,Table of Contents
Wetenschappelijk Onderzoek ................................................................................................................................................................................................................. 4
Wetenschappelijke Onderzoek – Basisprincipes ................................................................................................................................................................................................................................. 4
Wetenschappelijke Onderzoek – Start van Onderzoek ....................................................................................................................................................................................................................... 5
Wetenschappelijke Vraagstelling ........................................................................................................................................................................................................................................................ 7
Systematisch Zoekstrategie ................................................................................................................................................................................................................................................................. 8
Onderzoeksdesigns ...........................................................................................................................................................................................................................................................................10
Soorten Onderzoeksdesigns ..............................................................................................................................................................................................................................................................13
Soorten Onderzoeksdesigns – Contrasten ........................................................................................................................................................................................................................................16
Kwaliteit van Onderzoek....................................................................................................................................................................................................................................................................19
Statistiek - Statistische Analyse............................................................................................................................................................................................................. 22
Aspecten van / Soorten statistiek .....................................................................................................................................................................................................................................................22
Variabelen .........................................................................................................................................................................................................................................................................................22
Meetniveaus ......................................................................................................................................................................................................................................................................................24
Hypothesetoetsing ............................................................................................................................................................................................................................................................................24
Epidemiologie ...................................................................................................................................................................................................................................... 30
Implementatie van medische onderzoeken ......................................................................................................................................................................................................................................30
Risico- en Associatiematen................................................................................................................................................................................................................................................................31
Risico- en Associatiematen – Correlatie ............................................................................................................................................................................................................................................33
Risico- en Associatiematen – Regressie ............................................................................................................................................................................................................................................35
Verschil correlatie vs. regressie .........................................................................................................................................................................................................................................................38
, Resultaten Interpreteren – Meta-analyse .........................................................................................................................................................................................................................................39
Diagnostische maten .........................................................................................................................................................................................................................................................................40
EBM Tentamenregels (Snelle Interpretatiegids) ..................................................................................................................................................................................... 41
Relative Risk / Relatief Risico (RR) .....................................................................................................................................................................................................................................................41
Odds Ratio (OR) .................................................................................................................................................................................................................................................................................41
Betrouwbaarheidsinterval (Confidence Interval) ..............................................................................................................................................................................................................................41
p-waarde ...........................................................................................................................................................................................................................................................................................42
Absolute Risk Reduction (ARR) / Risico Verschil ...............................................................................................................................................................................................................................42
Relative Risk Reduction (RRR.............................................................................................................................................................................................................................................................42
Number Needed to Treat (NNT) ........................................................................................................................................................................................................................................................43
Sensitiviteit en specificiteit ...............................................................................................................................................................................................................................................................43
Forest plot interpretatie ....................................................................................................................................................................................................................................................................43
Correlatie ...........................................................................................................................................................................................................................................................................................44
Confounding ......................................................................................................................................................................................................................................................................................44
Interne vs externe validiteit ..............................................................................................................................................................................................................................................................44
Veelgemaakte tentamenfouten ........................................................................................................................................................................................................................................................44
Tips voor het tentamen .....................................................................................................................................................................................................................................................................45
, Wetenschappelijk Onderzoek
Wetenschappelijke Onderzoek – Basisprincipes
Wetenschap = het systematisch vergaren van kennis door middel van onderzoek
Integriteit onderzoek dat je uitvoert, moet altijd integer zijn
→ van belang omdat er regelmatig politieke, maatschappelijke en medische beslissingen voortvloeien uit wetenschappelijk onderzoek
→ dus essentieel dat het onderzoek waarop die belangrijke beslissingen gebaseerd worden, correct is uitgevoerd
wetenschappelijke integriteit wordt beschreven in de ‘Nederlandse gedragscode wetenschappelijke integriteit’
(de code geldt voor alle universiteiten in Nederland en is daarnaast ondertekend door de meeste Nederlandse hogescholen en
onderzoeksinstituten)
de code draait om vijf belangrijke principes:
(om de wetenschappelijke integriteit van je onderzoek te waarborgen, houd je dus rekening met deze vijf principes)
- eerlijkheid → onderzoek moet op een eerlijke manier gedaan worden en de verslaglegging moet correct en volledig zijn
dus: geen verzonnen of vervalste data, correcte rapportage, openheid over onzekerheden of
tegenargumenten, bronnen correct citeren en niet uit hun verband rukken, conclusies altijd baseren op data
en eerlijke weergave van resultaten
- zorgvuldigheid → uitvoering van, en rapportage over onderzoek moet zorgvuldig gebeuren (om meet- en rekenfouten te
voorkomen) en repliceerbaarheid / reproduceerbaarheid moet mogelijk gemaakt worden
dus: gebruik van passende wetenschappelijke methoden, nauwkeurigheid in opzet, uitvoering en
verslaglegging en gedetailleerde documentatie van de aanpak
- transparantie → openheid over de aanpak van het onderzoek (stelt anderen in staat om evt. het onderzoek opnieuw uit te
voeren en resultaten en conclusies te controleren)
dus: duidelijkheid over gebruikte data (evt ruwe data beschikbaar stellen), werkwijze, resultaten en de rol
van externe partijen (het onderzoek moet controleerbaar zijn)
- onafhankelijkheid → objectief en onafhankelijk onderzoek doen zonder invloed van eigen positie als wetenschapper of externe
partijen
dus: zich niet laten leiden door commerciële, politieke of andere niet-wetenschappelijke belangen, objectief
taalgebruik in onderzoek(smethoden) en toepassing van randomisatie
- verantwoordelijkheid → verantwoording afleggen voor het het gekozen onderwerp en de methode
dus: rekening houden met betrokken personen, dieren en maatschappelijke belangen, en bijdragen aan
wetenschappelijke of maatschappelijke relevantie
(verantwoordelijkheid gaat overigens ook deels over ethisch onderzoek doen)
Wetenschappelijk Onderzoek ................................................................................................................................................................................................................. 4
Wetenschappelijke Onderzoek – Basisprincipes ................................................................................................................................................................................................................................. 4
Wetenschappelijke Onderzoek – Start van Onderzoek ....................................................................................................................................................................................................................... 5
Wetenschappelijke Vraagstelling ........................................................................................................................................................................................................................................................ 7
Systematisch Zoekstrategie ................................................................................................................................................................................................................................................................. 8
Onderzoeksdesigns ...........................................................................................................................................................................................................................................................................10
Soorten Onderzoeksdesigns ..............................................................................................................................................................................................................................................................13
Soorten Onderzoeksdesigns – Contrasten ........................................................................................................................................................................................................................................16
Kwaliteit van Onderzoek....................................................................................................................................................................................................................................................................19
Statistiek - Statistische Analyse............................................................................................................................................................................................................. 22
Aspecten van / Soorten statistiek .....................................................................................................................................................................................................................................................22
Variabelen .........................................................................................................................................................................................................................................................................................22
Meetniveaus ......................................................................................................................................................................................................................................................................................24
Hypothesetoetsing ............................................................................................................................................................................................................................................................................24
Epidemiologie ...................................................................................................................................................................................................................................... 30
Implementatie van medische onderzoeken ......................................................................................................................................................................................................................................30
Risico- en Associatiematen................................................................................................................................................................................................................................................................31
Risico- en Associatiematen – Correlatie ............................................................................................................................................................................................................................................33
Risico- en Associatiematen – Regressie ............................................................................................................................................................................................................................................35
Verschil correlatie vs. regressie .........................................................................................................................................................................................................................................................38
, Resultaten Interpreteren – Meta-analyse .........................................................................................................................................................................................................................................39
Diagnostische maten .........................................................................................................................................................................................................................................................................40
EBM Tentamenregels (Snelle Interpretatiegids) ..................................................................................................................................................................................... 41
Relative Risk / Relatief Risico (RR) .....................................................................................................................................................................................................................................................41
Odds Ratio (OR) .................................................................................................................................................................................................................................................................................41
Betrouwbaarheidsinterval (Confidence Interval) ..............................................................................................................................................................................................................................41
p-waarde ...........................................................................................................................................................................................................................................................................................42
Absolute Risk Reduction (ARR) / Risico Verschil ...............................................................................................................................................................................................................................42
Relative Risk Reduction (RRR.............................................................................................................................................................................................................................................................42
Number Needed to Treat (NNT) ........................................................................................................................................................................................................................................................43
Sensitiviteit en specificiteit ...............................................................................................................................................................................................................................................................43
Forest plot interpretatie ....................................................................................................................................................................................................................................................................43
Correlatie ...........................................................................................................................................................................................................................................................................................44
Confounding ......................................................................................................................................................................................................................................................................................44
Interne vs externe validiteit ..............................................................................................................................................................................................................................................................44
Veelgemaakte tentamenfouten ........................................................................................................................................................................................................................................................44
Tips voor het tentamen .....................................................................................................................................................................................................................................................................45
, Wetenschappelijk Onderzoek
Wetenschappelijke Onderzoek – Basisprincipes
Wetenschap = het systematisch vergaren van kennis door middel van onderzoek
Integriteit onderzoek dat je uitvoert, moet altijd integer zijn
→ van belang omdat er regelmatig politieke, maatschappelijke en medische beslissingen voortvloeien uit wetenschappelijk onderzoek
→ dus essentieel dat het onderzoek waarop die belangrijke beslissingen gebaseerd worden, correct is uitgevoerd
wetenschappelijke integriteit wordt beschreven in de ‘Nederlandse gedragscode wetenschappelijke integriteit’
(de code geldt voor alle universiteiten in Nederland en is daarnaast ondertekend door de meeste Nederlandse hogescholen en
onderzoeksinstituten)
de code draait om vijf belangrijke principes:
(om de wetenschappelijke integriteit van je onderzoek te waarborgen, houd je dus rekening met deze vijf principes)
- eerlijkheid → onderzoek moet op een eerlijke manier gedaan worden en de verslaglegging moet correct en volledig zijn
dus: geen verzonnen of vervalste data, correcte rapportage, openheid over onzekerheden of
tegenargumenten, bronnen correct citeren en niet uit hun verband rukken, conclusies altijd baseren op data
en eerlijke weergave van resultaten
- zorgvuldigheid → uitvoering van, en rapportage over onderzoek moet zorgvuldig gebeuren (om meet- en rekenfouten te
voorkomen) en repliceerbaarheid / reproduceerbaarheid moet mogelijk gemaakt worden
dus: gebruik van passende wetenschappelijke methoden, nauwkeurigheid in opzet, uitvoering en
verslaglegging en gedetailleerde documentatie van de aanpak
- transparantie → openheid over de aanpak van het onderzoek (stelt anderen in staat om evt. het onderzoek opnieuw uit te
voeren en resultaten en conclusies te controleren)
dus: duidelijkheid over gebruikte data (evt ruwe data beschikbaar stellen), werkwijze, resultaten en de rol
van externe partijen (het onderzoek moet controleerbaar zijn)
- onafhankelijkheid → objectief en onafhankelijk onderzoek doen zonder invloed van eigen positie als wetenschapper of externe
partijen
dus: zich niet laten leiden door commerciële, politieke of andere niet-wetenschappelijke belangen, objectief
taalgebruik in onderzoek(smethoden) en toepassing van randomisatie
- verantwoordelijkheid → verantwoording afleggen voor het het gekozen onderwerp en de methode
dus: rekening houden met betrokken personen, dieren en maatschappelijke belangen, en bijdragen aan
wetenschappelijke of maatschappelijke relevantie
(verantwoordelijkheid gaat overigens ook deels over ethisch onderzoek doen)
