Hoofdstuk 12: groepsprestaties
12.1. collectieve processen
- Groep: een groep wordt gewoonlijk omschreven als een set personen die
minstens een van de volgende karakteristieken bezitten:
o Directe interacties met elkaar
o Gezamenlijk behoren tot eenzelfde sociale categorie zoals geslacht, ras of
etnische groep
o Een gedeeld of gemeenschappelijk doel of lot
▪ Hoe sterker deze kenmerken aanwezig zijn hoe sterker de
groepacthige en minder collectief
▪ Hoe meer sociaal geïntegreerd hoe minder collectief en meer een
groep
- Collectief: mensen begaan met een gemeenschappelijke activiteit maar met
minimale directe interactie → een verzameling personen die aan een
gemeenschappelijke activiteit deelnemen, maar weinig direct met elkaar in
interactie gaan
- Coactie: een vorm van samenwerking waarbij de kwantiteit en kwaliteit van de
individuele prestaties in aanwezigheid van anderen duidelijk indentificeerbaar en
meetbaar zijn
12.1.1. sociale facilitatie
= het collectieve proces waarbij een individu door de aanwezigheid van anderen
eenvoudige taken beter uitvoert, maar gehinderd wordt voor de prestaties op moeilijke
taken
= aanwezigheid van andere leidt tot een hogere prestatie
Bv. geoefende artiesten presteren het best wanneer ze in het middelpunt van de
belangstelling staan. Door sociale facilitatie halen artiesten voordeel uit de
aanwezigheid van een publiek bij het uitvoeren van goed ingestuurde routineactiviteiten.
Een artiest die dit gevaarlijke nummer voor de eerste keer oefent daarentegen, kan dit
beter zinder publiek.
CO-ACTIE!: de prestatie individueel meten
- Triplett (1897-1898)
o Wielrenners alleen of per koppel
▪ Als mensen met een fiets samen rijden, rijden ze sneller dan alleen
1
, • Competitiedrift?
o Kinderen – vislijn oprollen
▪ Als kinderen het aparat of per 2 doen, welke groep is er gemiddeld
gezien snelst? → als je per 2 bent
o Vergelijkt dus paren die samenwerken VS alleen
o Soms werkt sociale facilitatie en soms niet
- Verder onderzoek: gemengde resultaten
- Zajonc’s theorie
o Geeft verk;aring wrm sociale facilitatie soms werkt en soms niet
o De loutere aanwezigheid → diffuse arousal (fysiologische opwinding)
▪ Als een soortgenoot aanwezig is dar veroorzaakt opwinding
o Deze verhoogde arousal → dominante response (goed op iets makkelijk
en slecht op iets moeilijk)
o De kwaliteit van de prestatie is afhankelijk van het type taak
▪ Eenvoudige taak: dominante response = juiste
▪ Complexe taak: dominante = foutieve
- Zajonc’s theorie wordt bevestigd door onderzoek
De sociale facilitatietheorie (Zajonc)
2
, Het model van Zajonc stelt dat de aanwezigheid van anderen de fysiologische opwinding
verhoogt, waardoor de dominante respons op een stimulus wordt versterkt. Bij een
eenvoudige taak is de dominante respons gewoonlijk correct en verbeteren de
prestaties. Bij een moeilijke taak is de dominante respons vaak fout, waardoor de
prestatie afneemt.
Zajonc, Heingartner & Herman (1969)
- Experiment met kakerlakken
- Eenvoudige taak en moeilijk taak
- Kakerlaak licht schuw
- Je maakt een doos met een lamp in en aan de andere kant een donkere doos,
ofwel een rechte pijp(makkelijke conditie) nr toe ofwel een hoek (moeilijke
conditie)
- Als we het licht aansteken bij de makkelijke conditie en nr de andere doos willen
gaan dat ze sneller zijn met 2 in plaats van alleen
- Als we het licht aansteken bij de moeilijke conditie en nr de andere doos willen
gaan dat ze trager zijn met 2 in plaats van alleen
- Nieuw experiment: zelfde principe maar met glazen constructie waardoor met
het publiek ziet
o Makkelijke conditie sneller met publiek
o Moeilijke conditie trager met publiek
3 hypothesen
- Loutere aanwezigheidstheorie (Zajonc)
3
12.1. collectieve processen
- Groep: een groep wordt gewoonlijk omschreven als een set personen die
minstens een van de volgende karakteristieken bezitten:
o Directe interacties met elkaar
o Gezamenlijk behoren tot eenzelfde sociale categorie zoals geslacht, ras of
etnische groep
o Een gedeeld of gemeenschappelijk doel of lot
▪ Hoe sterker deze kenmerken aanwezig zijn hoe sterker de
groepacthige en minder collectief
▪ Hoe meer sociaal geïntegreerd hoe minder collectief en meer een
groep
- Collectief: mensen begaan met een gemeenschappelijke activiteit maar met
minimale directe interactie → een verzameling personen die aan een
gemeenschappelijke activiteit deelnemen, maar weinig direct met elkaar in
interactie gaan
- Coactie: een vorm van samenwerking waarbij de kwantiteit en kwaliteit van de
individuele prestaties in aanwezigheid van anderen duidelijk indentificeerbaar en
meetbaar zijn
12.1.1. sociale facilitatie
= het collectieve proces waarbij een individu door de aanwezigheid van anderen
eenvoudige taken beter uitvoert, maar gehinderd wordt voor de prestaties op moeilijke
taken
= aanwezigheid van andere leidt tot een hogere prestatie
Bv. geoefende artiesten presteren het best wanneer ze in het middelpunt van de
belangstelling staan. Door sociale facilitatie halen artiesten voordeel uit de
aanwezigheid van een publiek bij het uitvoeren van goed ingestuurde routineactiviteiten.
Een artiest die dit gevaarlijke nummer voor de eerste keer oefent daarentegen, kan dit
beter zinder publiek.
CO-ACTIE!: de prestatie individueel meten
- Triplett (1897-1898)
o Wielrenners alleen of per koppel
▪ Als mensen met een fiets samen rijden, rijden ze sneller dan alleen
1
, • Competitiedrift?
o Kinderen – vislijn oprollen
▪ Als kinderen het aparat of per 2 doen, welke groep is er gemiddeld
gezien snelst? → als je per 2 bent
o Vergelijkt dus paren die samenwerken VS alleen
o Soms werkt sociale facilitatie en soms niet
- Verder onderzoek: gemengde resultaten
- Zajonc’s theorie
o Geeft verk;aring wrm sociale facilitatie soms werkt en soms niet
o De loutere aanwezigheid → diffuse arousal (fysiologische opwinding)
▪ Als een soortgenoot aanwezig is dar veroorzaakt opwinding
o Deze verhoogde arousal → dominante response (goed op iets makkelijk
en slecht op iets moeilijk)
o De kwaliteit van de prestatie is afhankelijk van het type taak
▪ Eenvoudige taak: dominante response = juiste
▪ Complexe taak: dominante = foutieve
- Zajonc’s theorie wordt bevestigd door onderzoek
De sociale facilitatietheorie (Zajonc)
2
, Het model van Zajonc stelt dat de aanwezigheid van anderen de fysiologische opwinding
verhoogt, waardoor de dominante respons op een stimulus wordt versterkt. Bij een
eenvoudige taak is de dominante respons gewoonlijk correct en verbeteren de
prestaties. Bij een moeilijke taak is de dominante respons vaak fout, waardoor de
prestatie afneemt.
Zajonc, Heingartner & Herman (1969)
- Experiment met kakerlakken
- Eenvoudige taak en moeilijk taak
- Kakerlaak licht schuw
- Je maakt een doos met een lamp in en aan de andere kant een donkere doos,
ofwel een rechte pijp(makkelijke conditie) nr toe ofwel een hoek (moeilijke
conditie)
- Als we het licht aansteken bij de makkelijke conditie en nr de andere doos willen
gaan dat ze sneller zijn met 2 in plaats van alleen
- Als we het licht aansteken bij de moeilijke conditie en nr de andere doos willen
gaan dat ze trager zijn met 2 in plaats van alleen
- Nieuw experiment: zelfde principe maar met glazen constructie waardoor met
het publiek ziet
o Makkelijke conditie sneller met publiek
o Moeilijke conditie trager met publiek
3 hypothesen
- Loutere aanwezigheidstheorie (Zajonc)
3
