Samenvatting GGZR: Lp B- psychotherapie

Lp B- psychotherapie
Inleiding
- Psychische stoornis
o ZORGNET –LCURO: resultaten van de Public Mental Health Monitor 2023
 Op systematisch en wetenschappelijk gevalideerde manier data
verzamelen
 Psychische stoornissen (stijging vanaf 2001 tot 2023)
 Zorggebruik bredere bevolking

o Criteria psychische stoornis
 Het psychisch evenwicht langdurig verstoord met een negatief
effect op het functioneren op diverse levensdomeinen zoals
werk, sociale relaties, financies, gezondheid…

o Risicogroepen psychische stoornissen in België
 Alleenwonenden
 Ouders in eenoudergezinnen
 Lager opgeleiden
 Werkzoekenden
 Studenten
 Mensen die invalide zijn

o Wanneer spreek je over een psychische stoornis?
1. Syndroom met klinisch significante symptomen
 Cognitief (~ intellectuele functies): waarnemen, geheugen,
redeneren…
 Affectief (~ voelen): stemming, emoties…
 Conatief (~ gedragsmatig): gedrag, wilskracht, motivatie…
2. Nadelige gevolgen
 Lijdensdruk
 Beperkingen: school/beroep, sociaal, andere activiteiten
(vooral sociale interacties)

 -> Exclusiecriteria
 Normale reactie op veelvoorkomende stressor of
verlieservaring
 Sociaal deviant gedrag of conflict tussen individu en
maatschappij TENZIJ gedrag of conflict een gevolg is van
disfunctioneren van individu
 DUS Afwijken van norm ≠ stoornis hebben

o Ontstaan van een psychische
stoornis
 is niet omdat je een trauma
hebt meegemaakt dat je een
psychische stoornis ontwikkeld




1

,o Stress-kwetsbaarheids-coping-model
 Balkmetafoor= metafoor om persoon inzicht te geven in
kwetsbaarheid




 De balk is de draagkracht van de persoon
 Bovenaan: verschillende stressoren
 Kwetsbare stukjes= alcoholmisbruik
 Onderaan: steunpilaren

o Therapeutisch proces in stappen
 Vestigen van relatie tussen therapeut en zorgvrager is hierbij
belangrijk
 Goede therapeutische relatie draagt bij aan de effectiviteit
van de behandeling

1. Probleemverkenning: identificeren van het probleem
 Psychotherapeut zorgt voor een positief gespreksklimaat
tijdens intakegesprek of kennismakingsgesprek en verheldert
de klacht of hulpvraag
 Soms volstaat een overeenstemming over omstandigheden of
gevoelens die men wil veranderen
 In sommige gevallen kan een diagnose gesteld worden (adhv
classificatiesystemen)

2. Probleemontleding: identificeren van oorzaken van het probleem en/
of de omstandigheden die het probleem in stand houden
 De psychotherapeut werkt verschillende veronderstellingen
uit over de oorzaak, betekenis of functie van de klachten
o Bij sommige vormen therapie bestaat dit vooral uit het
onderzoeken van verleden of jeugd om de bron van de
problemen te vinden
o Bij sommige vormen ligt de nadruk net op de huidige
situatie of de omstandigheden die het probleem in stand
houden



2

, 3. Probleemoplossing: keuze voor een bepaald soort behandeling en de
behandeling zelf
 Doel behandeling of therapie: klachten, problemen of
stoornissen doen verdwijnen of verbeteren
 Therapie kan ook gericht zijn op voorkomen van nieuwe
problemen of terugval in vroegere problemen
 Soort behandeling wordt gekozen afhankelijk van aard,
oriëntatie en opleiding van therapeut en voorkeur van zv

 Belangrijk: verloop herhaaldelijk beoordelen om therapie zo nodig bij te
sturen of zv door te sturen naar andere deskundige

- Diagnostiek en classificatie
o Quote: The moment you label something; you take a step. I mean you can
never go back again to seeing it unlabeled.

o Zoektocht naar verklaringen voor anders of afwijkend gedrag
 Middeleeuwen= onevenwicht in lichaamssappen
 Demonologie in 18e eeuw
 Bestempeling als gek
 Geestesziek
 1948 WHO voegt lijst met psychiatrische stoornissen toe aan
ICD, in 1952 APA DSM-I en medicatie
o Diagnose
 Nauwkeurige klinische voorgeschiedenis +
 Samenhang van biologische, psychologische en sociale factoren
 DUS niet alleen kijken naar aanwezigheid symptomen uit
classificatiecriteria
 Bij ene persoon kan iets een symptoom zijn, terwijl dit bij de
andere persoon niet zo is

o Interbeoordelaarsbetrouwbaarheid
 Twee cilinici komen tot dezelfde diagnose in een gegeven casus (=
betrouwbaar)

o Test-hertestbetrouwbaarheid
 Bij herbeoordeling komt men opnieuw tot dezelfde diagnose

o Classificatie
 Onderdeel van diagnostiek= indeling/ ordening van verschijnselen in
een systeem van klassen
 Doel: identificeren van patiëntengroepen met vergelijkbare klinische
kenmerken om zo behandeling en prognose bij individu te
voorspellen
 Naam en code  bevordert communicatie tussen
 Artsen, hulpverleners en onderzoekers
 Zorgverstrekkers en zorgverzekeraars

 Drie classificatiesystemen (er zijn er meer, maar deze meest
gebruikt):
Kennen en verschil ertussen
1. ICD-11

3