordt betrokken ih zorgproces

1.1.2. Biologische visie
 Gezond
= ertoe in staat zijn om onder wisselende externe omstandigheden zijn interne milieu
constant te houden
= je “interne homeostase” in evenwicht houden
 Meting door opnemen parameters, lichaamsfuncties, … (pols, bloeddruk, temperatuur, pH,
…)

1.1.3. Psychologische visie
 Gezond = zijn/haar zelf gestelde doelen in het leven kunnen behalen en in geestelijke
behoeften kunnen voorzien
 Meting door observatie van en gesprekken met zorgontvangers
 Zie voorbeelden artikels ppt dia 25 en 26




1

,1.1.4. Sociale visie
 Gezond = zijn/haar sociale rollen in de maatschappij vervullen volgens de waarden en
normen die gelden in de samenleving
 Meting door bevraging van zorgontvangers

1.1.5. Humane, multicausale visie
 ~ biopsychosociaal model + well-being
 “A state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of
disease or infirmity” (WHO, 1948)




1.1.6. Salutogene visie
 Gezondheid = meer dan de afwezigheid van ziekte(risico’s),
maar als de aanwezigheid van beschermende factoren van gezondheid
 → belang van inzetten op gezondheidsdeterminanten en gezondheidsvaardigheden
 Niet enkel gericht op risico’s, gaat op zoek naar de oorsprong van ‘gezondheid’ op zich

1.1.7. Dynamische visie
 Gezond = fysisch, psychisch, sociaal in balans zijn met zichzelf en het externe milieu
 Belang van evenwicht tussen draaglast en draagkracht - veerkracht
 Positieve gezondheid (Machteld Huber) = aanpassingsvermogen + zelfmanagement (eigen
regie, de zorgontvanger kiest zelf hoe hij/zij omgaat met gezondheid en
gezondheidsproblemen)




 spinnenweb




2

, 1.1.8. Meerwaarde om de visie van de zorgverlener en zorgontvanger te leren kennen
 Zou het zinvol zijn je eigen gezondheidsvisie en deze van zorgontvangers te kennen?
- Eigen referentiekader = vertrekpunt voor het omgaan met de eigen gezondheid en de
gezondheid van anderen
- Kijk van de zorgontvanger beïnvloedt de leefstijlkeuzes die hij/zij maakt, de openheid
en motivatie voor gedragsverandering
 vertrekpunt van gezondheidsvoorlichting!

1.2. Classificatiesystemen WHO
1.2.1. ICD
ICD / International classification of diseases
= internationale standaard voor het definiëren en rapporteren van ziektes en aandoeningen (code
voor elke diagnose)




1.2.2. ICF
ICF / International Classification of Functioning Disability and Health
= codeersysteem om de gezondheidstoestand van mensen en hun functionele beperkingen te
definiëren en te meten




 (Site zie ppt dia 37)

1.3. Gezondheidsindicatoren en volksgezondheid




 Epidemiologie
- De epidemiologie bestudeert enerzijds welke ziekten en aandoeningen onder de
bevolking voorkomen en anderzijds welke verschijnselen hiermee samenhangen:
 Etiologische factoren zijn bepalend voor het ontstaan van een gezondheidsprobleem.
 Prognostische factoren maken dat een al aanwezig gezondheidsprobleem verergert
of stopt. Deze hebben invloed op het verloop van de aandoening.


3

,  Diagnostische factoren maken duidelijk of er sprake is van een bepaald
gezondheidsprobleem.
 Epidemiologisch onderzoek
- Significant verband: er is een relatie gevonden tussen de risicofactoren en het
gezondheidsprobleem die niet op toeval berust
 zie voorbeelden ppt dia 40
- Gezondheidsstatistieken geven de gezondheidstoestand van (de) bevolking(sgroepen)
weer, o.a. sterfte, ziekte, levensverwachting, e.d.
- Demografische of bevolkingsstatistieken geven zicht op de samenstelling van
bevolkingsgroepen

1.3.1. Algemene gezondheid
 Levensverwachting
(life expectancy)
- Aantal verwachte levensjaren vanaf de geboorte - in België
- Resterende levensverwachting op een bepaalde leeftijd
- Gezonde levensverwachting
- Voorbeelden zie ppt dia 43 – 45
 Ervaren gezondheid
= subjectieve gezondheid, gezondheidsbeleving of self-perceived health
- De subjectieve ervaring van “kwaliteit van leven” wordt in rekening gebracht
- Voorbeelden ppt dia 47
 Quality-adjusted life years (QALY)
= aantal jaren levensverlenging vermenigvuldigd met de kwaliteit van leven gedurende die
periode.




1.3.2. Het optreden van aandoeningen: prevalentie, incidentie, sterfte
 Prevalentie
= totale aantal personen of bestaande ziektegevallen op een bepaald moment
 Incidentie
= het aantal nieuw optredende ziektegevallen of personen met een bepaalde ziekte
in een bepaalde tijdsperiode
- Zie toepassing ppt dia 50 en 51
 Sterfte, mortaliteit
= het percentage personen dat sterft aan een bepaalde aandoening gedurende een
bepaalde tijdseenheid
 Morbiditeit
= het percentage mensen met een gezondheidsprobleem binnen een populatie
- Zie voorbeeld ppt dia 53


4