Hoorcollege aantekeningen Bestuursrecht

Bestuursrecht hoorcolleges

Week 1 - hoorcollege, maandag 3 februari
Kernbegrippen van de Awb
Overheid ---------- Handeling --------- Burger

Bestuursorgaan Besluit Belanghebbende

Bestuursorgaanbegrip
- Artikel 1:1 Awb
- Artikel 8:1 Awb
o Toegang tot rechtsbescherming/rechterlijke toetsing

Waarom is dat handelingsbegrip zo belangrijk?
De publiekrechtelijke rechtshandeling berust op publiekrechtelijke
bevoegdheid: bevoegdheid om de rechtsbetrekking met de burger (tussen
de burgers) vast te stellen  vaak eenzijdig  handhaafbaar
- Geen bestuursorgaan = geen besluit



Artikel 1:1 Awb
Lid 1: Onder bestuursorgaan wordt verstaan
a. Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is
ingesteld
Of
b. Een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed
Lid 2: uitzonderingen

A-bestuursorgaan
- Artikel 1:1 lid 1 sub a Awb:
o ‘Onder bestuursorgaan wordt verstaan een orgaan (2) van
een rechtspersoon die krachtens publiekrecht (1) is
ingesteld.
 Publiekrechtelijk rechtspersoon
 Rechtspersoonlijkheid op grond van wet!
 Artikel 2:1 Burgerlijk Wetboek
o LID 1: ‘De staat, de provincies etc. bevatten
bezitten rechtspersoonlijkheid.’ (Openbare
lichamen)
o LID 2: Bijzondere wet
 Rechtspersonen sui generis
o LID 3: geeft een vermogensrechtelijke
privaatrechtelijke subjectiviteit
 Orgaan van de staat (art. 2:1 Bw)
 = entiteit vinnen de rechtspersoon, die de
rechtspersoon laat functioneren.

, o Niet organisatorische indelingen zoals
ministeries
 Vb: minister, ministerraad
 (Vastgesteld door jurisprudentie)
 Eigen taken en bevoegdheden, die blijken uit wet;
o Voldoende zelfstandige positie
 De organen die zich bezighouden met het bestuur
van Staat, provincie, gemeente, waterschappen
(art. 2:1 lid 1 BW)
o Staat: ministers,
staatsecretarissen
o Provincie; commissaris van de koning
o Gemeente: burgermeester
o Waterschap; dijkgraaf
 Links = publieke rechtspersoon,
recht = bestuursorganen
 Belangrijk! Gemeente is geen bestuursorgaan, dat
zijn de organen van de gemeente. De gemeente is
een publiekrechtelijk rechtspersoon en kan nooit
een bestuursorgaan zijn.
- Is los van het besluit
- Formeel overheidsbegrip
o Omschrijven wat de (typische) overheidsorganisatie is, die we
binden aan de normen van het Awb.
- Statisch
- ABRvS 4 augustus 2010: bezwaarschriftencommissie is orgaan van
de publiekrechtelijke rechtspersoon gemeente
 Afdeling noemt zowel art. 84 Gemeentewet als de
gemeentelijke verordening

B-bestuursorgaan
- Artikel 1:1 lid 1 sub b Awb:
o ‘een ander persoon of college (1) met enig openbaar
gezag bekleed (2)’
o Particuliere instellingen (zoals stichtingen) waarvan een deel
van de overheidstaak is opgedragen
 VB: garagehouder die APK verricht (voor dit stukje
is hij een bestuursorgaan op grond van
wegenverkeerswet)
 VB: schooldirecteur die schoolvakanties mag
verlenen
o Want er staat in de onderwijswetgeving dat
hij verlof mag verlenen, dit is dus wettelijk
vastgelegd.
 Zijn met enig openbaar gezag bekleed’
 Dus voor een deel van hun activiteiten zijn zij
bevoegd om eenzijdig rechten en plichten voor

, een ander in het leven te roepen of bindend vast
te stellen.
 Deze bevoegdheid kan je krijgen door de wet én buiten
de wet om
 Dit is dus anders dan bij de a- bestuursorganen, een
materieel criterium!
- Is als vanouds verbonden van het besluit
- Materieel begrip
- Dynamisch

Dit onderscheid gaat spelen bij inschakeling bestuursorgaanbegrip in Awb,
maar ook daarbuiten bijv. in andere wetten zoals Woo.

Buitenwettelijk B-bestuursorgaan
‘Stichting’ die wordt gebruikt door een A-bestuursorgaan als doorgeefluik
voor subsidies. Probleem is dan dat er geen publiekrechtelijke
bevoegdheid is.
- B- bestuursorganen die ZONDER wettelijke grondslag besluiten
kunnen nemen
o Staat op gespannen voet met legaliteitsbeginsel, want geen
wettelijke grondslag
o Uitzondering: alleen bij organen van privaatrechtelijke
rechtspersonen die geldelijke uitkeringen of op geld
waardeerbare voorzieningen aan derden verstrekken
o Ratio: als de overheid een stichting inzet die overheidsgeld
moet verdelen, dan mag er geen ander rechtsregime gelden
dan wanneer die overheid zelf die taak uitvoert
- Wat maakt een orgaan van een private rechtspersoon dat geldelijke
uitkeringen of op geld waardeerbare voorzieningen aan derden
verstrekt een bestuursorgaan?
o Twee cumulatieve criteria:
 1. Inhoudelijke vereiste
 De criteria voor de geldverstrekking in kwestie
moeten in beslissende mate door één of meer a-
organen worden bepaald.
 2. Financieel vereiste
 De financiering van de verstrekking moet in
overwegende mate (twee derden of meer)
afkomstig zijn van één of meer a- organen.
 Dit kan om verschillende a- organen gaan


Wanneer er sprake is van bestuursorgaan>
Uitleggen wat de ratio achter het onderscheid tussen de bestuursorganen?

Het beland van het onderscheid tussen a en b-bestuursorganen
- A- bestuursorganen zijn voor al hun handelingen gebonden aan de
Awb