NKO: Laryngologie
1. Larynx
- Slikken en dysfagie
- Stembandverlamming
- Gender chirurgie
- Congenitale larynxpathologie
Slikken en dysfagie
Normaal slikken
- 580x/d gemiddeld
- Minder tijdens slaap (soms 20 min zonder slikken)
- Slikken = vrij complex
Slikken en ademen vertonen een intense wisselwerking in die zin dat wanneer geslikt wordt de
ademhaling automatisch stopt.
Anatomisch relevante structuren omtrent het slikken:
- Mondholte
- Pharynx
- Larynx
- Slokdarm
Mondholte
= Lippen, tanden, harde en weke verhemelte, huig, mandibula, mondbodem, mobiele tong, de
tonsilpijlers (+/- tonsillen)
- Lippen om voedselbolus in mond te houden
- Verhemelte = craniale afgrenzing mondholte
- Tonsilpijler al dan niet met tonsillen = nodig om te kunnen slikken = prikkeling zet slikreflex op
gang
- Aspiratie = voedsel in luchtweg
Pharynx
̶ De 3 pharyngeale constrictoren (superior, medius, inferior).
̶ De spiervezels gaan van het mediane raphe posterior naar de benige structuren en weke
weefsels anterior (pterygoïd, palatum molle, tongbasis, hyoïd, thyroïd en cricoïd).
̶ Hyoid, thyroid en cricoid spieren hangen hier als mand aan vast
m.cricopharyngeus (al dan niet deel van de inferieure constrictor).
̶ Vertoont een tonische contractie in rust.
̶ Verhindert dat lucht in de slokdarm komt bij ademen & dat slokdarminhoud terugkomt bij
ademen.
Bij expanderen van longen onderdruk zo lucht in longen
Pharynx moet dicht zodat er geen ‘voorwerpen’ in longen worden gezogen
1
,Larynx
̶ De epiglottis: Klep met als hoofddoel voedsel uit de luchtweg te houden bij het slikken.
̶ De intrinsieke larynx met 3 niveau’s van sfincter (epiglottis & aryepiglottische plooien, valse
stembanden en ware stembanden).
̶ De extrinsieke larynxspieren. craniocaudale bewegingen larynx
= 3 niveaus waar je sfincterfunctie hebt
Slokdarm
̶ Holle musculaire buis met inwendige circulaire en uitwendige longitudinale spier.
̶ Bovenste 1/3 = gestreepte spier
̶ Lagere 2/3 = gestreepte en gladde spier.
Je moet niet alle zenuwen kennen: gewoon weten dat dit vrij complex is
Bezenuwing: AFFERENTE controle: (complex)
̶ Sensibel, anterior 2/3 v.d. tong = n.lingualis, V. (uit trigeminus)
̶ Smaak, anterior 2/3 tong = chorda tympani, VII. (uit facialis)
̶ Sensibel & smaak posterior 1/3 tong = IX.(glossofaryngeus)
̶ Valleculaire mucosa = ramus internus n.laryngeus superior, X & IX.
̶ Tonsillen, pharynx, verhemelte = pharyngeale takken X. (vagus)
̶ Pharynx, larynx = IX & X.
Bezenuwing: EFFERENTE controle
̶ Oraal = masticatie, lipsfincter en tong = V, VII & XII.
̶ Pharyngo-laryngeaal =
‒ constrictoren & m.stylopharyngeus = IX,
‒ palatum, pharynx & larynx = X,
‒ tong = XII.
̶ Slokdarm = X.
4 stadia van NORMAAL slikken (BELANGRIJK)
- (Kauwen)
o Hoort een beetje bij de oraal voorbereidende fase
o = voorbereiding op doorslikken vaste sto en
o Duur beïnvloed door smaken en proeven
- Oraal voorbereidende fase
- Orale fase
- Pharyngeale fase
- Oesophageale fase
2
, Oraal voorbereidende fase
̶ Lipsluiting.
̶ Bolusvorming:
̶ voor vloeisto en tussen tong & anterieure verhemelte,
̶ voor vaste sto en op de tong.
̶ Palatum molle rust op de tongbasis zodat neusademhaling mogelijk blijft.
Weke verhemelte moet op tongbasis rusten (rode deel)
Hierdoor is neusademhaling nog mogelijk
Als je neus verstopt is: zal je met mond open moeten kauwen
Orale fase
Posterieure bolus verplaatsing door de tong.
Stripping action of antero-posterior rolling.
Weke verhemelte = gekanteld naar nasofarynx = wordt afgesloten nasale regurgitatie voorkomen
Orale voorbereidende en orale faze zijn vrijwillig, kunnen op elk moment onderbroken worden.
Op het moment dat de bolus de anterieure tonsilpijlers passeert begint de slikreflex en eindigt de
vrijwillige slik.
Pharyngeale faze (= REFLEX fase van het slikken)
̶ Optrekken van palatum molle, waardoor sluiting van de velopharyngeale doorgang naar de
neus.
̶ Pharyngeale peristaltiek om de bolus sequentieel van boven naar onder te verplaatsen.
- Kanteling van de epiglottis en gelijktijdige elevatie en sluiting van de larynx op niveau van de 3
sfincters. ( Epiglottis = gekanteld)
̶ Relaxatie van de cricopharyngeale sfincter om de bolus door te laten naar de slokdarm.
̶ Tijdsduur = < 1 seconde. (verklaart dat als je u verslikt je kort niet kan ademen)
= Weke verhemelte verder opgetrokken
Doorgang tussen velum en farynx afgesloten bolus kan enkel nog maar naar caudaa
Esophageale faze
• De peristaltiek begonnen in de pharynx wordt in de slokdarm sequentieel voortgezet.
3
1. Larynx
- Slikken en dysfagie
- Stembandverlamming
- Gender chirurgie
- Congenitale larynxpathologie
Slikken en dysfagie
Normaal slikken
- 580x/d gemiddeld
- Minder tijdens slaap (soms 20 min zonder slikken)
- Slikken = vrij complex
Slikken en ademen vertonen een intense wisselwerking in die zin dat wanneer geslikt wordt de
ademhaling automatisch stopt.
Anatomisch relevante structuren omtrent het slikken:
- Mondholte
- Pharynx
- Larynx
- Slokdarm
Mondholte
= Lippen, tanden, harde en weke verhemelte, huig, mandibula, mondbodem, mobiele tong, de
tonsilpijlers (+/- tonsillen)
- Lippen om voedselbolus in mond te houden
- Verhemelte = craniale afgrenzing mondholte
- Tonsilpijler al dan niet met tonsillen = nodig om te kunnen slikken = prikkeling zet slikreflex op
gang
- Aspiratie = voedsel in luchtweg
Pharynx
̶ De 3 pharyngeale constrictoren (superior, medius, inferior).
̶ De spiervezels gaan van het mediane raphe posterior naar de benige structuren en weke
weefsels anterior (pterygoïd, palatum molle, tongbasis, hyoïd, thyroïd en cricoïd).
̶ Hyoid, thyroid en cricoid spieren hangen hier als mand aan vast
m.cricopharyngeus (al dan niet deel van de inferieure constrictor).
̶ Vertoont een tonische contractie in rust.
̶ Verhindert dat lucht in de slokdarm komt bij ademen & dat slokdarminhoud terugkomt bij
ademen.
Bij expanderen van longen onderdruk zo lucht in longen
Pharynx moet dicht zodat er geen ‘voorwerpen’ in longen worden gezogen
1
,Larynx
̶ De epiglottis: Klep met als hoofddoel voedsel uit de luchtweg te houden bij het slikken.
̶ De intrinsieke larynx met 3 niveau’s van sfincter (epiglottis & aryepiglottische plooien, valse
stembanden en ware stembanden).
̶ De extrinsieke larynxspieren. craniocaudale bewegingen larynx
= 3 niveaus waar je sfincterfunctie hebt
Slokdarm
̶ Holle musculaire buis met inwendige circulaire en uitwendige longitudinale spier.
̶ Bovenste 1/3 = gestreepte spier
̶ Lagere 2/3 = gestreepte en gladde spier.
Je moet niet alle zenuwen kennen: gewoon weten dat dit vrij complex is
Bezenuwing: AFFERENTE controle: (complex)
̶ Sensibel, anterior 2/3 v.d. tong = n.lingualis, V. (uit trigeminus)
̶ Smaak, anterior 2/3 tong = chorda tympani, VII. (uit facialis)
̶ Sensibel & smaak posterior 1/3 tong = IX.(glossofaryngeus)
̶ Valleculaire mucosa = ramus internus n.laryngeus superior, X & IX.
̶ Tonsillen, pharynx, verhemelte = pharyngeale takken X. (vagus)
̶ Pharynx, larynx = IX & X.
Bezenuwing: EFFERENTE controle
̶ Oraal = masticatie, lipsfincter en tong = V, VII & XII.
̶ Pharyngo-laryngeaal =
‒ constrictoren & m.stylopharyngeus = IX,
‒ palatum, pharynx & larynx = X,
‒ tong = XII.
̶ Slokdarm = X.
4 stadia van NORMAAL slikken (BELANGRIJK)
- (Kauwen)
o Hoort een beetje bij de oraal voorbereidende fase
o = voorbereiding op doorslikken vaste sto en
o Duur beïnvloed door smaken en proeven
- Oraal voorbereidende fase
- Orale fase
- Pharyngeale fase
- Oesophageale fase
2
, Oraal voorbereidende fase
̶ Lipsluiting.
̶ Bolusvorming:
̶ voor vloeisto en tussen tong & anterieure verhemelte,
̶ voor vaste sto en op de tong.
̶ Palatum molle rust op de tongbasis zodat neusademhaling mogelijk blijft.
Weke verhemelte moet op tongbasis rusten (rode deel)
Hierdoor is neusademhaling nog mogelijk
Als je neus verstopt is: zal je met mond open moeten kauwen
Orale fase
Posterieure bolus verplaatsing door de tong.
Stripping action of antero-posterior rolling.
Weke verhemelte = gekanteld naar nasofarynx = wordt afgesloten nasale regurgitatie voorkomen
Orale voorbereidende en orale faze zijn vrijwillig, kunnen op elk moment onderbroken worden.
Op het moment dat de bolus de anterieure tonsilpijlers passeert begint de slikreflex en eindigt de
vrijwillige slik.
Pharyngeale faze (= REFLEX fase van het slikken)
̶ Optrekken van palatum molle, waardoor sluiting van de velopharyngeale doorgang naar de
neus.
̶ Pharyngeale peristaltiek om de bolus sequentieel van boven naar onder te verplaatsen.
- Kanteling van de epiglottis en gelijktijdige elevatie en sluiting van de larynx op niveau van de 3
sfincters. ( Epiglottis = gekanteld)
̶ Relaxatie van de cricopharyngeale sfincter om de bolus door te laten naar de slokdarm.
̶ Tijdsduur = < 1 seconde. (verklaart dat als je u verslikt je kort niet kan ademen)
= Weke verhemelte verder opgetrokken
Doorgang tussen velum en farynx afgesloten bolus kan enkel nog maar naar caudaa
Esophageale faze
• De peristaltiek begonnen in de pharynx wordt in de slokdarm sequentieel voortgezet.
3
