Belgisch Boekhoudrecht
DEEL 1: 1 ONDERNEMEN – REGISTREREN EN RAPPORTEREN
1. ONDERNEMEN
1. BEGRIP
Economische betekenis van ondernemen:
- Door de combinatie van beschikbare werkingsmiddelen een bepaald
doel realiseren.
- Werkingsmiddelen: arbeid, kapitaal en kennis
Wie?
- Ondernemingen
- Verenigingen en stichtingen
Gemeenschappelijk -> realiseren van een doel
Verschillend -> het resultaat
- Ondernemingen: winst en/of verlies voor de eigenaars
- Vzw’s en st’n: alle kosten dekken
- Indien winst -> werkingsdoel
2. DE NOODZAKELIJK WERKINGSMIDDELEN
Kan men als volgt ordenen:
- Materiële werkingsmiddelen die langdurig meegaan: in eigendom of
financiële lease
- Materiële werkingsmiddelen via contracten
- Diensten die men van derden verwerft
- Vlottende middelen
- Prestaties van personeel en leiding
1
, Belgisch Boekhoudrecht
3. DE NOODZAKELIJK FINANCIERINGSMIDDELEN
De werkingsmiddelen kunnen slechts bestaan indien er de nodige
financieringsmiddelen verwerft.
Financieringsmiddelen kunnen komen van:
- De eigenaars-aandeelhouders
Het ondernemingsmodel
- De initiatiefnemers en derden
Het verenigingen-en stichtingenmodel
- Derden-schuldeisers
Beide
4. DE STAKEHOLDERS
De onderneming/ vereniging heeft relaties met tal van belanghebbenden:
de stakeholders
Onderscheid:
- Interne stakeholders
- Externe stakeholders
- Interface stakeholders
Elke stakeholder zal nood hebben aan specifieke informatie vanuit zijn relatie
Behoefte aan een rapporteringsmodel!
2
, Belgisch Boekhoudrecht
2. REGISTREREN: BASISMODEL VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN
1. BOEKHOUDEN ALS TAAL VOOR HET ONDERNEMEN
Tijdens het ondernemen ontstaan relaties
Een relatiemodel
Volgende vragen kunnen ontstaan uit deze relaties:
- Wat zijn de werkingsmiddelen van de onderneming?
- Hoe worden deze werkingsmiddelen gefinancierd?
- Hoe worden die werkingsmiddelen aangewend?
- Wat wordt via de werkingsmiddelen gecreëerd?
- Welke geldstromen ontstaan eruit?
Het dubbel boekhouden sluit hierbij aan:
- Het waarnemen van de gebeurtenissen:
Ofwel via vermogensmiddelen
Ofwel via werkingsmiddelen
- De bekende ‘basisvergelijking’:
Werkingsmiddelen=vermogensmiddelen
Activa = schulden +EV
Het dubbelboekhoudingsmodel
Kunnen alle gebeurtenissen wel via een besteding of bron van vermogen worden
uitgedrukt?
- Voor sommige gebeurtenissen kan het niet:
Ze hebben zich nog niet vetaald in een besteding of een bron
(gegeven waarborg)
Ze worden niet door het model weergegeven, maar additionele
informatie vangt dit op: kwaliteitszorg, milieubewustzijn…
- Ontstaan van de ‘agency’-theorie
3
, Belgisch Boekhoudrecht
De onderneming schept een aantal relaties tegenover derden die
laatsten hebben recht op informatie
nood aan externe informatie
De leiding van de ondernemingen moeten beslissingen nemen die
bepalend zijn voor het voortbestaan en de werking van de
ondernemingen
Nood aan interne informatie
2. HET ALGEMEEN ACCOUNTINGMODEL
Vereist de volgende opeenvolgende fasen:
1. Waarnemen van de activiteiten
Wat?
Wat rapporteren?
2. Meten van de waarnemingen
Hoe meten?
Hoe uitdrukken?
Hoe verwerken?
3. Analyse of interpretatie van het waargenomen
Van het gerapporteerde
4. Verschaffen van informatie
De gegevens zodanig gaan verwerken dat ze bruikbaar worden.
Eis: duidelijke en ondubbelzinnig informatie
3. STAKEHOLDERS EN HUN INFORMATIEBEHOEFTE
Aandeelhouders van de onderneming, donateurs/schenkers van een
vereniging of stichting
Leden van verenigingen en stichtingen
Leidinggevenden: bestuurders, leden directiecomité en topleiding
Schuldeisers, andere dan leveranciers
Schuldeisers, leveranciers
Klanten van de onderneming
- Kortstondig of langdurig
Personeel
Overheden e andere regulerende en/of subsidiërende instanties
Concurrenten
Beleggingsvennootschappen, beursvennootschappen, wisselagenten,
financiële analisten,..
Milieubewegingen, niet-gouvernementele organisaties, maatschappelijke
drukkingsgroepen,..
Het maatschappelijk verkeer
…
4. RELATIE TOT ‘ALGEMEEN AANVAARDE BOEKHOUDBEGINSELEN EN
RAPPORTERINGSSTANDAARDEN’
De vraag naar informatie is onderhevig aan een vorm van ‘machtsprincipe’
4
DEEL 1: 1 ONDERNEMEN – REGISTREREN EN RAPPORTEREN
1. ONDERNEMEN
1. BEGRIP
Economische betekenis van ondernemen:
- Door de combinatie van beschikbare werkingsmiddelen een bepaald
doel realiseren.
- Werkingsmiddelen: arbeid, kapitaal en kennis
Wie?
- Ondernemingen
- Verenigingen en stichtingen
Gemeenschappelijk -> realiseren van een doel
Verschillend -> het resultaat
- Ondernemingen: winst en/of verlies voor de eigenaars
- Vzw’s en st’n: alle kosten dekken
- Indien winst -> werkingsdoel
2. DE NOODZAKELIJK WERKINGSMIDDELEN
Kan men als volgt ordenen:
- Materiële werkingsmiddelen die langdurig meegaan: in eigendom of
financiële lease
- Materiële werkingsmiddelen via contracten
- Diensten die men van derden verwerft
- Vlottende middelen
- Prestaties van personeel en leiding
1
, Belgisch Boekhoudrecht
3. DE NOODZAKELIJK FINANCIERINGSMIDDELEN
De werkingsmiddelen kunnen slechts bestaan indien er de nodige
financieringsmiddelen verwerft.
Financieringsmiddelen kunnen komen van:
- De eigenaars-aandeelhouders
Het ondernemingsmodel
- De initiatiefnemers en derden
Het verenigingen-en stichtingenmodel
- Derden-schuldeisers
Beide
4. DE STAKEHOLDERS
De onderneming/ vereniging heeft relaties met tal van belanghebbenden:
de stakeholders
Onderscheid:
- Interne stakeholders
- Externe stakeholders
- Interface stakeholders
Elke stakeholder zal nood hebben aan specifieke informatie vanuit zijn relatie
Behoefte aan een rapporteringsmodel!
2
, Belgisch Boekhoudrecht
2. REGISTREREN: BASISMODEL VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN
1. BOEKHOUDEN ALS TAAL VOOR HET ONDERNEMEN
Tijdens het ondernemen ontstaan relaties
Een relatiemodel
Volgende vragen kunnen ontstaan uit deze relaties:
- Wat zijn de werkingsmiddelen van de onderneming?
- Hoe worden deze werkingsmiddelen gefinancierd?
- Hoe worden die werkingsmiddelen aangewend?
- Wat wordt via de werkingsmiddelen gecreëerd?
- Welke geldstromen ontstaan eruit?
Het dubbel boekhouden sluit hierbij aan:
- Het waarnemen van de gebeurtenissen:
Ofwel via vermogensmiddelen
Ofwel via werkingsmiddelen
- De bekende ‘basisvergelijking’:
Werkingsmiddelen=vermogensmiddelen
Activa = schulden +EV
Het dubbelboekhoudingsmodel
Kunnen alle gebeurtenissen wel via een besteding of bron van vermogen worden
uitgedrukt?
- Voor sommige gebeurtenissen kan het niet:
Ze hebben zich nog niet vetaald in een besteding of een bron
(gegeven waarborg)
Ze worden niet door het model weergegeven, maar additionele
informatie vangt dit op: kwaliteitszorg, milieubewustzijn…
- Ontstaan van de ‘agency’-theorie
3
, Belgisch Boekhoudrecht
De onderneming schept een aantal relaties tegenover derden die
laatsten hebben recht op informatie
nood aan externe informatie
De leiding van de ondernemingen moeten beslissingen nemen die
bepalend zijn voor het voortbestaan en de werking van de
ondernemingen
Nood aan interne informatie
2. HET ALGEMEEN ACCOUNTINGMODEL
Vereist de volgende opeenvolgende fasen:
1. Waarnemen van de activiteiten
Wat?
Wat rapporteren?
2. Meten van de waarnemingen
Hoe meten?
Hoe uitdrukken?
Hoe verwerken?
3. Analyse of interpretatie van het waargenomen
Van het gerapporteerde
4. Verschaffen van informatie
De gegevens zodanig gaan verwerken dat ze bruikbaar worden.
Eis: duidelijke en ondubbelzinnig informatie
3. STAKEHOLDERS EN HUN INFORMATIEBEHOEFTE
Aandeelhouders van de onderneming, donateurs/schenkers van een
vereniging of stichting
Leden van verenigingen en stichtingen
Leidinggevenden: bestuurders, leden directiecomité en topleiding
Schuldeisers, andere dan leveranciers
Schuldeisers, leveranciers
Klanten van de onderneming
- Kortstondig of langdurig
Personeel
Overheden e andere regulerende en/of subsidiërende instanties
Concurrenten
Beleggingsvennootschappen, beursvennootschappen, wisselagenten,
financiële analisten,..
Milieubewegingen, niet-gouvernementele organisaties, maatschappelijke
drukkingsgroepen,..
Het maatschappelijk verkeer
…
4. RELATIE TOT ‘ALGEMEEN AANVAARDE BOEKHOUDBEGINSELEN EN
RAPPORTERINGSSTANDAARDEN’
De vraag naar informatie is onderhevig aan een vorm van ‘machtsprincipe’
4
