Natuurwetenschappen
Pracht van een nageslacht (thema 4)
2.4 Coïtus en bevruchting
Nut?
I. Voortplanting
II.Genot
Voorspel
Vrouw: - activatie bartholiniklieren
- productie voorvocht
-penetratie vergemakkelijken
Man: - Activatie cowperklieren
- productie voorvocht
- Urinezuur neutraliseren
Orgasme
Vrouw: - Contractie spieren vaginawan en baarmoeder
- voortbeweging zaadcellen stimuleren
Man: - contractie spieren prostaat, zaadblaasjes en bijballen
- Ejaculatie
Bevruchting= versmelting van kern zaadcel (n) en kern eicel (n)
Verloop bevruchting:
1. Een zaadcel wringt zich tussen de follikelcellen van de eicel
2. Enzymen van het acrosoom verteren de glashuid van de eicel
3. Proteïnen van de zaadcel binden aan receptoren van de eicel
4. De celkern van de zaadcel dringt het cytoplasme van de eicel binnen
5. Een ondoordringbare laag vormt zich
3 hindernissen die de zaadcellen ondervinden tijdens hun tocht naar de eicel
• zuur milieu in de vagina
• Juiste eileider kiezen (50% kans)
• Slijmprop in de baarmoederhals
Waarom kan een vrouw niet bevrucht worden op een moment dat ze zwanger is?
Als je zwanger bent blijft het gele lichaam de eerste 3 maanden progesteron en oestrogeen
afscheiden. Progesteron remt de aanmaak van luteïniserend hormoon zodat er geen ovulatie kan
plaatsvinden. Oestrogeen remt follikelstimulerend hormoon zodat er geen nieuwe follikel kan
rijpen.
Vruchtbare periode berekenen
Vrouw met een menstruele cyclus van 28 dagen
28-14 (14e dag ovulatie)= 14
14-5 (levensduur zaadcel) = 9
14+1 (levensduur eicel) = 15
, Vruchtbare periode: dag 9-15
2.5 & 2.6 zie boek p. 192 tot 193, powerpoint p. 32-35
Waarom moet de bloedsomloop van het ontwikkelende embryo en de ontwikkelende foetus in
nauw contact komen met het bloed van de moeder?
• Het is noodzakelijk voor de aanvoer van voedingsstoffen (o2 en hormonen) en voor de afvoer
van afvalstoffen.
Prenataal onderzoek (en functies)
- Echografie (vanaf week 8)
- Nekplooimeting (vanaf week 11): indicatie voor syndroom van down of hartafwijkingen
• NIPT test (vanaf week 10): = (Niet - invasieve prenatale test) embryonaal DNA onderzoeken
op chromosomale afwijkingen. Dmv bloedafname bij moeder
• Chorionvlokken test (vanaf week 11): chorionvlokken onderzoeken op chromosomale
afwijkingen en stofwisselingsziekten. Aangeprikt via de buikwand of schede, chorionvlokken
worden opgezogen.
• Vruchtwaterpunctie (vanaf week 16): dunne naald door de buikwand, vruchtwater opzuigen.
Opsporen van open rug of open schedel, chromosoomafwijkingen of stofwisselingsziekten.
(verhoogde kans op miskraam)
Hoofdstuk 3
Teratogene factoren = omgevingsfactoren die de zwangerschap negatief beïnvloeden.
1. Geneesmiddelen
2. Verslavende middelen
3. Ziekteverwekkers
4. Stress
5. Straling
Hoe kunnen gevaarlijke stoffen het lichaam van de moeder binnendringen?
• inademen, inspuiten, opname via de mond
Hoe worden de gevaarlijke stoffen getransporteerd naar de embryo of de foetus?
• via het bloed. Gevaarlijke stoffen worden uitgewisseld ter hoogte van de placenta
Wat is een miskraam?
• het afstoten van een niet-levens vatbaar embryo of foetus door het lichaam
Softenon
Na het gebruik van het medicijn softenon door zwangere vrouwen werden er opvallend veel
afwijking vastgesteld bij de kinderen. Er is een duidelijk verband tussen de verkoopcijfers en de
slachtoffers (er zit 9 maanden tussen)
Prenatale diagnostiek = tijdens de zwangerschap laten onderzoeken of je ongeboren baby
bepaalde erfelijke of aangeboren afwijkingen heeft.
Verloop bevalling
1. Ontsluitingsfase: ontsluiting van baarmoederhals via ontsluitingsweeën
2. Uitdrijvingsfase: uitdrijven van baby via persweeën
3. Nageboorte: uitdrijven van placenta en vruchtvliezen via naweeën
Pracht van een nageslacht (thema 4)
2.4 Coïtus en bevruchting
Nut?
I. Voortplanting
II.Genot
Voorspel
Vrouw: - activatie bartholiniklieren
- productie voorvocht
-penetratie vergemakkelijken
Man: - Activatie cowperklieren
- productie voorvocht
- Urinezuur neutraliseren
Orgasme
Vrouw: - Contractie spieren vaginawan en baarmoeder
- voortbeweging zaadcellen stimuleren
Man: - contractie spieren prostaat, zaadblaasjes en bijballen
- Ejaculatie
Bevruchting= versmelting van kern zaadcel (n) en kern eicel (n)
Verloop bevruchting:
1. Een zaadcel wringt zich tussen de follikelcellen van de eicel
2. Enzymen van het acrosoom verteren de glashuid van de eicel
3. Proteïnen van de zaadcel binden aan receptoren van de eicel
4. De celkern van de zaadcel dringt het cytoplasme van de eicel binnen
5. Een ondoordringbare laag vormt zich
3 hindernissen die de zaadcellen ondervinden tijdens hun tocht naar de eicel
• zuur milieu in de vagina
• Juiste eileider kiezen (50% kans)
• Slijmprop in de baarmoederhals
Waarom kan een vrouw niet bevrucht worden op een moment dat ze zwanger is?
Als je zwanger bent blijft het gele lichaam de eerste 3 maanden progesteron en oestrogeen
afscheiden. Progesteron remt de aanmaak van luteïniserend hormoon zodat er geen ovulatie kan
plaatsvinden. Oestrogeen remt follikelstimulerend hormoon zodat er geen nieuwe follikel kan
rijpen.
Vruchtbare periode berekenen
Vrouw met een menstruele cyclus van 28 dagen
28-14 (14e dag ovulatie)= 14
14-5 (levensduur zaadcel) = 9
14+1 (levensduur eicel) = 15
, Vruchtbare periode: dag 9-15
2.5 & 2.6 zie boek p. 192 tot 193, powerpoint p. 32-35
Waarom moet de bloedsomloop van het ontwikkelende embryo en de ontwikkelende foetus in
nauw contact komen met het bloed van de moeder?
• Het is noodzakelijk voor de aanvoer van voedingsstoffen (o2 en hormonen) en voor de afvoer
van afvalstoffen.
Prenataal onderzoek (en functies)
- Echografie (vanaf week 8)
- Nekplooimeting (vanaf week 11): indicatie voor syndroom van down of hartafwijkingen
• NIPT test (vanaf week 10): = (Niet - invasieve prenatale test) embryonaal DNA onderzoeken
op chromosomale afwijkingen. Dmv bloedafname bij moeder
• Chorionvlokken test (vanaf week 11): chorionvlokken onderzoeken op chromosomale
afwijkingen en stofwisselingsziekten. Aangeprikt via de buikwand of schede, chorionvlokken
worden opgezogen.
• Vruchtwaterpunctie (vanaf week 16): dunne naald door de buikwand, vruchtwater opzuigen.
Opsporen van open rug of open schedel, chromosoomafwijkingen of stofwisselingsziekten.
(verhoogde kans op miskraam)
Hoofdstuk 3
Teratogene factoren = omgevingsfactoren die de zwangerschap negatief beïnvloeden.
1. Geneesmiddelen
2. Verslavende middelen
3. Ziekteverwekkers
4. Stress
5. Straling
Hoe kunnen gevaarlijke stoffen het lichaam van de moeder binnendringen?
• inademen, inspuiten, opname via de mond
Hoe worden de gevaarlijke stoffen getransporteerd naar de embryo of de foetus?
• via het bloed. Gevaarlijke stoffen worden uitgewisseld ter hoogte van de placenta
Wat is een miskraam?
• het afstoten van een niet-levens vatbaar embryo of foetus door het lichaam
Softenon
Na het gebruik van het medicijn softenon door zwangere vrouwen werden er opvallend veel
afwijking vastgesteld bij de kinderen. Er is een duidelijk verband tussen de verkoopcijfers en de
slachtoffers (er zit 9 maanden tussen)
Prenatale diagnostiek = tijdens de zwangerschap laten onderzoeken of je ongeboren baby
bepaalde erfelijke of aangeboren afwijkingen heeft.
Verloop bevalling
1. Ontsluitingsfase: ontsluiting van baarmoederhals via ontsluitingsweeën
2. Uitdrijvingsfase: uitdrijven van baby via persweeën
3. Nageboorte: uitdrijven van placenta en vruchtvliezen via naweeën
