BLOK GROEN – COLLEGES, WERKGROEPEN, ANATOMIE
EN RADIOLOGIE
Colleges Blok Groen ........................................................................................................................................... 2
Werkgroepen Blok Groen ............................................................................................................................... 142
Anatomiepractica Blok Groen ........................................................................................................................ 194
Radiologiepractica Blok Groen ....................................................................................................................... 212
,COLLEGES BLOK GROEN
Week 1: Dyspneu & hoesten en gestoord bewustzijn........................................................................................ 3
Werkcollege 1: Introductie Blok Groen .......................................................................................................... 3
Werkcollege 2: Kwaliteit en veiligheid............................................................................................................ 5
Werkcollege 3: Dyspneu (HA) ......................................................................................................................... 6
Werkcollege 4: Dyspneu (INT) ...................................................................................................................... 11
Werkcollege 5: Klinische chemie – Bloedgassen en zuur-base regulatie ..................................................... 15
Werkcollege 6: Collaps (INT) ........................................................................................................................ 21
Werkcollege 7: Delier (HA) ........................................................................................................................... 24
Week 2: Pijn op de borst, Hartkloppingen en ECG ........................................................................................... 27
Werkcollege 1: Pijn op de borst (HA) ........................................................................................................... 27
Werkcollege 2: Pijn op de borst (CARDIO).................................................................................................... 30
Weblecture werkcollege 3: ECG’s 1 ............................................................................................................. 35
Werkcollege 3: ECG’s 1................................................................................................................................. 40
Werkcollege 4: ECG’s 2................................................................................................................................. 45
Werkcollege 5: Hartkloppingen (HA) ............................................................................................................ 47
Werkcollege 6: Hartkloppingen (CARDIO) .................................................................................................... 51
MTE: Cardiologie .......................................................................................................................................... 54
Week 3: Koorts en acute buik(pijn) .................................................................................................................. 55
Werkcollege 1: Koorts (HA) .......................................................................................................................... 55
Werkcollege 2: Koorts (INT) ......................................................................................................................... 61
Werkcollege 3: Buikpijn (HA) ........................................................................................................................ 63
Werkcollege 4: Buikpijn (INT) ....................................................................................................................... 67
Week 4: Chirurgie ............................................................................................................................................. 70
Werkcollege 1: Acute buik (CHI) ................................................................................................................... 70
Werkcollege 2: Wet BIG ............................................................................................................................... 81
Werkcollege 3: Vaatlijden ............................................................................................................................ 83
Werkcollege 4: Urologie ............................................................................................................................... 93
Werkcollege 5: Hepatobiliair systeem ........................................................................................................ 100
Werkcollege 6: Hernia’s ............................................................................................................................. 111
Week 5: Chirurgie en anesthesie.................................................................................................................... 118
Werkcollege 1: Anesthesie op OK (perioperatieve zorg) ............................................................................ 118
Werkcollege 2: Preoperatieve screening ................................................................................................... 122
Werkcollege 3: Fracturen ........................................................................................................................... 128
Werkcollege 4: Wondzorg .......................................................................................................................... 138
, WEEK 1: DYSPNEU & HOESTEN EN GESTOORD BEWUSTZIJN
Werkcollege 1: Introductie Blok Groen
Klinisch redeneren
- Systeem I: patroonherkenning
- Systeem II: analytisch
o Stap 1: DD op grond van anatomie en pathofysiologie
o Stap 2: hiërarchie aanbrengen, epidemiologie
Systeem II: analytisch
Stap 1
DD bedenken
- Welke tracti of organen?
o Nieren, huid,
Pathofysiologie: welke processen zijn mogelijk
- Nieren: pyelonefritis en nierstenen
- Huid: infectie (gordelroos), trauma
- Spieren: myalgie (spierpijn), trauma
Stap 2
Hiërarchie in de diagnoses in de DD bepalen
- Epidemiologie
o Gordelroos: op latere leeftijd, dus onwaarschijnlijk
- Voorgeschiedenis van de patiënt
- Contextuele kennis
,
,Werkcollege 2: Kwaliteit en veiligheid
Kwaliteit van zorg
Dimensies van kwaliteit van zorg
- Effectiviteit: optimale resultaten volgens recente inzichten (evidence based richtlijnen en protocollen)
- Patiëntgericht: samen met de patiënt tot individuele optimale keuzes komen
- Tijdigheid: korte wachttijden, snelle doorlooptijden
- Veiligheid: medicatiegebruik, tijdig handelen
- Efficiency: kwaliteit leveren tegen zo laag mogelijke kosten
- Gerechtvaardigd: zorg beschikbaar voor iedereen, geen sociaaleconomische verschillen, billijkheid van
medische interventies
Waarom onderwijs over KvZ?
- Goede zorg is meer dan alleen klinische effectiviteit
- KvZ is basis voor transparantie, patiëntveiligheid, verbeteren, leren van fouten, medisch leiderschap
Veiligheid
Vermijdbare schade en patiëntveiligheid
Patiëntveiligheid betekent het voorkomen van vermijdbare schade.
Never en always events
- Never-events: serieuze incidenten die volledig te voorkomen zijn en de potentie hebben om schade aan
te richten bij de patiënt. Je wil dus dat deze incidenten nooit gebeuren.
- Always-events: aspecten die heel belangrijk zijn voor de patiënt of zijn/haar omgeving. Bijvoorbeeld: de
patiënt vindt het belangrijk dat er goed naar hem geluisterd wordt, dus dan doe je dat.
Safety 1 en Safety 2 methoden
- Safety 1: systeem dat zich alleen focust op wat fout gaat (dus never-events) → hierop anticiperen door
bijvoorbeeld samenstellen van richtlijnen. Er gaan op dit moment nog steeds dingen mis, maar als je
maatregelen treft heeft dit gevolgen voor andere maatregelen. Daarom wordt tegenwoordig meer
gekeken naar Safety 2.
- Safety 2: systeem dat zich alleen focust op wat goed gaat (dus op always-events).
Kwaliteit van Nederlandse gezondheidszorg
Nederland geeft veel geld uit, maar kwaliteit van zorg is ook erg hoog.
Dingen die beter kunnen
- Hoofdbehandelaarschap
- Effectieve communicatie
- Samen beslissen
- Dossiervoering
- Behandeldoelen
,Werkcollege 3: Dyspneu (HA)
Opening
Introductie casus
Dyspneu is een subjectieve sensatie van een abnormale en onaangename gewaarwording van de ademhaling.
De patiënt klaagt over kortademigheid of benauwdheid.
Epidemiologie
Er is een piek bij 0-4 jarigen en bij ouderen.
- Bij 0-4 jarigen komt dit vooral door virale bovenste luchtweginfecties.
- Bij ouderen wordt deze piek veroorzaakt door COPD en hartfalen
Differentiaal diagnose
- Zenuwstelsel
o Neuromusculaire aandoeningen
o Stoornissen ademhalingscentrum (CVA, sepsis, tumor)
- Luchtwegen en longen
o Hogere luchtwegen
▪ Epiglottitis ▪ Bovenste luchtweginfectie
▪ Laryngitis subglottica
o Lagere luchtwegen
▪ Corpus alienum ▪ Pneumothorax
▪ Bronchitis ▪ Hartfalen
▪ Astma bronchiale ▪ Longembolie
▪ COPD ▪ Maligniteit
▪ Pneumonie ▪ Pleuritis
- Cardiaal
o Acuut myocardinfarct o Hartklepafwijking
o Hartritmestoornissen o Aortadissectie
o Harttamponade o Hartfalen
- Verminderde ademexcursies
o Skeletafwijkingen o Zwangerschap
o Huidafwijkingen o Distensie abdomen (ileus, ascites,
o Obesitas obesitas, vergrote lever/milt)
A priori kansen
- Veelvoorkomend
o Bronchitis o Astma/COPD
o Hartfalen o Hyperventilatie
o Bovenste luchtweginfectie
,- Minder vaak voorkomend
o Pneumonie o Laryngitis/epiglottitis
o Longfibrose
Vervolg casus
Anamnese
- Wat bedoelt u precies met benauwd?
- Wanneer bent u benauwd?
- ’s Nachts ook benauwd?
o Overdag zakt het naar de benen, als je ligt gaat het de circulatie in, waardoor kortademigheid kan
ontstaan.
- Zijn er dingen die de benauwdheid erger maken of minder erg maken?
- Is het in de drie dagen erger of minder erg geworden?
- Sinds wanneer?
- Acuut of geleidelijk?
- Eerder gehad? VG?
- Bijkomende klachten?
Lichamelijk onderzoek
- Hoe oogt de patiënt? Kleur, zweten, spraak - Percussie
- Dyspnoe in rust? Bij inspannen? - Auscultatie
- Hulp ademhalingsspieren - Tekenen HF
- Ademfrequentie - Tekenen infectie, temperatuur
- Saturatie
Vervolg casus
Differentiaal diagnose
- Bovenste luchtweginfectie
- Legionella
Pneumonie niet waarschijnlijk i.v.m. geen bijgeluiden van longen.
,Vervolg casus
- De aandoeningen die je nu, door deze plotseling verergerende benauwdheid, zeker niet wil missen zijn
een longembolie, COVID-19, astma cardiale.
Wat verandert dit aan de DD?
- Je denkt nu aan hartfalen of nieuw infarct.
Je gaat nu eerst opnieuw anamnese afnemen, daarna ABCDE uitvoeren om indruk van de ernst te krijgen.
Vervolg casus
- Nycturie: teken van hartfalen, vocht moet ergens heen
- Vegetatieve verschijnselen: zweten, misselijkheid, braken, teken van acuut myocardinfarct. Door de pijn
worden mensen misselijk en gaan ze zweten.
- Vorige week had ze griep, dit kan duiden op een bifasisch verloop van een ziekte. Eerst lichte verkoudheid,
daarna pneumonie.
,ABCDE
Algemeen
- Airway
o Ademweg vrij?
▪ Hoorbare ademhaling = obstructie
▪ Spreken = geen obstructie. Korte zinnen → dyspneu
o CWK niet bedreigd?
- Breathing
o Frequentie, regelmaat, symmetrie van ademhaling
o Trachea in midline?
o Symmetrische thoraxexcursies?
o Hulpademhalingsspieren, intrekkingen?
- Circulation
o Polsfrequentie, regulair/equaal?
o Bloeddruk
o Harttonen
o Capillary refill (5 sec drukken, <2 sec terug)
o CVD
o Perifeer oedeem
- Disability
o AVPU-score (alert – verbaal – pijn – unresponsive)
o EMV
o Pupillen (PEARL: pupils equal and reactive to light)
- Exposure
o Temperatuur
o Cyanose: kleur gelaat?
o Glucosespiegel
ABCDE in deze casus
VAG: vesiculair ademgeruis
Differentiaal diagnose
- Hartfalen o.b.v. atriumfibrilleren en/of MI
- Longembolie
- Dissectie aorta thoracaal
Beleid
- Doorsturen naar internist/cardioloog
, o Afsterven van myocard voorkomen
o Ventrikelfibrilleren (hartaanval) voorkomen
- Ambulance spoedrit
- Perifeer infuus plaatsen
SBARR
Situatie → background → assessment (analyse/beoordeling) → respons en aanbeveling → repeat
EN RADIOLOGIE
Colleges Blok Groen ........................................................................................................................................... 2
Werkgroepen Blok Groen ............................................................................................................................... 142
Anatomiepractica Blok Groen ........................................................................................................................ 194
Radiologiepractica Blok Groen ....................................................................................................................... 212
,COLLEGES BLOK GROEN
Week 1: Dyspneu & hoesten en gestoord bewustzijn........................................................................................ 3
Werkcollege 1: Introductie Blok Groen .......................................................................................................... 3
Werkcollege 2: Kwaliteit en veiligheid............................................................................................................ 5
Werkcollege 3: Dyspneu (HA) ......................................................................................................................... 6
Werkcollege 4: Dyspneu (INT) ...................................................................................................................... 11
Werkcollege 5: Klinische chemie – Bloedgassen en zuur-base regulatie ..................................................... 15
Werkcollege 6: Collaps (INT) ........................................................................................................................ 21
Werkcollege 7: Delier (HA) ........................................................................................................................... 24
Week 2: Pijn op de borst, Hartkloppingen en ECG ........................................................................................... 27
Werkcollege 1: Pijn op de borst (HA) ........................................................................................................... 27
Werkcollege 2: Pijn op de borst (CARDIO).................................................................................................... 30
Weblecture werkcollege 3: ECG’s 1 ............................................................................................................. 35
Werkcollege 3: ECG’s 1................................................................................................................................. 40
Werkcollege 4: ECG’s 2................................................................................................................................. 45
Werkcollege 5: Hartkloppingen (HA) ............................................................................................................ 47
Werkcollege 6: Hartkloppingen (CARDIO) .................................................................................................... 51
MTE: Cardiologie .......................................................................................................................................... 54
Week 3: Koorts en acute buik(pijn) .................................................................................................................. 55
Werkcollege 1: Koorts (HA) .......................................................................................................................... 55
Werkcollege 2: Koorts (INT) ......................................................................................................................... 61
Werkcollege 3: Buikpijn (HA) ........................................................................................................................ 63
Werkcollege 4: Buikpijn (INT) ....................................................................................................................... 67
Week 4: Chirurgie ............................................................................................................................................. 70
Werkcollege 1: Acute buik (CHI) ................................................................................................................... 70
Werkcollege 2: Wet BIG ............................................................................................................................... 81
Werkcollege 3: Vaatlijden ............................................................................................................................ 83
Werkcollege 4: Urologie ............................................................................................................................... 93
Werkcollege 5: Hepatobiliair systeem ........................................................................................................ 100
Werkcollege 6: Hernia’s ............................................................................................................................. 111
Week 5: Chirurgie en anesthesie.................................................................................................................... 118
Werkcollege 1: Anesthesie op OK (perioperatieve zorg) ............................................................................ 118
Werkcollege 2: Preoperatieve screening ................................................................................................... 122
Werkcollege 3: Fracturen ........................................................................................................................... 128
Werkcollege 4: Wondzorg .......................................................................................................................... 138
, WEEK 1: DYSPNEU & HOESTEN EN GESTOORD BEWUSTZIJN
Werkcollege 1: Introductie Blok Groen
Klinisch redeneren
- Systeem I: patroonherkenning
- Systeem II: analytisch
o Stap 1: DD op grond van anatomie en pathofysiologie
o Stap 2: hiërarchie aanbrengen, epidemiologie
Systeem II: analytisch
Stap 1
DD bedenken
- Welke tracti of organen?
o Nieren, huid,
Pathofysiologie: welke processen zijn mogelijk
- Nieren: pyelonefritis en nierstenen
- Huid: infectie (gordelroos), trauma
- Spieren: myalgie (spierpijn), trauma
Stap 2
Hiërarchie in de diagnoses in de DD bepalen
- Epidemiologie
o Gordelroos: op latere leeftijd, dus onwaarschijnlijk
- Voorgeschiedenis van de patiënt
- Contextuele kennis
,
,Werkcollege 2: Kwaliteit en veiligheid
Kwaliteit van zorg
Dimensies van kwaliteit van zorg
- Effectiviteit: optimale resultaten volgens recente inzichten (evidence based richtlijnen en protocollen)
- Patiëntgericht: samen met de patiënt tot individuele optimale keuzes komen
- Tijdigheid: korte wachttijden, snelle doorlooptijden
- Veiligheid: medicatiegebruik, tijdig handelen
- Efficiency: kwaliteit leveren tegen zo laag mogelijke kosten
- Gerechtvaardigd: zorg beschikbaar voor iedereen, geen sociaaleconomische verschillen, billijkheid van
medische interventies
Waarom onderwijs over KvZ?
- Goede zorg is meer dan alleen klinische effectiviteit
- KvZ is basis voor transparantie, patiëntveiligheid, verbeteren, leren van fouten, medisch leiderschap
Veiligheid
Vermijdbare schade en patiëntveiligheid
Patiëntveiligheid betekent het voorkomen van vermijdbare schade.
Never en always events
- Never-events: serieuze incidenten die volledig te voorkomen zijn en de potentie hebben om schade aan
te richten bij de patiënt. Je wil dus dat deze incidenten nooit gebeuren.
- Always-events: aspecten die heel belangrijk zijn voor de patiënt of zijn/haar omgeving. Bijvoorbeeld: de
patiënt vindt het belangrijk dat er goed naar hem geluisterd wordt, dus dan doe je dat.
Safety 1 en Safety 2 methoden
- Safety 1: systeem dat zich alleen focust op wat fout gaat (dus never-events) → hierop anticiperen door
bijvoorbeeld samenstellen van richtlijnen. Er gaan op dit moment nog steeds dingen mis, maar als je
maatregelen treft heeft dit gevolgen voor andere maatregelen. Daarom wordt tegenwoordig meer
gekeken naar Safety 2.
- Safety 2: systeem dat zich alleen focust op wat goed gaat (dus op always-events).
Kwaliteit van Nederlandse gezondheidszorg
Nederland geeft veel geld uit, maar kwaliteit van zorg is ook erg hoog.
Dingen die beter kunnen
- Hoofdbehandelaarschap
- Effectieve communicatie
- Samen beslissen
- Dossiervoering
- Behandeldoelen
,Werkcollege 3: Dyspneu (HA)
Opening
Introductie casus
Dyspneu is een subjectieve sensatie van een abnormale en onaangename gewaarwording van de ademhaling.
De patiënt klaagt over kortademigheid of benauwdheid.
Epidemiologie
Er is een piek bij 0-4 jarigen en bij ouderen.
- Bij 0-4 jarigen komt dit vooral door virale bovenste luchtweginfecties.
- Bij ouderen wordt deze piek veroorzaakt door COPD en hartfalen
Differentiaal diagnose
- Zenuwstelsel
o Neuromusculaire aandoeningen
o Stoornissen ademhalingscentrum (CVA, sepsis, tumor)
- Luchtwegen en longen
o Hogere luchtwegen
▪ Epiglottitis ▪ Bovenste luchtweginfectie
▪ Laryngitis subglottica
o Lagere luchtwegen
▪ Corpus alienum ▪ Pneumothorax
▪ Bronchitis ▪ Hartfalen
▪ Astma bronchiale ▪ Longembolie
▪ COPD ▪ Maligniteit
▪ Pneumonie ▪ Pleuritis
- Cardiaal
o Acuut myocardinfarct o Hartklepafwijking
o Hartritmestoornissen o Aortadissectie
o Harttamponade o Hartfalen
- Verminderde ademexcursies
o Skeletafwijkingen o Zwangerschap
o Huidafwijkingen o Distensie abdomen (ileus, ascites,
o Obesitas obesitas, vergrote lever/milt)
A priori kansen
- Veelvoorkomend
o Bronchitis o Astma/COPD
o Hartfalen o Hyperventilatie
o Bovenste luchtweginfectie
,- Minder vaak voorkomend
o Pneumonie o Laryngitis/epiglottitis
o Longfibrose
Vervolg casus
Anamnese
- Wat bedoelt u precies met benauwd?
- Wanneer bent u benauwd?
- ’s Nachts ook benauwd?
o Overdag zakt het naar de benen, als je ligt gaat het de circulatie in, waardoor kortademigheid kan
ontstaan.
- Zijn er dingen die de benauwdheid erger maken of minder erg maken?
- Is het in de drie dagen erger of minder erg geworden?
- Sinds wanneer?
- Acuut of geleidelijk?
- Eerder gehad? VG?
- Bijkomende klachten?
Lichamelijk onderzoek
- Hoe oogt de patiënt? Kleur, zweten, spraak - Percussie
- Dyspnoe in rust? Bij inspannen? - Auscultatie
- Hulp ademhalingsspieren - Tekenen HF
- Ademfrequentie - Tekenen infectie, temperatuur
- Saturatie
Vervolg casus
Differentiaal diagnose
- Bovenste luchtweginfectie
- Legionella
Pneumonie niet waarschijnlijk i.v.m. geen bijgeluiden van longen.
,Vervolg casus
- De aandoeningen die je nu, door deze plotseling verergerende benauwdheid, zeker niet wil missen zijn
een longembolie, COVID-19, astma cardiale.
Wat verandert dit aan de DD?
- Je denkt nu aan hartfalen of nieuw infarct.
Je gaat nu eerst opnieuw anamnese afnemen, daarna ABCDE uitvoeren om indruk van de ernst te krijgen.
Vervolg casus
- Nycturie: teken van hartfalen, vocht moet ergens heen
- Vegetatieve verschijnselen: zweten, misselijkheid, braken, teken van acuut myocardinfarct. Door de pijn
worden mensen misselijk en gaan ze zweten.
- Vorige week had ze griep, dit kan duiden op een bifasisch verloop van een ziekte. Eerst lichte verkoudheid,
daarna pneumonie.
,ABCDE
Algemeen
- Airway
o Ademweg vrij?
▪ Hoorbare ademhaling = obstructie
▪ Spreken = geen obstructie. Korte zinnen → dyspneu
o CWK niet bedreigd?
- Breathing
o Frequentie, regelmaat, symmetrie van ademhaling
o Trachea in midline?
o Symmetrische thoraxexcursies?
o Hulpademhalingsspieren, intrekkingen?
- Circulation
o Polsfrequentie, regulair/equaal?
o Bloeddruk
o Harttonen
o Capillary refill (5 sec drukken, <2 sec terug)
o CVD
o Perifeer oedeem
- Disability
o AVPU-score (alert – verbaal – pijn – unresponsive)
o EMV
o Pupillen (PEARL: pupils equal and reactive to light)
- Exposure
o Temperatuur
o Cyanose: kleur gelaat?
o Glucosespiegel
ABCDE in deze casus
VAG: vesiculair ademgeruis
Differentiaal diagnose
- Hartfalen o.b.v. atriumfibrilleren en/of MI
- Longembolie
- Dissectie aorta thoracaal
Beleid
- Doorsturen naar internist/cardioloog
, o Afsterven van myocard voorkomen
o Ventrikelfibrilleren (hartaanval) voorkomen
- Ambulance spoedrit
- Perifeer infuus plaatsen
SBARR
Situatie → background → assessment (analyse/beoordeling) → respons en aanbeveling → repeat
