Samenvatting Recht: seksueel strafrecht

Seksueel strafrecht
Inleiding
- Verouderd seksueel strafrecht in België
o Gn aansluiting bij huidige maatschappelijke normen
o Onvoldoende slachtofferbescherming
- Moord op Julie Van Espen (219) & Marc Dutroux (1996) => belangrijke katalysator vr nieuw
seksueel strafrecht
- #MeToo (2017) => ook zaken versneld
o Initiatief tegen:
 Seksueel grensoverschrijdend gedrag
 Seksuele intimidatie
 Lastigvallen
 Misbruik
 Aanranding & verkrachting
 In bijzonder binnen machtsverhouding vn werk- of onderwijsomgeving
o Gn organisatie/leidende figuren
- Nieuw seksueel strafwet op 1 juni 2022 opgenomen
o In Titel VIII
 Betreffende misdrijven tegen personen
 In meer bijzonder => in nieuw hoofdstuk I/1 “misdrijven tegen seksuele
integriteit, seksuele zelfbeschikkingsrecht & goede zeden”
o Voorloper vn nieuw strafwetboek
o Wetgever stelt => seksuele misdrijven beschouwd w als misdrijven tegen personen
o Seksuele autonomie w bevestigd
 Betekent => eenieder vrij staat om al dan nt bepaalde handelingen vn seksuele
aard te stellen/eraan deel te nemen
 Vrijheid => in alle veiligheid uitgeoefend w
 Begrippen ‘seksuele autonomie’ & ‘toestemming’ => deel vn wet onder ‘seksuele
zelfbeschikkingsrecht’ genoemd w
 Deze seksuele autonomie  beschermd moet w => nt orde vn familie/eer vn betrokken persoon
is



1. Vier basismisdrijven
- Logische opbouw in seksueel strafrecht
o Onderscheid tssn basismisdrijven & verzwaarde misdrijven
 Verzwaarde: basismisdrijven waar verzwarende omstandigheid aanwezig is =>
hogere strafmaat als gevolg

Vier basismisdrijven:

1.1 Aantasting van de seksuele integriteit
- Art. 417/7 Sw
- Vervangt vroegere ‘aanranding v/d eerbaarheid’
- Wettelijke definitie:
o ‘aantasting v/d seksuele integriteit is stellen vn seksuele handeling op persoon die nt in
toestemt, al dan nt met behulp vn derde persoon die nt in toestemt, dan wel laten stellen
vn seksuele handeling door persoon die daar nt in toestemt. (…)’
- Constitutieve bestanddelen v/h misdrijf ‘aantasting vn seksuele integriteit’:
o Seksuele handeling die seksuele integriteit aantast zoals ervaren door redelijke persoon

1

, o Op een persoon, al dan nt m.b.v. een derde persoon/laten stellen door persoon
o Zonder geldige toestemming v/h slachtoffer
- 6m – 5j gevangenisstraf

1.1.1Materiële gedraging
Seksuele handeling
- Sprake vn aantasting vn seksuele integriteit => seksuele handeling plaatsgevonden
- Door redelijk persoon als seksueel w beschouwd
- Bijgevolg als inbreuk op seksuele integriteit vn individu
- Verbaal seksueel geweld => nt onder strafbaarstelling

Inbreuk op seksuele integriteit
- Aantasting vn seksuele integriteit
o Elke handeling die seksueel ongepast w beschouwd
 Bedreiging/geweld gn vereisten
- Iedereen kan slachtoffer zijn

Interactie
- Vereist dat tssn dader & slachtoffer sprake was vn interactie
- Zonder lichamelijk contact vereist is
o Fysieke interactie => nt verplicht vr strafbaarheid
 Bv: slachtoffer dwingen zich te ontkleden

Restcategorie
- Aantasting vn seksuele integriteit vormt restcategorie t.o.v. misdrijven vn voyeurisme, nt-
consensuele verspreiding vn seksueel getinte inhoud & verkrachting
- Penetratie => onderscheidend criterium met misdrijf verkrachting
o = binnendringen vn lichaamsholte
 Penetreren kan met elk lichaamsdeel/voorwerp
- Interactie tssn dader & slachtoffer => onderscheidt aantasting vn seksuele integriteit vn
voyeurisme

1.1.2Afwezigheid vn geldige toestemming vn slachtoffer
- Gebrek aan toestemming => uitdrukkelijk als constitutief bestanddeel vn misdrijf benoemd
- Geldige toestemming? => uitdrukkelijk bepaald door wetgever
o Sw => bevat onderafdeling volledig gewijd aan toestemming m.b.t. seksuele
zelfbeschikkingsrecht

Sw: definieert toestemming als volgt:

- Uit vrije wil gegeven
o Beoordeeld i/h licht v/d omstandigheden v/d zaak
o Nt w afgeleid uit loutere afwezigheid vn verweer vn slachtoffer
o Kan w ingetrokken op elk ogenblik
- Nt wnr seksuele handeling is gepleegd dr gebruik maken vn kwetsbare toestand vn slachtoffer
o T.g.v. onder meer:
 Angst
 Invloed vn alcohol, verdovende middelen, psychotrope stoffen/enige andere
substantie met soortgelijke uitwerking
 Ziekte/handicapsituatie

 Waardoor vrije wil is aangetast

- Nt indien seksuele handeling gevolg is vn:
 Bedreiging
 Fysiek/psychisch geweld
 Dwang
2