A. KOOP
1. Weens koopverdrag (CISG), positie in het Belgisch recht en de verschillen met BW
In het Belgisch kooprecht bestaan drie regelingen naast elkaar:
Ö Basisregels m.b.t. koop in het BW:
• Is van toepassing tussen particulieren en tussen handelaars onderling.
• In een internationale relatie indien het CISG niet van toepassing is (vnl. koop onroerend goed)
• Indien via de verwijzingsregels van het IPR aangewezen recht het Belgisch recht is.
Ö Nieuwe regelingen m.b.t. consumentenkoop:
• Van toepassing voor koop van consumptiegoederen tussen een consument‐koper en een
professionele verkoper.
Ö Internationale handelskoop:
• Weens Koopverdrag (CISG) van toepassing voor roerende bedrijfsgoederen voor zover
contractueel niet uitgesloten.
CISG (Convention on the International Sale of Goods) tot stand gekomen in 1980 in de schoot van
UNCITRAL (VN). Elementen van onderscheiden koopstelsels in opgenomen.
Minder succesvolle voorloper waren de Haagse koopwetten (onvoldoende representatief o.w.v. teveel
Westers recht, geen oog voor Common Law, veel reserves en weinig aangesloten landen).
CISG van toepassing op de koop van roerende goederen tussen partijen die in twee verschillende landen
zijn gevestigd:
Ö Als die landen verdragssluitende partij zijn
Ö Als volgens de regels van IPR het recht van een verdragssluitende staat van toepassing is
Partijen kunnen de toepassing van CISG uitsluiten (art. 6), dan is het IPR van toepassing. Indien partijen
niets bepalen is het land waar verkoper zijn hoofdverblijfplaats heeft van toepassing.
Ö Indien in hetzelfde land gevestigd is het relevante IPR thans de Verordening Rome I (vroeger EVO) van
toepassing.
Twee soorten koop:
Ö Industriële producten:
• Individuele zaken (species): doorgaans gedetailleerde OV opgesteld, weinig
standaardovereenkomsten.
• Soortzaken (genus): Veel standaardovereenkomsten, vastgelegde prijzen.
Ö Niet industriële producten:
• Massagoederen (bulk): langdurige relatie tussen partijen is kenmerkend, rustige prijsontwikkeling
• Basisproducten (commodities): nerveuze markt, veel prijsschommelingen, bilaterale
standaardovereenkomsten.
Deel III regelt de gevolgen en de uitvoering van de overeenkomst, in bijzonder de verplichtingen van verkoper
en koper, en de rechtsmiddelen die de benadeelde openstaan bij tekortkoming.
Ö Twee belangrijke tijdstippen:
• Tijdstip van levering van de zaak, bepalend voor de vraag of de OV tijdig is nagekomen, risico‐
overdracht, en betaling.
• Tijdstip van protest bij niet‐nakoming, bepalend voor de vraag of en welke rechtsmiddelen
ingeroepen kunnen worden.
Belangrijk begrip is de “wezenlijke tekortkoming”
Ö Indien de daardoor veroorzaakte schade aanmerkelijk is in licht van wat de wederpartij mocht
verwachten en de tekortkomende partij had moeten voorzien.
• Sanctie is ontbinding van de overeenkomst, door een verklaring van ontbinding van de
benadeelde partij, zonder voorafgaande ingebrekestelling.
, CISG BW
Geen onderscheid tussen niet‐conforme levering en verborgen Onderscheid tussen de verplichting
gebreken. “Moet beantwoorden aan de overeenkomst”. tot levering, en de verplichting tot
vrijwaring voor verborgen
verbreken
OV tot levering van te vervaardigen of voort te brengen goederen Kwalificatie als koop van
gekwalificeerd als koop. Absorptietheorie. toekomstige zaak of als aanneming
van werk
Herroepelijkheid van het aanbod Aanbod is bindend
Totstandkoming OV kan ondanks te late aanvaarding, of afwijkende Aanvaarding moet precies
aanvaarding (indien wijzing aanbod niet wezenlijk aantast) overeenstemmen met het aanbod.
Uitvoering bij equivalent (slechts in bepaalde gevallen toch uitvoering Uitvoering in natura kan door
in natura mogelijk) rechter worden uitgesproken
Risico gaat over op moment van (juiste) levering Risico gaat over bij totstandkoming
OV, gezien dan eigendom overgaat.
Indien de tekortkomende partij kan aantonen dat de niet‐nakoming Regeling van bevrijdende
van de overeenkomst veroorzaakt is door omstandigheden, waarvoor omstandigheden wijkt sterk af van
zij niet behoefde in te staan, dan is zij geen schadevergoeding overmachtsbegrip in het BW
verschuldigd
Belangrijkste begrip is “wezenlijke tekortkoming”, speelt rol in
systeem van rechtsmiddelen: sanctie is de ontbinding van de
overeenkomst.
Recht op ontbinding slechts in beperkte mate aanwezig (afweging Meer mogelijkheden voor
belangen koper/verkoper). Zonder voorafgaande ingebrekestelling of ontbinding, via rechterlijke weg, na
rechterlijke tussenkomst, ook anticiperend, voor een gedeelte van de ingebrekestelling.
OV of voor toekomstige leveringen.
Bevat geen algemene verjaringsregeling, vastgesteld op 4 jaar, begint Dwaling: 10 jaar
te lopen vanaf vordering kan worden ingesteld. Kan verlengd worden Niet‐conforme levering: 30 jaar
tot 10 jaar door verklaring SA, maar nooit langer dan 10 jaar. (VN‐ Verborgen gebreken binnen korte
verdrag inzake verjaring bij Int. Koop van roerende zaken.) termijn (max. 1 jaar)
2. De Incoterms in het algemeen. Welke zaken regelen ze en welke niet.
Incoterms zijn uitgewerkt door Internationale Kamer van Koophandel (ICC). Modelregeling waarin voorbeelden
van courante koopovereenkomsten worden uitgewerkt.
Regelen niet gehele verkoopscontract. Eigendomsoverdracht niet vb.
Ö Verdeling van kosten tussen koper en verkoper
• Drie categorieën: vóór vertrek, tijdens verplaatsing, en ter bestemming.
Ö Risico‐overdracht
Ö Plaats van levering
Ö Verkrijgen van bepaalde documenten en de kosten hiervan
Ö Douanekosten en –rechten bij export uit land verkoper en bij import in land van koper.
Vier basiscategorieën:
E De verkoper stelt de goederen in eigen lokalen ter beschikking van de koper. Het risico en de kosten van
het vervoer zijn integraal voor de koper.
F De verkoper levert de goederen op een met de koper overeengekomen plaats aan de vervoerder, die door
de koper is gekozen en betaald voor het vervoer over het hoofdtraject. Het risico en de kosten van het
vervoer over het hoofdtraject (en alles daarna) zijn voor de koper.
C De verkoper kiest en betaalt de vervoerder voor het hoofdtraject, maar hij neemt niet meer risico op zich
dan bij de F‐termen. Het risico en de kosten van het vervoer over het hoofdtraject (en alles daarna) blijven
voor de koper.
D De verkoper draagt de kosten en het risico van het vervoer over het hoofdtraject, tot de aankomst van de
goederen in een overeenkomen plaats in het land van bestemming.
, Klasse Incoterm Engels Elk vervoer / over water
E EXW Ex Works nvt
Vertrek
F FCA Free Carrier Elk vervoer
Hoofdvervoer niet betaald FAS Free Alongside Ship Water
FOB Free On Board Water
C CPT Carriage Paid To Elk vervoer
Hoofdvervoer betaald CIP Carriage and Insurance Paid To Elk vervoer
Shipment contracts CFR Cost and Freigt Water
CIF Cost Insurance Freight Water
D DAT Delivered At Terminal Elk vervoer
Betaald tot aankomst DAP Delivered At Place Elk vervoer
Arrival contracts DDP Delivered Duty Paid Elk vervoer
Indien partijen de Incoterms ongewijzigd wensen toe te passen dienen zij in hun contract te verwijzen naar vb.
FOB‐Incoterms 2010. Er bestaan afwijkingen tussen deze en de plaatselijke gebruiken.
Ö FOB‐Antwerpen verschilt lichtjes van de FOB‐Incoterms
• FOB‐antwerpen: risico gaat over van zodra goederen onder takel zijn
• FOB‐Incoterms: zodra aan boord van schip geleverd.
3. Leveringsplicht van de verkoper (modaliteiten, ...)
De verkoper heeft twee verplichtingen, nl. de levering en de vrijwaring. (art. 1603 BW) Eigendomsoverdracht is
de hoofdverbintenis van de verkoper, gezien zij een wezenlijk bestanddeel uitmaakt van de koop wordt zij niet
gerangschikt als verplichting van de koper.
Voor verkoop van een roerend goed bestemd voor privégebruik, gesloten tussen een beroepsverkoper en een
consument, gelden sinds 2004 bijzondere regels. Daarin worden levering en vrijwaring voor verborgen
verbreken als één algemene verplichting behandeld.
Verkoper moet het rustig en vreedzaam genot van de verkochte zaak aan de koper verzekeren, bij inbreuk
hierop wordt de koper uitgewonnen.
Vrijwaring behelst twee verplichtingen:
Ö Vrijwaring voor uitwinning (door eigen daden en door daden van derden)
Ö Vrijwaring voor verborgen verbreken.
Levering is de zaak overdragen in de macht en het bezit van de koper (art. 1604 BW).
Ö Levering moet gebeuren in de toestand dat de zaak zich bevond op het ogenblik van het afsluiten van
het koopcontract.
• De geleverde zaak moet overeenstemmen met de contractueel overeengekomen zaak.
• De zaak dient alle kenmerken en hoedanigheden te vertonen die in het koopcontract werden
vooropgesteld, anders is er niet‐conforme levering.
Onroerende goederen (grond): Grond van contractueel bepaalde omvang leveren.
Soortzaken: zaak van gemiddelde kwaliteit leveren
Ö De verkoper dient de toebehoren en de opbrengsten eveneens te leveren.
• Toebehoren art. 1615 BW, aanvullend recht:
Materiële accessoria: reservewiel, bij onroerend goed de goederen die onroerend door
bestemming zijn.
Juridische accessoria: rechten die inherent zijn aan de zaak die slechts voor de koper van
belang zijn, vb. muurgemeendheid, vordering tot vrijwaring voor uitwinning en verborgen
gebreken.
• Opbrengsten art. 1614 BW, aanvullend recht:
Vruchten die de zaak sedert de verkoop heeft opgebracht, vb. huurgelden, oogst, dividend
van aandelen.
1. Weens koopverdrag (CISG), positie in het Belgisch recht en de verschillen met BW
In het Belgisch kooprecht bestaan drie regelingen naast elkaar:
Ö Basisregels m.b.t. koop in het BW:
• Is van toepassing tussen particulieren en tussen handelaars onderling.
• In een internationale relatie indien het CISG niet van toepassing is (vnl. koop onroerend goed)
• Indien via de verwijzingsregels van het IPR aangewezen recht het Belgisch recht is.
Ö Nieuwe regelingen m.b.t. consumentenkoop:
• Van toepassing voor koop van consumptiegoederen tussen een consument‐koper en een
professionele verkoper.
Ö Internationale handelskoop:
• Weens Koopverdrag (CISG) van toepassing voor roerende bedrijfsgoederen voor zover
contractueel niet uitgesloten.
CISG (Convention on the International Sale of Goods) tot stand gekomen in 1980 in de schoot van
UNCITRAL (VN). Elementen van onderscheiden koopstelsels in opgenomen.
Minder succesvolle voorloper waren de Haagse koopwetten (onvoldoende representatief o.w.v. teveel
Westers recht, geen oog voor Common Law, veel reserves en weinig aangesloten landen).
CISG van toepassing op de koop van roerende goederen tussen partijen die in twee verschillende landen
zijn gevestigd:
Ö Als die landen verdragssluitende partij zijn
Ö Als volgens de regels van IPR het recht van een verdragssluitende staat van toepassing is
Partijen kunnen de toepassing van CISG uitsluiten (art. 6), dan is het IPR van toepassing. Indien partijen
niets bepalen is het land waar verkoper zijn hoofdverblijfplaats heeft van toepassing.
Ö Indien in hetzelfde land gevestigd is het relevante IPR thans de Verordening Rome I (vroeger EVO) van
toepassing.
Twee soorten koop:
Ö Industriële producten:
• Individuele zaken (species): doorgaans gedetailleerde OV opgesteld, weinig
standaardovereenkomsten.
• Soortzaken (genus): Veel standaardovereenkomsten, vastgelegde prijzen.
Ö Niet industriële producten:
• Massagoederen (bulk): langdurige relatie tussen partijen is kenmerkend, rustige prijsontwikkeling
• Basisproducten (commodities): nerveuze markt, veel prijsschommelingen, bilaterale
standaardovereenkomsten.
Deel III regelt de gevolgen en de uitvoering van de overeenkomst, in bijzonder de verplichtingen van verkoper
en koper, en de rechtsmiddelen die de benadeelde openstaan bij tekortkoming.
Ö Twee belangrijke tijdstippen:
• Tijdstip van levering van de zaak, bepalend voor de vraag of de OV tijdig is nagekomen, risico‐
overdracht, en betaling.
• Tijdstip van protest bij niet‐nakoming, bepalend voor de vraag of en welke rechtsmiddelen
ingeroepen kunnen worden.
Belangrijk begrip is de “wezenlijke tekortkoming”
Ö Indien de daardoor veroorzaakte schade aanmerkelijk is in licht van wat de wederpartij mocht
verwachten en de tekortkomende partij had moeten voorzien.
• Sanctie is ontbinding van de overeenkomst, door een verklaring van ontbinding van de
benadeelde partij, zonder voorafgaande ingebrekestelling.
, CISG BW
Geen onderscheid tussen niet‐conforme levering en verborgen Onderscheid tussen de verplichting
gebreken. “Moet beantwoorden aan de overeenkomst”. tot levering, en de verplichting tot
vrijwaring voor verborgen
verbreken
OV tot levering van te vervaardigen of voort te brengen goederen Kwalificatie als koop van
gekwalificeerd als koop. Absorptietheorie. toekomstige zaak of als aanneming
van werk
Herroepelijkheid van het aanbod Aanbod is bindend
Totstandkoming OV kan ondanks te late aanvaarding, of afwijkende Aanvaarding moet precies
aanvaarding (indien wijzing aanbod niet wezenlijk aantast) overeenstemmen met het aanbod.
Uitvoering bij equivalent (slechts in bepaalde gevallen toch uitvoering Uitvoering in natura kan door
in natura mogelijk) rechter worden uitgesproken
Risico gaat over op moment van (juiste) levering Risico gaat over bij totstandkoming
OV, gezien dan eigendom overgaat.
Indien de tekortkomende partij kan aantonen dat de niet‐nakoming Regeling van bevrijdende
van de overeenkomst veroorzaakt is door omstandigheden, waarvoor omstandigheden wijkt sterk af van
zij niet behoefde in te staan, dan is zij geen schadevergoeding overmachtsbegrip in het BW
verschuldigd
Belangrijkste begrip is “wezenlijke tekortkoming”, speelt rol in
systeem van rechtsmiddelen: sanctie is de ontbinding van de
overeenkomst.
Recht op ontbinding slechts in beperkte mate aanwezig (afweging Meer mogelijkheden voor
belangen koper/verkoper). Zonder voorafgaande ingebrekestelling of ontbinding, via rechterlijke weg, na
rechterlijke tussenkomst, ook anticiperend, voor een gedeelte van de ingebrekestelling.
OV of voor toekomstige leveringen.
Bevat geen algemene verjaringsregeling, vastgesteld op 4 jaar, begint Dwaling: 10 jaar
te lopen vanaf vordering kan worden ingesteld. Kan verlengd worden Niet‐conforme levering: 30 jaar
tot 10 jaar door verklaring SA, maar nooit langer dan 10 jaar. (VN‐ Verborgen gebreken binnen korte
verdrag inzake verjaring bij Int. Koop van roerende zaken.) termijn (max. 1 jaar)
2. De Incoterms in het algemeen. Welke zaken regelen ze en welke niet.
Incoterms zijn uitgewerkt door Internationale Kamer van Koophandel (ICC). Modelregeling waarin voorbeelden
van courante koopovereenkomsten worden uitgewerkt.
Regelen niet gehele verkoopscontract. Eigendomsoverdracht niet vb.
Ö Verdeling van kosten tussen koper en verkoper
• Drie categorieën: vóór vertrek, tijdens verplaatsing, en ter bestemming.
Ö Risico‐overdracht
Ö Plaats van levering
Ö Verkrijgen van bepaalde documenten en de kosten hiervan
Ö Douanekosten en –rechten bij export uit land verkoper en bij import in land van koper.
Vier basiscategorieën:
E De verkoper stelt de goederen in eigen lokalen ter beschikking van de koper. Het risico en de kosten van
het vervoer zijn integraal voor de koper.
F De verkoper levert de goederen op een met de koper overeengekomen plaats aan de vervoerder, die door
de koper is gekozen en betaald voor het vervoer over het hoofdtraject. Het risico en de kosten van het
vervoer over het hoofdtraject (en alles daarna) zijn voor de koper.
C De verkoper kiest en betaalt de vervoerder voor het hoofdtraject, maar hij neemt niet meer risico op zich
dan bij de F‐termen. Het risico en de kosten van het vervoer over het hoofdtraject (en alles daarna) blijven
voor de koper.
D De verkoper draagt de kosten en het risico van het vervoer over het hoofdtraject, tot de aankomst van de
goederen in een overeenkomen plaats in het land van bestemming.
, Klasse Incoterm Engels Elk vervoer / over water
E EXW Ex Works nvt
Vertrek
F FCA Free Carrier Elk vervoer
Hoofdvervoer niet betaald FAS Free Alongside Ship Water
FOB Free On Board Water
C CPT Carriage Paid To Elk vervoer
Hoofdvervoer betaald CIP Carriage and Insurance Paid To Elk vervoer
Shipment contracts CFR Cost and Freigt Water
CIF Cost Insurance Freight Water
D DAT Delivered At Terminal Elk vervoer
Betaald tot aankomst DAP Delivered At Place Elk vervoer
Arrival contracts DDP Delivered Duty Paid Elk vervoer
Indien partijen de Incoterms ongewijzigd wensen toe te passen dienen zij in hun contract te verwijzen naar vb.
FOB‐Incoterms 2010. Er bestaan afwijkingen tussen deze en de plaatselijke gebruiken.
Ö FOB‐Antwerpen verschilt lichtjes van de FOB‐Incoterms
• FOB‐antwerpen: risico gaat over van zodra goederen onder takel zijn
• FOB‐Incoterms: zodra aan boord van schip geleverd.
3. Leveringsplicht van de verkoper (modaliteiten, ...)
De verkoper heeft twee verplichtingen, nl. de levering en de vrijwaring. (art. 1603 BW) Eigendomsoverdracht is
de hoofdverbintenis van de verkoper, gezien zij een wezenlijk bestanddeel uitmaakt van de koop wordt zij niet
gerangschikt als verplichting van de koper.
Voor verkoop van een roerend goed bestemd voor privégebruik, gesloten tussen een beroepsverkoper en een
consument, gelden sinds 2004 bijzondere regels. Daarin worden levering en vrijwaring voor verborgen
verbreken als één algemene verplichting behandeld.
Verkoper moet het rustig en vreedzaam genot van de verkochte zaak aan de koper verzekeren, bij inbreuk
hierop wordt de koper uitgewonnen.
Vrijwaring behelst twee verplichtingen:
Ö Vrijwaring voor uitwinning (door eigen daden en door daden van derden)
Ö Vrijwaring voor verborgen verbreken.
Levering is de zaak overdragen in de macht en het bezit van de koper (art. 1604 BW).
Ö Levering moet gebeuren in de toestand dat de zaak zich bevond op het ogenblik van het afsluiten van
het koopcontract.
• De geleverde zaak moet overeenstemmen met de contractueel overeengekomen zaak.
• De zaak dient alle kenmerken en hoedanigheden te vertonen die in het koopcontract werden
vooropgesteld, anders is er niet‐conforme levering.
Onroerende goederen (grond): Grond van contractueel bepaalde omvang leveren.
Soortzaken: zaak van gemiddelde kwaliteit leveren
Ö De verkoper dient de toebehoren en de opbrengsten eveneens te leveren.
• Toebehoren art. 1615 BW, aanvullend recht:
Materiële accessoria: reservewiel, bij onroerend goed de goederen die onroerend door
bestemming zijn.
Juridische accessoria: rechten die inherent zijn aan de zaak die slechts voor de koper van
belang zijn, vb. muurgemeendheid, vordering tot vrijwaring voor uitwinning en verborgen
gebreken.
• Opbrengsten art. 1614 BW, aanvullend recht:
Vruchten die de zaak sedert de verkoop heeft opgebracht, vb. huurgelden, oogst, dividend
van aandelen.
