e. Myologie
zie video’s!!!
1 Algemene bouw ve spier
Alle cellen vh menselijk lichaam bevatten (in mindere of meerdere maten)
contractiele structuren -> opgebouwd uit specifieke eiwitten
In spierweefsel: contractiele eigensch. uitgebouwd vanuit myoblasten in
het mesoderm
Synchrone samentrekking v myoblasten leidt tot:
- Krachtproductie beweging of stabilisatie v skeletdelen mogelijk
- Ritmische contractie ve orgaan (hart) of weefsel (darm, bloedvat)
Spieren kunnen verschillende functie, structuur of bezenuwing hebben
3 soorten w onderscheiden
dwarsgestreepte = belangrijkste +
maakt 1/3 vh lichaamsgewicht uit
(a) De dwarsgestreepte spier (skeletale
spier)
Bouw
Hele spier is omgeven door een bindweefsel vlies (epimysium)
Hierin zijn bundels, fasciculi, omgeven door een perimysium
Bundels zelf bestaan uit spiercellen (spiervezel = een cel) waarin
meerdere kernen (honderden) voorkomen
Spiercel: diameter = tot 100 µm en lengte tot 60 cm extreem
groot
De vezel is omgeven door een celmembraan (sarcolemma) -> w
versterkt door het endomysium
Vezel bevat contractiele elementen (myofibrillen) : ± 1 µm dik
Myofibril = bundel van dikke (myosine) en dunne (actine)
myofilamenten die volgens vast patroon gerangschikt zijn in de
lengterichting vd spier
, o Vertonen dwarse streping omdat lichte (I-band, isotroop) en
donkere (A-band, anisotroop) zones elkaar volgens een vaste
regelmaat afwisselen
o In het midden vd I-band verloopt de Z-lijn: verdeelt het hele
myofibril in identieke segmenten = sarcomeren ± 2,5 µm
lang
bindweefsel: (omgeeft de
spierbuik en de spierbundels)
gaat gedeeltelijk over in de
oorsprongsaanhechtingspees vd
spier
pees
(oorsprongsaanhechtingspees):
bestaat uit parallel verlopende
bundels collageen die overgaan in
het periosteum en in de fibrillen
van Sharpey
Soms eindingen spieren: in een
fascia, op andere spieren, in de huid, …
origo (oorsprong): meestal de meest centrale plaats (in de extremiteiten
de meest proximale) - een aanhechtingspunt ve spier, met name ve
skeletspier
insertio: de meer verwijderde pees - De plaats waar een spier of band
naar toegaat en zich vasthecht
Krachtproductie
Sarcomeer = kleinste kracht genererende eenheid vd spier
Kracht in een geactiveerd sarcomeer ontstaat omdat vanuit myosine
bruggetjes (cross-bridges) gevormd worden die vasthaken aan de
actine
Deze bruggetjes doen het sarcomeer samentrekken -> willen met
een knikje de actine tss de myosine schuiven
I-band w korter en Z-lijn schuift op (sliding filament theory, huxley
1957)
zie video’s!!!
1 Algemene bouw ve spier
Alle cellen vh menselijk lichaam bevatten (in mindere of meerdere maten)
contractiele structuren -> opgebouwd uit specifieke eiwitten
In spierweefsel: contractiele eigensch. uitgebouwd vanuit myoblasten in
het mesoderm
Synchrone samentrekking v myoblasten leidt tot:
- Krachtproductie beweging of stabilisatie v skeletdelen mogelijk
- Ritmische contractie ve orgaan (hart) of weefsel (darm, bloedvat)
Spieren kunnen verschillende functie, structuur of bezenuwing hebben
3 soorten w onderscheiden
dwarsgestreepte = belangrijkste +
maakt 1/3 vh lichaamsgewicht uit
(a) De dwarsgestreepte spier (skeletale
spier)
Bouw
Hele spier is omgeven door een bindweefsel vlies (epimysium)
Hierin zijn bundels, fasciculi, omgeven door een perimysium
Bundels zelf bestaan uit spiercellen (spiervezel = een cel) waarin
meerdere kernen (honderden) voorkomen
Spiercel: diameter = tot 100 µm en lengte tot 60 cm extreem
groot
De vezel is omgeven door een celmembraan (sarcolemma) -> w
versterkt door het endomysium
Vezel bevat contractiele elementen (myofibrillen) : ± 1 µm dik
Myofibril = bundel van dikke (myosine) en dunne (actine)
myofilamenten die volgens vast patroon gerangschikt zijn in de
lengterichting vd spier
, o Vertonen dwarse streping omdat lichte (I-band, isotroop) en
donkere (A-band, anisotroop) zones elkaar volgens een vaste
regelmaat afwisselen
o In het midden vd I-band verloopt de Z-lijn: verdeelt het hele
myofibril in identieke segmenten = sarcomeren ± 2,5 µm
lang
bindweefsel: (omgeeft de
spierbuik en de spierbundels)
gaat gedeeltelijk over in de
oorsprongsaanhechtingspees vd
spier
pees
(oorsprongsaanhechtingspees):
bestaat uit parallel verlopende
bundels collageen die overgaan in
het periosteum en in de fibrillen
van Sharpey
Soms eindingen spieren: in een
fascia, op andere spieren, in de huid, …
origo (oorsprong): meestal de meest centrale plaats (in de extremiteiten
de meest proximale) - een aanhechtingspunt ve spier, met name ve
skeletspier
insertio: de meer verwijderde pees - De plaats waar een spier of band
naar toegaat en zich vasthecht
Krachtproductie
Sarcomeer = kleinste kracht genererende eenheid vd spier
Kracht in een geactiveerd sarcomeer ontstaat omdat vanuit myosine
bruggetjes (cross-bridges) gevormd worden die vasthaken aan de
actine
Deze bruggetjes doen het sarcomeer samentrekken -> willen met
een knikje de actine tss de myosine schuiven
I-band w korter en Z-lijn schuift op (sliding filament theory, huxley
1957)
