RELIGIE, ZINGEVING EN
LEVENSBESCHOUWING
Inhoud
Introductieles: zin in zorg
Impulsmoment 1: zinzorg in praktijk
Impulsmoment 2: ervaringsverhaal
Impulsmoment 3: praktijkervaring
, ZIN IN ZORG
Inleiding
Uitgangspunt en kader
Citaat: ‘Zingeving en ethiek zijn niet als een kers op taart, maar als gist in het deeg’ iedereen geeft
op zijn eigen manier betekenis aan het leven: er is geen eenduidig antwoord, maar betekenis
ontstaat in hoe iemand keuzes maakt, waarden beleeft en zijn leven interpreteert.
Positieve gezondheid
= we kunnen gezondheid analyseren vanuit een medische bril, maar in het model van positieve
gezondheid wordt gezondheid breder bekeken.
Gezondheid gaat ook over hoe iemand zijn leven beleeft en
vormgeeft (= zingeving). Dit is een belangrijk onderdeel in het
model.
Zingeving omvat onder andere: een zinvol leven ervaren,
levenslust voelen, een doel hebben, verbondenheid ervaren.
Veel mensen zijn vandaag zoekend naar een zinvol leven: het
ontbreken ervan leidt tot gevoelens van leegte enz.
tijdens belangrijke momenten in het leven (kantel- of scharniermomenten) worden mensen
geconfronteerd met vragen rond zingeving. Mensen zijn dan opzoek naar betekenis: bv. bij
studiekeuze, verandering in relatie enz.
Actualiteit
Millennials en zingeving
Veel jonge mensen en volwassenen zijn op zoek naar zingeving. Het is voor hen moeilijk om een
antwoord te vinden op vragen zoals ‘Wat doe ik hier?’ of ‘Waarom leef ik hier?’.
Oorzaken
Gebrek aan verbondenheid en betekenis
Een deel van de jongeren heeft depressieve gevoelens of een burn-out.
Jongeren voelen zich eenzaam.
Gevoelens van zinloosheid en onzekerheid komen vaker voor.
Secularisering van de samenleving
= religie is minder vanzelfsprekend geworden in de samenleving, maar er is nog steeds interesse in
zingeving.
Voorbeelden
o Mensen maken hun geloof of overtuigingen zichtbaar via sociale media.
o Er is aandacht voor levensbeschouwing
Jongeren hebben ook meer mogelijkheden in vergelijking met vroeger, maar dit leidt niet
automatisch tot welzijn
o Door te veel mogelijkheden kan het zoeken naar houvast moeilijk zijn.
, o Gevolgen: geen verbinding voelen, zich niet durven verbinden met anderen,
onzekerheid enz.
Zingeving in de zorg
De zorg heeft te maken met uitdagingen zoals burn-out, morele stress enz. Wanneer zingeving
ontbreekt, kan motivatie afnemen
Het belang van zingeving in de zorg
= zingeving helpt zorgverleners om betekenis te geven aan hun werk en om moeilijke situaties vol
te houden
Een zorgorganisatie heeft nood aan een duidelijke identiteit: benoemen waarvoor ze staan,
waarden duidelijk maken enz.
Zorgverleners kiezen voor hun beroep vanuit waarden zoals verbondenheid: wanneer de
waarden beleefd worden in het werk, is er meer betrokkenheid.
Citaat: ‘Hoe ver-anker-ing vinden in een overweldigende wereld? In vloeiende tijden?’ de
samenleving verandert snel waardoor je het gevoel hebt dat alles tegelijk gebeurt. We willen als
mens rust in ons hoofd en verankering helpt niet verloren te raken.
Context en uitdagingen
Spiritualiteit vs. Religie
Vroeger Nu
= religie als kompas van de samenleving = door secularisatie is religie kleiner geworden
- religie bepaalde hoe mensen moesten - Religie heeft minder centrale invloed in de
leven om een deugdelijk leven te leiden. samenleving
- Binnen religie was er ruimte voor - Minder mensen volgen religie
spiritualiteit, maar die was ingebed in het
religieuze kader
Conclusie
= spiritualiteit is breder geworden: mensen zoeken hun zingeving via spiritualiteit.
Religie blijft voor sommigen een bron van zingeving, maar minder dominant.
Religie gaf houvast, nu zoeken mensen naar symbolen of rituelen van dingen die ze kennen
en proberen het op een nieuwe manier in te zetten als ankerpunten (bv. grootouders die
een kaarsje branden wanneer je examens hebt).
Tijdsgeest - De nieuwe mens
Door secularisatie zijn mensen minder afhankelijk geworden van religie voor antwoorden op
levensvragen.
Vroeger werd richting gezocht in het goddelijke
Door secularisatie groeide het vertrouwen in eigen ratio
LEVENSBESCHOUWING
Inhoud
Introductieles: zin in zorg
Impulsmoment 1: zinzorg in praktijk
Impulsmoment 2: ervaringsverhaal
Impulsmoment 3: praktijkervaring
, ZIN IN ZORG
Inleiding
Uitgangspunt en kader
Citaat: ‘Zingeving en ethiek zijn niet als een kers op taart, maar als gist in het deeg’ iedereen geeft
op zijn eigen manier betekenis aan het leven: er is geen eenduidig antwoord, maar betekenis
ontstaat in hoe iemand keuzes maakt, waarden beleeft en zijn leven interpreteert.
Positieve gezondheid
= we kunnen gezondheid analyseren vanuit een medische bril, maar in het model van positieve
gezondheid wordt gezondheid breder bekeken.
Gezondheid gaat ook over hoe iemand zijn leven beleeft en
vormgeeft (= zingeving). Dit is een belangrijk onderdeel in het
model.
Zingeving omvat onder andere: een zinvol leven ervaren,
levenslust voelen, een doel hebben, verbondenheid ervaren.
Veel mensen zijn vandaag zoekend naar een zinvol leven: het
ontbreken ervan leidt tot gevoelens van leegte enz.
tijdens belangrijke momenten in het leven (kantel- of scharniermomenten) worden mensen
geconfronteerd met vragen rond zingeving. Mensen zijn dan opzoek naar betekenis: bv. bij
studiekeuze, verandering in relatie enz.
Actualiteit
Millennials en zingeving
Veel jonge mensen en volwassenen zijn op zoek naar zingeving. Het is voor hen moeilijk om een
antwoord te vinden op vragen zoals ‘Wat doe ik hier?’ of ‘Waarom leef ik hier?’.
Oorzaken
Gebrek aan verbondenheid en betekenis
Een deel van de jongeren heeft depressieve gevoelens of een burn-out.
Jongeren voelen zich eenzaam.
Gevoelens van zinloosheid en onzekerheid komen vaker voor.
Secularisering van de samenleving
= religie is minder vanzelfsprekend geworden in de samenleving, maar er is nog steeds interesse in
zingeving.
Voorbeelden
o Mensen maken hun geloof of overtuigingen zichtbaar via sociale media.
o Er is aandacht voor levensbeschouwing
Jongeren hebben ook meer mogelijkheden in vergelijking met vroeger, maar dit leidt niet
automatisch tot welzijn
o Door te veel mogelijkheden kan het zoeken naar houvast moeilijk zijn.
, o Gevolgen: geen verbinding voelen, zich niet durven verbinden met anderen,
onzekerheid enz.
Zingeving in de zorg
De zorg heeft te maken met uitdagingen zoals burn-out, morele stress enz. Wanneer zingeving
ontbreekt, kan motivatie afnemen
Het belang van zingeving in de zorg
= zingeving helpt zorgverleners om betekenis te geven aan hun werk en om moeilijke situaties vol
te houden
Een zorgorganisatie heeft nood aan een duidelijke identiteit: benoemen waarvoor ze staan,
waarden duidelijk maken enz.
Zorgverleners kiezen voor hun beroep vanuit waarden zoals verbondenheid: wanneer de
waarden beleefd worden in het werk, is er meer betrokkenheid.
Citaat: ‘Hoe ver-anker-ing vinden in een overweldigende wereld? In vloeiende tijden?’ de
samenleving verandert snel waardoor je het gevoel hebt dat alles tegelijk gebeurt. We willen als
mens rust in ons hoofd en verankering helpt niet verloren te raken.
Context en uitdagingen
Spiritualiteit vs. Religie
Vroeger Nu
= religie als kompas van de samenleving = door secularisatie is religie kleiner geworden
- religie bepaalde hoe mensen moesten - Religie heeft minder centrale invloed in de
leven om een deugdelijk leven te leiden. samenleving
- Binnen religie was er ruimte voor - Minder mensen volgen religie
spiritualiteit, maar die was ingebed in het
religieuze kader
Conclusie
= spiritualiteit is breder geworden: mensen zoeken hun zingeving via spiritualiteit.
Religie blijft voor sommigen een bron van zingeving, maar minder dominant.
Religie gaf houvast, nu zoeken mensen naar symbolen of rituelen van dingen die ze kennen
en proberen het op een nieuwe manier in te zetten als ankerpunten (bv. grootouders die
een kaarsje branden wanneer je examens hebt).
Tijdsgeest - De nieuwe mens
Door secularisatie zijn mensen minder afhankelijk geworden van religie voor antwoorden op
levensvragen.
Vroeger werd richting gezocht in het goddelijke
Door secularisatie groeide het vertrouwen in eigen ratio
