Geschiedenis en basisconcepten in de audiologie
Hoofstuk 1: Geluid
Audiologie
∟tak vd medische wet: houdt zich bezig met studie vh horen & auditief stelsel
∟ gehoor & evenwicht:
• Gehoor : noodzakelijk ih dagelijkse leven, met nadruk op communicatie
• Evenwicht: idem, maar met nadruk op balanceren
2 doelen oor:
• Auditieve functie
• Evenwichtsfunctie → Vestibulaire training (zorgen dat mensen minder evenwichtsproblemen
hebben)
Drie grote pijlers binnen de audiologie
1) Preventie: voorkomen vn gehoorproblemen
2) Diagnostiek: onderzoek & vaststellen vn gehoorproblemen / evenwichtsproblemen
3) Revalidatie: bij vaststellen vn problemen, deze behandelen
3 overkoepelende pijlers ih vak audiologie:
1 Communiceren Met meeste focus op de luisteraar → als deze gehoorprobleem heeft, zal de boodschap miss verkeerd
opgevangen worden.
2 Mensen gehoorproblemen kunnen optreden bij alle leeftijden.
3 onderzoek gehoorproblemen kunnen versch. oorzaken hebben → onderzoek om technieken te verbeteren voor
preventie, diagnostiek en revalidatie.
1
,Tot wat ben je in staat met normaal gehoor?
∟ omgeving akoestisch te scannen + verbaal te communiceren + luisteren nr muziek, …
Slechthorendheid of doofheid
∟ kan ernstige impact op gedrag hebben (vral bij kinderen)
∟ kan oorzaak zijn vn psychische stoornissen (eerder bij volw.)
Tal van oorzaken voor slechthorendheid
• Veroudering
• Lawaaiexpositie
• Ototoxische medicatie
• Erfelijke defecten
• Infectie
• traumata
• afwijking vn vasculair, neuraal, skeletaal of immuunsysteem
Auditief systeem, onderverdeling:
• Perifeer auditief systeem (p. probleem = goedaardig)
• Centraal auditief systeem (c. probleem = kwaadaardig)
Evenwicht
en gehoor
Hoe stroomt informatie?
∟ vh uitwendige oor nr hersenen (langs n. VIII) → duurt 1 sec. tot geluid onze hersenen bereikt
6 stappen voor geluid → elektrische signalen:
2
, 1) Geluidsgolven arriveren thv het trommelvlies
2) Beweging vh TV → beweging ossiculaire keten
3) Beweging stapes in ovalen venster → druk in perilymfe (beweegt)
4) Druk buigen membrana basilaris af
5) Beweging membrana basilaris buigen haarcellen af
6) Info over frequentie en amplitude wordt doorgestuurd nr CZS
Perilymfe
∟ vloeistof die zich ih slakkenhuis bevindt
Hoeveel haarcellen hebben we & wat is hun functie?
∟ 15 000 per oor: zitten ih B.O & zorgen vr een elektrische prikkel die dan via zenuwbaan nr
hersenen wordt doorgestuurd.
Hoe kan je nu horen & verstaan?
∟ geluid = vibratie vn luchtpartikels die geproduceerd worden dr vibratie vn object(en) = trillingen
∟ horen= gebeurt op corticaal niveau id hersenen. → geluid ontstaat pas id hersenen
(wnr de prikkel is omgezet nr signaal)
2 bel. concepten bij geluid:
• Inertie
• Elasticiteit
➔ Noodzakelijk om object tot trilling te brengen
Inertie
∟neiging vn object dat in rust is om in rust blijven tot dat een externe kracht erop inwerkt
(auto → rijden → gas)
3
, ∟ neiging vn object dat in beweging is om in beweging te blijven totdat een externe kracht het doet
stoppen
Elasticiteit (=veerkracht)
∟ zoals opgespannen elastiek zal het object onmiddellijk weer nr zijn rusttoestand trgkeren wnr het
object wordt losgelaten
Stemvork (toepassing)
∟ 2 benen & stam
∟ rust → aanslaan (met externe kracht sla je stemvorm à) → trilt heen & weer = luchtpartikels
dichtbij gelegen worden verstoord ih medium lucht → deze gn beweging → trilling / vibratie
Stilte
∟ niet mglk → er zijn altijd luchtpartikels rond ons, in medium lucht (slapen 30dB = rust)
∟ doof persoon: hersenen zoeken geluid → geen prikkels → ‘panikeren’ = raken overprikkelt →
personen heel gevoelig à dementie, psychoses, ontwikkelingsstoornissen, …
Stemvork trilling in luchtmedium
∟ bewegende luchtpartikels → drukgolf
• condensatie: wr luchtpartikels dicht bij elkr liggen → hoge druk (gecomprimeerd in medium)
• Rarefactie: waar luchtpartikels ver vn elkr liggen → lage druk (verspreid in medium)
Dus hoe zit het met de luchtdruk en de beweging van de luchtpartikels
∟ luchtdruk → zal afwisselend stijgen & dalen
∟ luchtpartikels blijven wel op dezelfde plaats heen & weer bewegen (L&R, O&N)
∟ MAAR: ih geheel zie je wel een energiestroom vn L → R = longitudinaal
Voorbeeld
∟ vibrerende stemvork produceert een serie van rarefacties & condensaties die zich longitudinaal ih
medium voortplanten & zo het trommelvlies in beweging zetten
4
Hoofstuk 1: Geluid
Audiologie
∟tak vd medische wet: houdt zich bezig met studie vh horen & auditief stelsel
∟ gehoor & evenwicht:
• Gehoor : noodzakelijk ih dagelijkse leven, met nadruk op communicatie
• Evenwicht: idem, maar met nadruk op balanceren
2 doelen oor:
• Auditieve functie
• Evenwichtsfunctie → Vestibulaire training (zorgen dat mensen minder evenwichtsproblemen
hebben)
Drie grote pijlers binnen de audiologie
1) Preventie: voorkomen vn gehoorproblemen
2) Diagnostiek: onderzoek & vaststellen vn gehoorproblemen / evenwichtsproblemen
3) Revalidatie: bij vaststellen vn problemen, deze behandelen
3 overkoepelende pijlers ih vak audiologie:
1 Communiceren Met meeste focus op de luisteraar → als deze gehoorprobleem heeft, zal de boodschap miss verkeerd
opgevangen worden.
2 Mensen gehoorproblemen kunnen optreden bij alle leeftijden.
3 onderzoek gehoorproblemen kunnen versch. oorzaken hebben → onderzoek om technieken te verbeteren voor
preventie, diagnostiek en revalidatie.
1
,Tot wat ben je in staat met normaal gehoor?
∟ omgeving akoestisch te scannen + verbaal te communiceren + luisteren nr muziek, …
Slechthorendheid of doofheid
∟ kan ernstige impact op gedrag hebben (vral bij kinderen)
∟ kan oorzaak zijn vn psychische stoornissen (eerder bij volw.)
Tal van oorzaken voor slechthorendheid
• Veroudering
• Lawaaiexpositie
• Ototoxische medicatie
• Erfelijke defecten
• Infectie
• traumata
• afwijking vn vasculair, neuraal, skeletaal of immuunsysteem
Auditief systeem, onderverdeling:
• Perifeer auditief systeem (p. probleem = goedaardig)
• Centraal auditief systeem (c. probleem = kwaadaardig)
Evenwicht
en gehoor
Hoe stroomt informatie?
∟ vh uitwendige oor nr hersenen (langs n. VIII) → duurt 1 sec. tot geluid onze hersenen bereikt
6 stappen voor geluid → elektrische signalen:
2
, 1) Geluidsgolven arriveren thv het trommelvlies
2) Beweging vh TV → beweging ossiculaire keten
3) Beweging stapes in ovalen venster → druk in perilymfe (beweegt)
4) Druk buigen membrana basilaris af
5) Beweging membrana basilaris buigen haarcellen af
6) Info over frequentie en amplitude wordt doorgestuurd nr CZS
Perilymfe
∟ vloeistof die zich ih slakkenhuis bevindt
Hoeveel haarcellen hebben we & wat is hun functie?
∟ 15 000 per oor: zitten ih B.O & zorgen vr een elektrische prikkel die dan via zenuwbaan nr
hersenen wordt doorgestuurd.
Hoe kan je nu horen & verstaan?
∟ geluid = vibratie vn luchtpartikels die geproduceerd worden dr vibratie vn object(en) = trillingen
∟ horen= gebeurt op corticaal niveau id hersenen. → geluid ontstaat pas id hersenen
(wnr de prikkel is omgezet nr signaal)
2 bel. concepten bij geluid:
• Inertie
• Elasticiteit
➔ Noodzakelijk om object tot trilling te brengen
Inertie
∟neiging vn object dat in rust is om in rust blijven tot dat een externe kracht erop inwerkt
(auto → rijden → gas)
3
, ∟ neiging vn object dat in beweging is om in beweging te blijven totdat een externe kracht het doet
stoppen
Elasticiteit (=veerkracht)
∟ zoals opgespannen elastiek zal het object onmiddellijk weer nr zijn rusttoestand trgkeren wnr het
object wordt losgelaten
Stemvork (toepassing)
∟ 2 benen & stam
∟ rust → aanslaan (met externe kracht sla je stemvorm à) → trilt heen & weer = luchtpartikels
dichtbij gelegen worden verstoord ih medium lucht → deze gn beweging → trilling / vibratie
Stilte
∟ niet mglk → er zijn altijd luchtpartikels rond ons, in medium lucht (slapen 30dB = rust)
∟ doof persoon: hersenen zoeken geluid → geen prikkels → ‘panikeren’ = raken overprikkelt →
personen heel gevoelig à dementie, psychoses, ontwikkelingsstoornissen, …
Stemvork trilling in luchtmedium
∟ bewegende luchtpartikels → drukgolf
• condensatie: wr luchtpartikels dicht bij elkr liggen → hoge druk (gecomprimeerd in medium)
• Rarefactie: waar luchtpartikels ver vn elkr liggen → lage druk (verspreid in medium)
Dus hoe zit het met de luchtdruk en de beweging van de luchtpartikels
∟ luchtdruk → zal afwisselend stijgen & dalen
∟ luchtpartikels blijven wel op dezelfde plaats heen & weer bewegen (L&R, O&N)
∟ MAAR: ih geheel zie je wel een energiestroom vn L → R = longitudinaal
Voorbeeld
∟ vibrerende stemvork produceert een serie van rarefacties & condensaties die zich longitudinaal ih
medium voortplanten & zo het trommelvlies in beweging zetten
4
