Samenvatting pedagogisch werkveld 2025-2026
1. Kinderopvang van baby’s & peuters
1.1 Inleiding
- Definitie kinderopvang vn baby & peuter: beroepsmatig & tegen betaling
opvoeden, bijdragen aan de ontwikkeling & verzorgen van baby’s & peuters tot
ze naar de kleuterschool gaan
1.2 overheid & beleid
1.2.1 minister, department & budget
- Caroline gennez = Vlaamse minister vr Welzijn, Gezin & Volksgezondheid
Kinderopvang
1.2.2 Regelgeving
- Decreet houdende organisatie vn kinderopvang van baby’s & peuters
Hogere kwaliteit in kinderopvang
- Subsidiering via trappen & modules
Invoering decreet -> subsidiering vn kinderopvangvoorzieningen geregeld
Subsidies -> gekoppeld aan opdrachten & voorwaarden
Opdrachten opnemen & voldoen aan voorwaarden => aanmerking met subsidie
2027 nieuwe versie vergunningenbesluit -> nieuwe kindratio opgenomen
= verschillende subsidies
TRAPPEN:
- Subsidies vd hogere trap = subsidie lagere trap & vw voldoen
verdeeld adhv geprogrammeerd systeem (= op bep momenten budget vrij
gemaakt & verdeeld)
! mr aanvragen dan budget -> extra programmatieregels
Regionale verspreiding
Middelen nr plaatsen met hoogste behoefte
o DUS: nieuwe opvang starten = nt automatisch aanspraak op subsidies ->
wachten uitbreidingsronde + aanvraag indienen
Trap 0: de Kinderopvang oprichten => vergunning aanvragen & voldoen aan start
vergunning &werkingsvoorwaarden
Vergunning = verplicht
Subsidie = nt verplicht -> kosten nt betaald dr overheid mr dr
ouders & bedrijf
Kader Masterplan Kinderopvang: plaatsen van trap 0 -> 1 (moeten aan
criteria voldoen)
Toegankelijkheid & kwaliteit verhogen
Je krijgt geen geld, maar je mag wel een kinderopvang organiseren
1
,Trap 1: de = kosten tegemoet komen voor vergunningsvoorwaarden voldoen +
basissubsidie basissubsidie ontvangen
Basissubisidie = laagste bedrag dat je kan krijgen + zie paarse vak
Voor opvangvoorzieningen met deze voorwaarden
1. Vergunning hebben & voldoen aan vergunningsvoorwaarden
2. Min 220 (groepsopvang)/ 180 (gezinsopvang) openingsdagen per
jaar hebben
3. Kin begeleider attest vn actieve kennis vh Nederlands
Kader Masterplan Kinderopvang: 400 nieuwe plaatsen op trap 1
Enkel basissubisidie = bepalen zelf ouderbijdrage (mss duurdere
opvang)
Trap 2: subsidie voor = basissubsidie + subsidie vr inkomenstarief + licht blauwe vak
inkomenstarief = ouders betalen adhv inkomen + bep gezinnen voorrang
Iedereen betaalbaar & toegankelijk
3 voorwaarden:
1. Kindcode
2. Opvang bestellen = opvang betalen
3. Voorrangsregels
Voorwaarden voor deze subsidie
Trap 0 & 1 check
Bezetting vn 80% per kalenderjaar
Voorrangregels toepassen -> 20% vd kids
Vergoedingen betalen aan medewerkers
Attest inkomenstarief werken = kindcode
11u open zijn tussen 6-20u
Kader Masterplan Kinderopvang: 2400 -> 6000
VERANDERINGEN
Nieuwe voorrangsregels:
Gezinnen die in de totaliteit gem 4/5e werken
Kinderopvang m zijn best doen om max 10% vd plaatsen vrij te houden
vr kids in kwetsbare gezinnen
Gezinnen mt laag inkomen & alleenstaande ouders nt meer in
aanmerking
Sociale functie vd kinderopvang = in gedrang
Recht op kinderopvang verdwijnt vr veel gezinnen
Strijd tegen armoede verdwijnt
Gezinnen ruimte deelname aan maatschappij verdwijnt
Kinderen zich goed ontwikkelen
Mensen -> Grondwettelijk Hof => April 2025 voorrangsregels vernietigd
Opnieuw oude voorrangsregels
20% vr kwetsbare situaties
Overheid zoveel mog kids wil opvangen -> systeem:
inkomensgerelateerde kinderopvang = IKT
Opvang bestellen = opvang betalen
>> Opvangplan = bij inschrijven als zeggen welke dagen ze gaan
-> besproken -> betalen
>> Bv; je betaalt 25 euro per dag dan betaalt de overheid ook 25
= in totaal 5O euro! Klopt je opvangplan niet, je kind komt niet
overheid betaalt niet
Opvangplan betalen = 2 uitzondering
2
, 1. Ouders m nt betalen vr dagen wnr de voorziening zelf
gesloten is
2. Ouders vn kids die voltijds gaan -> min 18 gerechtvaardigde
afwezigheidsdagen per jaar opnemen = respijtdagen
= 18 dagen die ouders tich m betalen vr dagen waarop hun
kind nt aanwezig is
zo zicht op vrije plaatsen
IKT-MIX: mix vn plaatsen met vrij tarief & plaatsen met
inkomensgebonden prijs
Gelden regels vn trap 2
Trap 3: de = vr opvangvoorzieningen mt specifieke aandacht vr kwetsbare
plussubsidie gezinnen
= pussubsidie + basissubsidie + subsidie vr inkomenstarief + donker
blauw vak
Voorwaarden voor deze subsidie
Voldoen aan basissubsidie & subsidie vr inkomenstarief
30% vd kids komt uit een kwetsbaar gezin + specifieke
dienstverlening bieden aan die gezinnen
Kwetsbaar gezin = voldoet aan 2 van onderstaande kenmerken
waarvan min 1 vd laatste 3
◊ Kinderopvang nodig de werksituatie
◊ 1ouder gezin zijn
◊ Gezamenlijk belastbaar inkomen hebben dat lager is dan
bepaalde gedrag
◊ Geen diploma secundair
◊ In specifieke zorg/gezondheidssituatie zitten
- Gezinslid mt beperking
- Gezinslid verminderd zelfvermogen, pers kan nt vr
zichzelf zorgen
- Vr kids om sociale/pedagog redenen aangewezen
dat zij overdag opgevangen worden
Opnamebeleid voeren vr kwetsbare gezinnen plaats geven +
extra aandacht vr deze groepen & samenwerking mt andere
organisaties
Kinderbegeleiders uit kwetsbare gezinnen
Werken aan participatie, betrokkenheid, …
MODULES:
= modules die je vanuit verschillende trappen kan aanvragen
Module vr inclusieve Inclusieve opvang = kids met specifieke ondersteuningsbehoefte
opvang samen mt kids zonder
Specifieke ondersteuningsbehoefte: dr medische/psychosociale
problemen mr intensieve ondersteuning nodig
Diversiteit: kids erkend voelen in eigenheid
2 soorten subsidies vr inclusieve opvang
1. Individuele inclusieve opvang
= als de voorziening ingaat op specifieke vragen vn ouders vr
3
, een specifieke ondersteuningsbehoefte -> bijkomende subsidie
per dag dat dat kind w opgevangen
= is vr bepaalde duur
2. Structurele inclusieve opvang
= steeds plaatsen vrij laten vr kinds met specifieke
ondersteuningsbehoefte
= kan je nu nt meer aanvragen, heb je die al behoudt je die
Module vr flexibele 3 subsidies vr opvangvoorzieningen die flexibel omgaan met
opvang openingstijden / bezetting
1. Subsidie vr flexibele gezinsopvang
= vr gezinsopvang met atypische openingsmomenten soms
samenwerking onthaalouders + voorwaarden die opvanguren
moeten plaatsvinden + inkomenstarief
2. Subsidie vr ruimere openingsmomenten = ROM – groepsopvang
= 1u bovenop verplichte openingsdag -> voor 7u of na 18u
= gewone dag, weekenddag, feestdag
= moet basissubsidie hebben
3. Subsidie vr dringende kinderopvang (DOP) – groepsopvang
= plaats vrijhouden vr gezin dat binnen de maand behoefte heeft
aan kinderopvang
= nrml ligt kinderopvang als vast vr geboorte -> hier nt
= vr 1 van deze redenen
◊ Werkloze ouders vindt plots werk & heeft nu geen opvang
◊ Acute crisis binnen gezin
◊ Gezin kan buiten zijn wil geen gebruik mr maken vn
eerdere opvangmogelijkheden
- Voorwaarden voor de kinderopvang
Vergunning hebben -> krijgen? Voldoen aan vergunningsvoorwaarden
>> geldig onbepaalde duur & nt meer verlengen
Maar: als je organisatie gecontroleerd wordt om na te gaan of alle voorwaarden
voldoen -> nt geval vergunning ingetrokken worden => sluiten
Beleidsvoerend vermogen
= hoe goed een kinderopvang georganiseerd is & zelf beslissingen kan nemen om
goede opvang te geven
= 6 pijlers
o Duidelijke leiderschap: iedereen kan samenwerken & weet de taken
o Geïntegreerde aanpak: je pakt verschillende kwaliteitsaspecten aan
o Reflectieve, proactieve & reactieve houding: nadenken over aanpak,
rekening houden met feedback, …
o Innovatieve houding: je houdt rekening mee dat samenleving verandert
o Doeltreffende communicatie & transparantie: je communiceert goed &
voldoende
o Samenwerking: je gebruikt ook anderen om je opvang te organiseren
Risicomanagement
= actief veiligheidsbeleid
4
1. Kinderopvang van baby’s & peuters
1.1 Inleiding
- Definitie kinderopvang vn baby & peuter: beroepsmatig & tegen betaling
opvoeden, bijdragen aan de ontwikkeling & verzorgen van baby’s & peuters tot
ze naar de kleuterschool gaan
1.2 overheid & beleid
1.2.1 minister, department & budget
- Caroline gennez = Vlaamse minister vr Welzijn, Gezin & Volksgezondheid
Kinderopvang
1.2.2 Regelgeving
- Decreet houdende organisatie vn kinderopvang van baby’s & peuters
Hogere kwaliteit in kinderopvang
- Subsidiering via trappen & modules
Invoering decreet -> subsidiering vn kinderopvangvoorzieningen geregeld
Subsidies -> gekoppeld aan opdrachten & voorwaarden
Opdrachten opnemen & voldoen aan voorwaarden => aanmerking met subsidie
2027 nieuwe versie vergunningenbesluit -> nieuwe kindratio opgenomen
= verschillende subsidies
TRAPPEN:
- Subsidies vd hogere trap = subsidie lagere trap & vw voldoen
verdeeld adhv geprogrammeerd systeem (= op bep momenten budget vrij
gemaakt & verdeeld)
! mr aanvragen dan budget -> extra programmatieregels
Regionale verspreiding
Middelen nr plaatsen met hoogste behoefte
o DUS: nieuwe opvang starten = nt automatisch aanspraak op subsidies ->
wachten uitbreidingsronde + aanvraag indienen
Trap 0: de Kinderopvang oprichten => vergunning aanvragen & voldoen aan start
vergunning &werkingsvoorwaarden
Vergunning = verplicht
Subsidie = nt verplicht -> kosten nt betaald dr overheid mr dr
ouders & bedrijf
Kader Masterplan Kinderopvang: plaatsen van trap 0 -> 1 (moeten aan
criteria voldoen)
Toegankelijkheid & kwaliteit verhogen
Je krijgt geen geld, maar je mag wel een kinderopvang organiseren
1
,Trap 1: de = kosten tegemoet komen voor vergunningsvoorwaarden voldoen +
basissubsidie basissubsidie ontvangen
Basissubisidie = laagste bedrag dat je kan krijgen + zie paarse vak
Voor opvangvoorzieningen met deze voorwaarden
1. Vergunning hebben & voldoen aan vergunningsvoorwaarden
2. Min 220 (groepsopvang)/ 180 (gezinsopvang) openingsdagen per
jaar hebben
3. Kin begeleider attest vn actieve kennis vh Nederlands
Kader Masterplan Kinderopvang: 400 nieuwe plaatsen op trap 1
Enkel basissubisidie = bepalen zelf ouderbijdrage (mss duurdere
opvang)
Trap 2: subsidie voor = basissubsidie + subsidie vr inkomenstarief + licht blauwe vak
inkomenstarief = ouders betalen adhv inkomen + bep gezinnen voorrang
Iedereen betaalbaar & toegankelijk
3 voorwaarden:
1. Kindcode
2. Opvang bestellen = opvang betalen
3. Voorrangsregels
Voorwaarden voor deze subsidie
Trap 0 & 1 check
Bezetting vn 80% per kalenderjaar
Voorrangregels toepassen -> 20% vd kids
Vergoedingen betalen aan medewerkers
Attest inkomenstarief werken = kindcode
11u open zijn tussen 6-20u
Kader Masterplan Kinderopvang: 2400 -> 6000
VERANDERINGEN
Nieuwe voorrangsregels:
Gezinnen die in de totaliteit gem 4/5e werken
Kinderopvang m zijn best doen om max 10% vd plaatsen vrij te houden
vr kids in kwetsbare gezinnen
Gezinnen mt laag inkomen & alleenstaande ouders nt meer in
aanmerking
Sociale functie vd kinderopvang = in gedrang
Recht op kinderopvang verdwijnt vr veel gezinnen
Strijd tegen armoede verdwijnt
Gezinnen ruimte deelname aan maatschappij verdwijnt
Kinderen zich goed ontwikkelen
Mensen -> Grondwettelijk Hof => April 2025 voorrangsregels vernietigd
Opnieuw oude voorrangsregels
20% vr kwetsbare situaties
Overheid zoveel mog kids wil opvangen -> systeem:
inkomensgerelateerde kinderopvang = IKT
Opvang bestellen = opvang betalen
>> Opvangplan = bij inschrijven als zeggen welke dagen ze gaan
-> besproken -> betalen
>> Bv; je betaalt 25 euro per dag dan betaalt de overheid ook 25
= in totaal 5O euro! Klopt je opvangplan niet, je kind komt niet
overheid betaalt niet
Opvangplan betalen = 2 uitzondering
2
, 1. Ouders m nt betalen vr dagen wnr de voorziening zelf
gesloten is
2. Ouders vn kids die voltijds gaan -> min 18 gerechtvaardigde
afwezigheidsdagen per jaar opnemen = respijtdagen
= 18 dagen die ouders tich m betalen vr dagen waarop hun
kind nt aanwezig is
zo zicht op vrije plaatsen
IKT-MIX: mix vn plaatsen met vrij tarief & plaatsen met
inkomensgebonden prijs
Gelden regels vn trap 2
Trap 3: de = vr opvangvoorzieningen mt specifieke aandacht vr kwetsbare
plussubsidie gezinnen
= pussubsidie + basissubsidie + subsidie vr inkomenstarief + donker
blauw vak
Voorwaarden voor deze subsidie
Voldoen aan basissubsidie & subsidie vr inkomenstarief
30% vd kids komt uit een kwetsbaar gezin + specifieke
dienstverlening bieden aan die gezinnen
Kwetsbaar gezin = voldoet aan 2 van onderstaande kenmerken
waarvan min 1 vd laatste 3
◊ Kinderopvang nodig de werksituatie
◊ 1ouder gezin zijn
◊ Gezamenlijk belastbaar inkomen hebben dat lager is dan
bepaalde gedrag
◊ Geen diploma secundair
◊ In specifieke zorg/gezondheidssituatie zitten
- Gezinslid mt beperking
- Gezinslid verminderd zelfvermogen, pers kan nt vr
zichzelf zorgen
- Vr kids om sociale/pedagog redenen aangewezen
dat zij overdag opgevangen worden
Opnamebeleid voeren vr kwetsbare gezinnen plaats geven +
extra aandacht vr deze groepen & samenwerking mt andere
organisaties
Kinderbegeleiders uit kwetsbare gezinnen
Werken aan participatie, betrokkenheid, …
MODULES:
= modules die je vanuit verschillende trappen kan aanvragen
Module vr inclusieve Inclusieve opvang = kids met specifieke ondersteuningsbehoefte
opvang samen mt kids zonder
Specifieke ondersteuningsbehoefte: dr medische/psychosociale
problemen mr intensieve ondersteuning nodig
Diversiteit: kids erkend voelen in eigenheid
2 soorten subsidies vr inclusieve opvang
1. Individuele inclusieve opvang
= als de voorziening ingaat op specifieke vragen vn ouders vr
3
, een specifieke ondersteuningsbehoefte -> bijkomende subsidie
per dag dat dat kind w opgevangen
= is vr bepaalde duur
2. Structurele inclusieve opvang
= steeds plaatsen vrij laten vr kinds met specifieke
ondersteuningsbehoefte
= kan je nu nt meer aanvragen, heb je die al behoudt je die
Module vr flexibele 3 subsidies vr opvangvoorzieningen die flexibel omgaan met
opvang openingstijden / bezetting
1. Subsidie vr flexibele gezinsopvang
= vr gezinsopvang met atypische openingsmomenten soms
samenwerking onthaalouders + voorwaarden die opvanguren
moeten plaatsvinden + inkomenstarief
2. Subsidie vr ruimere openingsmomenten = ROM – groepsopvang
= 1u bovenop verplichte openingsdag -> voor 7u of na 18u
= gewone dag, weekenddag, feestdag
= moet basissubsidie hebben
3. Subsidie vr dringende kinderopvang (DOP) – groepsopvang
= plaats vrijhouden vr gezin dat binnen de maand behoefte heeft
aan kinderopvang
= nrml ligt kinderopvang als vast vr geboorte -> hier nt
= vr 1 van deze redenen
◊ Werkloze ouders vindt plots werk & heeft nu geen opvang
◊ Acute crisis binnen gezin
◊ Gezin kan buiten zijn wil geen gebruik mr maken vn
eerdere opvangmogelijkheden
- Voorwaarden voor de kinderopvang
Vergunning hebben -> krijgen? Voldoen aan vergunningsvoorwaarden
>> geldig onbepaalde duur & nt meer verlengen
Maar: als je organisatie gecontroleerd wordt om na te gaan of alle voorwaarden
voldoen -> nt geval vergunning ingetrokken worden => sluiten
Beleidsvoerend vermogen
= hoe goed een kinderopvang georganiseerd is & zelf beslissingen kan nemen om
goede opvang te geven
= 6 pijlers
o Duidelijke leiderschap: iedereen kan samenwerken & weet de taken
o Geïntegreerde aanpak: je pakt verschillende kwaliteitsaspecten aan
o Reflectieve, proactieve & reactieve houding: nadenken over aanpak,
rekening houden met feedback, …
o Innovatieve houding: je houdt rekening mee dat samenleving verandert
o Doeltreffende communicatie & transparantie: je communiceert goed &
voldoende
o Samenwerking: je gebruikt ook anderen om je opvang te organiseren
Risicomanagement
= actief veiligheidsbeleid
4
