Sport en Beweging 1 - Samenvatting - 1e Bach

Theorie: Sport en Beweging
Hoofdstuk 2: Inleiding trainingsleer
Terminologie

- Fitness:
 Nederlands: trainingsprogramma
 Engels: fitheid
- Fitheid: vermogen om op bevredigende wijze spierarbeid te
verrichten
 volgens Wereld Gezondheidsorganisatie (WGO)
 Physical fitness: lichamelijke fitheid
 Performance-related fitness: taakgerichte fitness
 Health-related fitness: gezondheid gerelateerde fitheid



Factoren die sportprestatie beïnvloeden

- Constitutie: bv. leeftijd, geslacht, gezondheid, lichaamsbouw, ras
 kan niet veranderd worden
- Fysieke basiseigenschappen
 Uithouding
 Kracht
 Snelheid
 Lenigheid
 Coördinatie
 Recuperatie
- Psychische eigenschappen
 Intelligentie
 Motivatie
 Doorzetting
 Faalangst
 Concentratie
- Techniek: goede/vroege/continue opleiding
- Tactiek: spelinzicht, ervaring, kennis van coach, spelsysteem, …
- Levenswijze: voeding, slaap, roken, gezondheid, …
- Materiële mogelijkheden
- Stimulerende middelen: doping, cafeïne, hoogtestage, creatine




Training als opgebouwd programma

, - Training: oefenproces op systematische wijze waarbij vaardigheden
getraind om prestatieniveau/belastbaarheidsniveau te
verhogen/behouden adhv oefeningen
 kinesitherapeut: beseffen welken basiseigenschap(pen) aandacht
nodig hebben voor revalidatie
- Oefening: onderdeel van training



Trainingseffect

 Resultaat progressieve aanpassing van geleverde
inspanning/optelsom van oefeneffecten
 Aard, intensiteit en omvang oefenprikkel bepalen trainingswinst

Oefeneffect

 Winst boeken bij een oefening
 Herhaald afwisselen inspanning-herstel
 Oefenmodaliteit aantal eisen qua frequentie, intensiteit en omvang

Trainen

 Leveren van herhaalde inspanning: lokt fysiologische reacties uit
 Na inspanning fysiologisch evenwicht terug
genormaliseerd(homeostase) tijdens herstelfase
 Duur tot trainingseffect zichtbaar: afh. van intensiteit, frequentie, te
trainen fysieke eigenschap, …



Behandelplan

 Voor training: eerst onderzoek
 idee krijgen van belasting/belastbaarheid en hulpvraag
 steeds overleg met sporter




Trainingsprogramma

Rekening houden met:

, - Vaststellen trainingsdoel(en)
 vb. fitheid verbeteren, sterker worden in benen, …
 zowel specifiek als algemeen mogelijk
- Keuze bewegingsactiviteiten
- Trainingsvariabelen
 voldoende variatie voor voldoende prikkels
 rekening houden met trainingswetten
- Opbouw van onderdelen trainingsinhoud
 Wat eerst aan bod laten komen in schema?
 vb. eerst duur training verhogen, nadien intensiteit
- Uitvoeren van schema
- Meten/evalueren
- Bijstellen op basis van controle en doel



Trainingsvariabelen

- Intensiteit: maat van inspanning
 lage intensiteit langer vol te houden
 Hartslag belangrijke maatstaf voor bepaling intensiteit
- Aard: soort activiteit
 groot verschil in lopen en fietsen
 andere spiergroepen gebruikt voor uitvoeren activiteit
- Duur
 Hoe lager intensiteit, hoe langer inspanning volgehouden moet
worden voor effect
 30min continue loop/zwemtraining of 60min fietstraining voor
effect, opwarming/cooling down niet meegerekend
 indien niet mogelijk, dan opdelen in stukken, bv. 6x5min
- Frequentie
 te snel terug trainen: lichaam geen kans gekregen voor herstel
 te lang wachten: effect vorige training weg dus je staat stil




Periodisering

 belastingdynamiek wijzigen tijdens bepaalde tijdsindeling van
trainingsproces
 plannen van trainingen in functie van wedstrijd, trainingscyclus
meestal 1 jaar

, Periodes: macrocycli

- voorbereidingsperiode: conditie ontwikkelen
- wedstrijdperiode: basiselementen van goede conditie omzetten naar
wedstrijdresultaten
- overgangsperiode: actieve recuperatie

Voorbereidingsperiode

- doelstellingen vastleggen
 bepalen trainingsopbouw
- geleidelijke opbouw rustige (extensieve) training  intensieve
training
 intensieve neemt toe hoe dichter bij wedstrijd
- trainingsvolume voorrang op intensiteit
 in begin aeroob focussen
- Voordelen
 Verschillende energiesystemen belast
 zowel vet – als suikermetabolisme gestimuleerd
 Positieve invloed op zuurstofopnamevermogen
 verbeterd zowel door trage duurlopen als aeroob-anaeroob
zone
 Eentonigheid vermijden: kans overbelasting lager
 Minder risico op stagnatie prestaties
 prestatie verbetert door gevarieerde trainingsprikkels



Periode opbouwen

Cycli

- Macrocycli: periodes van 2-5 maanden
 opdeling jaarplan
- Mesocyclus: periode 3-6 weken, meestal 4
 opeenvolging microcycli
- Microcyclus: periode 5-10 dagen, meestal 7
 specifieke trainingsinhoud
 Rekening houden met trainingsgevoeligheid individu




Macrocycli

- Standaardcyclus: lager beginniveau, opbouwen van
trainingskwantiteit
beginniveau lager dan 5km