Hoofdstuk 1: Het Europese integratieproces
Europa: een lange geschiedenis
- 1939–1945: WO II
● Dit was een kantelpunt voor Europa, omdat het Europa volledig door elkaar heeft geschud.
Voor WOI waren de klassieke wereld mogendheden (FR, GB, D). Ondanks enorme
verliezen in WOI en economische en politieke instabiliteit beheersten de grote Europese
mogendheden in het interbellum nog steeds het internationaal toneel. Na WOII werd dit
veranderd. Door de wereldoorlog is er een grote verarming gekomen in Europa, veel is ook
geruïneerd zoals landbouwproducten, mijnbouw, etc. Het Europese continent was politiek
en economisch enorm verzwakt en kon geen aanspraak meer maken op het internationaal
leiderschap. Er moest dus een grote heropbouw gebeuren. Er zijn daarnaast ook 2 nieuwe
grote supermachten ontstaan die tegenover elkaar staan, nl. de VS en de Sovjet-Unie. Deze
machten streden om de macht en Europa lag er tussenin en overschaduwden de Europese
mogendheden.
- Post-WO: heropbouw, Koude Oorlog met VSA en USSR als 2 nieuwe supermachten, positie
Frankrijk en Duitsland
● In dit Europa liggen er nog steeds twee grote landen. Het feit dat ze met elkaar gevochten
hebben betekent niet dat Fr en D ineens zijn verdwenen na de oorlog. Ze bestaan nog
steeds en ze zijn intussen al 3x met elkaar in oorlog geweest (dus twee grote landen, maar
met een zeer grote spanning tussen elkaar). Duitsland verliest WOII en verzwakt, maar de
vraag is dan ‘wat nu met de toekomst?’. In FR was er niet veel animo om D terug sterk te
laten worden, dus in FR zei men dat nu dat D was verslagen om D zo klein te laten houden
zodat het geen agressor opnieuw zou worden. Maar natuurlijk is D een groot land en
bestond in Washington de vrees dat een verzwakt D dat dit een gemakkelijk prooi zou
worden voor de Sovjet-Unie die zijn invloed daar in Duitsland zou kunnen uitbreiden.
- Internationale (VN, Wereldbank, IMF, GATT….) en regionale (Benelux) samenwerking
● Terwijl men over de bovenstaande vraag nadenkt, vinden er nog een aantal evoluties plaats
in Europa. Er zijn heel wat organisaties die worden opgericht, zoals de VN, Wereldbank,
IMF en GATT. Dit waren initiatieven tot internationale samenwerking. Zie ook een aantal
regionale samenwerkingen in Europa zoals de oprichting van de Benelux.
- 1944: oprichting Benelux (aanvankelijk douane-unie, later economische unie; sedert 2008
‘Benelux Unie’)
● De Benelux bewees de voordelen van economische integratie en het afzweren van
protectionisme.
- Zürich, 19 september 1946: speech Winston Churchill, “a kind of United States of Europe”
(zie uitspraak in bronnenboek p. 439)
● In 1946 vindt een belangrijke en opmerkelijke uitspraak plaats van Churchill (eerste
minister van het VK die het VK had geleid tijdens WOII). Hij verliest daarna de
verkiezingen en is geen eerste minister meer, hij begint dan veel rond te reizen en geeft veel
uitspraken zoals de uitspraak in Zürich. Het had al een merkwaardige titel. Churchill gaat
het hier hebben over de tragedie over de WOII. Hij beschrijft hoe moeilijk de situatie is en
1
, dan zegt hij ‘van kijk, ik heb daar een remedie voor om die moeilijkheden op te lossen en die
remedie is om de Europese familie terug te herstellen of toch zoveel als ze kunnen en om dit
te kunnen doen moet men een soort van Verenigde staten van Europa maken. Hij heeft het
vervolgens over D en legt uit hoe dat zij de agressor zijn geweest en daarvoor moeten
worden gestraft, maar hij meent ook dat wanneer ze dan gestraft zijn geweest, dat men de
bladzijde moet kunnen omdraaien en naar de toekomst moet kunnen kijken. Als laatste
zegt hij dan dat de eerste stap in de heropbouw van Europa de samenwerking tussen FR en
D is.’ Truman zegt dat zijn beleid zal zijn om ter hulp te komen en steun te geven aan vrije
volkeren die strijden tegen pogingen om hen te onderwerpen tegen druk van buitenaf.
Truman zorgt dus dat de landen die daar een risico voor lopen, zullen worden beschermd.
Dit werd vervolgens geconcretiseerd in het Marshallplan.
- 1948: Organisatie voor Europese Economische Samenwerking (Marshallplan <
Truman-doctrine) —> 1961: OESO
● Truman zegt dat zijn beleid zal zijn om ter hulp te komen en steun te geven aan vrije
volkeren die strijden tegen pogingen om hen te onderwerpen tegen druk van buitenaf.
Truman zorgt dus dat de landen die daar een risico voor lopen, zullen worden
beschermd. Dit werd vervolgens geconcretiseerd in het Marshallplan. Marshall en
Truman zeiden dat ze hen gingen ondersteunen, maar de landen die ze zullen steunen,
zullen een organisatie moeten oprichten met hun hulp en die organisatie was de
OESO. Deze organisatie heeft zich omgevormd tot de OESO sinds 1961.
- 1949: NAVO en Raad van Europa (1950: EVRM)
● Daarnaast wordt ook de NAVO met oog op militaire samenwerking en veiligheid en de
Raad van Europa opgericht (hierin werd het EVRM in 1950 ondertekend).
- 9 mei 1950, het Schuman-plan (Monnet/schuman): bronnenboek p. 442
● Monnet had een business achtergrond en hij wees erop dat het EVRM heel nobel en
indrukwekkend was, maar om Europa erbovenop te helpen, meende hij in actie te schieten.
Concreet met Europese landen samen te werken en dan zal het vertrouwen groeien. In het
bijzonder dacht hij daarvoor aan samenwerking tussen FR en D en hiervoor heeft hij een
plan. Hij slaagt er ook in de Franse minister meneer Schuman van zijn plan te overtuigen en
Schuman overtuigt op zijn beurt de regering en zo komen we tot het Schuman-plan die
meneer Schuman voorstelt op 9 mei 1950 (zijn plan was om de Duitse economische
reconstructie toe te laten, maar dan wel onder toezicht van een supranationale organisatie
die openstond voor andere Europese landen). Een zin hieruit is nog altijd zeer beroemd, nl.
L’Europe en de feta pas d’un coup, ni dans une création d’ensemble, elle se fera par
des réalisations concrètes créant d’abord une solidarité de fait. De Franse regering
stelt daarna ook voor om de staal en kool productie onder een gemeenschappelijke
organisatie te steken. Frankrijk biedt hier zelf aan om een deel van zijn soevereine
autonomie over te dragen naar een Europese organisatie (supranationaal) als D dat ook
doet. We zien hier eigenlijk het aanbod van FR aan D waarmee D terug politieke
respectabel kan worden.
○ Economische en politieke doeleinden
2
, ○ Duitse economische reconstructie onder toezicht van een supranationale
organisatie open voor andere Europese landen
○ Supranationaal ipv klassiek intergouvernementeel model (overdracht van
bevoegdheden aan hoger, onafhankelijk niveau ipv samenwerking tussen
soevereine Staten): deze samenwerking impliceerde dat staten bepaalde
bevoegdheden gingen overdragen aan een internationale organisatie, die deze
in belangrijke mate op een zelfstandige en van de lidstaten onafhankelijke
manier kan uitoefenen.
○ Monnet en Schuman hanteerde een concrete, pragmatische aanpak, weliswaar
met ambitieuze langetermijnvisie
○ Het plan betrof Kolen en staal, die onder gezamenlijke controle zouden
worden geplaatst, met economische en politieke doeleinden
○ Dit is een communautaire methode
- 18 april 1951: verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en
Staal (Parijs: EGKS)- Be, Fr, D, It, Luxemburg en Nl
● Hiermee werd het Europese integratieproces gelanceerd. Dit is voor Be ook belangrijk
geweest en dit verklaart ook waarom Be veel Europese steun heeft.
- Mislukking Europese Defensiegemeenschap en Europese Politieke Gemeenschap
● De 6 landen hebben de woorden van Schuman stap voor stap vergeten. Ze werken nu
al goed samen, dus waarom zouden ze ook samenwerken inzake defensie? Men wil
ineens van alles doen en dit is veel te veel. Het is ook te vroeg om zulke stappen nog te
zetten, waardoor de plannen inzake defensie mislukken. Dit ook evenwel door het feit
dat de ambities te hoog waren gegrepen.
- 25 maart 1957: Verdragen tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap
(Rome; EEG) en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Rome; Euratom) –
België, Frankrijk, Duitsland, Italië, Luxemburg en Nederland
● Men wil de Europese integratie nu ook niet meer beperken tot Kolen en staal, maar
verder gaan. Dit geeft het idee voor de EEG (Europese Economische Gemeenschap).
Dit wordt ondertekend op 25 maart 1957. Dit betekent dat we op dit moment al 3
Europese verdragen hebben met dezelfde 6 ondertekende landen.
- Verschillen tussen verdragen (EGKS als “traité-loi”; EEG als “traité - cadre”) maar 3
Gemeenschappen met klassieke intergouvernementele elementen en vooral gekenmerkt
door supranationale benadering (“communautaire methode”)
● Tussen deze verdragen waren er wel een aantal verschillen. Paar jaar later is het
vertrouwen tussen de verdragen gegroeid en zijn ze de ‘traité-cadre’ genoemd.
Gemeenschappelijk aan de drie verdragen is die communautaire methode. Deze
supranationale benadering krijgt dan nog eens een push door de RS van het HvJ.
- Belangrijke arresten Hof van Justitie in vroege jaren ’60, obv teleologische
interpretatie: autonome, nieuwe rechtsorde gekenmerkt door voorrang en
rechtstreekse werking
3
, ● Zij gaan door de teleologische interpretatie te gebruiken de doelstellingen van die 3
gemeenschappen te kunnen verwerken
We zitten met 3 aparte organisaties
- 8 april 1965: Fusieverdrag (gemeenschappelijke instellingen voor de drie
Gemeenschappen)
● In 1965 gaat men die 3 aparte organisaties fuseren a.d.h.v. Het fusieverdrag en hiermee
verkregen de drie Europese Gemeenschappen één Commissie en één Raad.
- Verzet President de Gaulle, Akkoord van Luxemburg (1966) (Bronnenboek p. 444)
● In Frankrijk is in 1966 de Gaulle president (hij was de opperbevelhebber van het Franse
leger tijdens WOII). Eigen aan de Gaulle was dat hij erg Frans was en dus erg gesteld was op
de Franse soevereiniteit. De Gaulle ziet wat er bezig is in de EU en hij vond dit allemaal
geen schitterende ideeën en vooral dat Fr zijn soevereiniteit zou moeten afstaan aan de
Europese organisaties. Hierdoor is er midden jaren ‘60 een crisis gekomen, met name in het
landbouwbeleid. Frankrijk wou zijn vetorecht niet verliezen om zo in minderheid te
worden gesteld. De Gaulle weigerde dus mee te gaan; maar het was de meerderheid die
beslist. Frankrijk heeft hier dan de crisis verergert door niet meer naar de Europese
vergaderingen te komen (=lege stoel politiek). Dit heeft 6 maanden geduurd en deze crisis is
dan begin 1966 opgelost door het akkoord van Luxemburg (dit is een louter politieke
afspraak, dus geen verdrag! Dit is dan neergelegd in een persbericht). De landen zeggen dat
naar aanleiding van de crisis dat ze het erover eens zijn geworden dat ze eerst gaan zoeken
naar een oplossing die voor iedereen past. Als men dan niet tot een consensus komt die
voor iedereen past, zoals het Franse landbouwbeleid, dat de discussie verder gezet zal
moeten worden tot men een consensus bereikt. De 6 landen constateren samen wel dat er
een meningsverschil blijft bestaan, maar desondanks dit meningsverschil is men het wel
eens dat men verder moet, wetende dat het conflict in de achtergrond blijft (typisch
voorbeeld van agree to disagree). Door dit te doen, bleef men voorzichtig en de facto,
wanneer er een land is die geen consensus bereikt, gaat men proberen te komen tot een
compromis en dus niet meer te stemmen. Dus in de politieke praktijk verandert er wel iets
en zal men proberen te streven naar unanimiteit waardoor de besluitvorming moeilijker
wordt.
- Jaren ‘70: economische crisis, de facto eenparigheidseis…
● Tegen eind jaren ‘60 en begin jaren ‘70 komen we in een periode waar het economisch
moeilijker loopt. De 6 landen zijn ook meer gesteld op de bescherming van hun eigen
economie.
- 1 januari 1973: toetreding Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk (na 2 veto’s)
● Churchill spreekt over de Europese eenmaking, maar wat hij hier niet bij zei, is dat de VK
hierbij zou horen. Dit omdat zij de overwinnaar zijn van WOII, waardoor zij niet hun
soevereiniteit willen afstaan aan een Europese organisatie en daarom gaan ze zich dus niet
binden aan een Europese organisatie. Ze zijn wel blij dat deze organisatie er is. Zo blijft de
VK afzijdig en gaan ze een andere weg op. Ze zien op handelsgebied wel wat
mogelijkheden. Ze zien ook dat de EU winst boekt en de landen die erin zitten bovenop
4
Europa: een lange geschiedenis
- 1939–1945: WO II
● Dit was een kantelpunt voor Europa, omdat het Europa volledig door elkaar heeft geschud.
Voor WOI waren de klassieke wereld mogendheden (FR, GB, D). Ondanks enorme
verliezen in WOI en economische en politieke instabiliteit beheersten de grote Europese
mogendheden in het interbellum nog steeds het internationaal toneel. Na WOII werd dit
veranderd. Door de wereldoorlog is er een grote verarming gekomen in Europa, veel is ook
geruïneerd zoals landbouwproducten, mijnbouw, etc. Het Europese continent was politiek
en economisch enorm verzwakt en kon geen aanspraak meer maken op het internationaal
leiderschap. Er moest dus een grote heropbouw gebeuren. Er zijn daarnaast ook 2 nieuwe
grote supermachten ontstaan die tegenover elkaar staan, nl. de VS en de Sovjet-Unie. Deze
machten streden om de macht en Europa lag er tussenin en overschaduwden de Europese
mogendheden.
- Post-WO: heropbouw, Koude Oorlog met VSA en USSR als 2 nieuwe supermachten, positie
Frankrijk en Duitsland
● In dit Europa liggen er nog steeds twee grote landen. Het feit dat ze met elkaar gevochten
hebben betekent niet dat Fr en D ineens zijn verdwenen na de oorlog. Ze bestaan nog
steeds en ze zijn intussen al 3x met elkaar in oorlog geweest (dus twee grote landen, maar
met een zeer grote spanning tussen elkaar). Duitsland verliest WOII en verzwakt, maar de
vraag is dan ‘wat nu met de toekomst?’. In FR was er niet veel animo om D terug sterk te
laten worden, dus in FR zei men dat nu dat D was verslagen om D zo klein te laten houden
zodat het geen agressor opnieuw zou worden. Maar natuurlijk is D een groot land en
bestond in Washington de vrees dat een verzwakt D dat dit een gemakkelijk prooi zou
worden voor de Sovjet-Unie die zijn invloed daar in Duitsland zou kunnen uitbreiden.
- Internationale (VN, Wereldbank, IMF, GATT….) en regionale (Benelux) samenwerking
● Terwijl men over de bovenstaande vraag nadenkt, vinden er nog een aantal evoluties plaats
in Europa. Er zijn heel wat organisaties die worden opgericht, zoals de VN, Wereldbank,
IMF en GATT. Dit waren initiatieven tot internationale samenwerking. Zie ook een aantal
regionale samenwerkingen in Europa zoals de oprichting van de Benelux.
- 1944: oprichting Benelux (aanvankelijk douane-unie, later economische unie; sedert 2008
‘Benelux Unie’)
● De Benelux bewees de voordelen van economische integratie en het afzweren van
protectionisme.
- Zürich, 19 september 1946: speech Winston Churchill, “a kind of United States of Europe”
(zie uitspraak in bronnenboek p. 439)
● In 1946 vindt een belangrijke en opmerkelijke uitspraak plaats van Churchill (eerste
minister van het VK die het VK had geleid tijdens WOII). Hij verliest daarna de
verkiezingen en is geen eerste minister meer, hij begint dan veel rond te reizen en geeft veel
uitspraken zoals de uitspraak in Zürich. Het had al een merkwaardige titel. Churchill gaat
het hier hebben over de tragedie over de WOII. Hij beschrijft hoe moeilijk de situatie is en
1
, dan zegt hij ‘van kijk, ik heb daar een remedie voor om die moeilijkheden op te lossen en die
remedie is om de Europese familie terug te herstellen of toch zoveel als ze kunnen en om dit
te kunnen doen moet men een soort van Verenigde staten van Europa maken. Hij heeft het
vervolgens over D en legt uit hoe dat zij de agressor zijn geweest en daarvoor moeten
worden gestraft, maar hij meent ook dat wanneer ze dan gestraft zijn geweest, dat men de
bladzijde moet kunnen omdraaien en naar de toekomst moet kunnen kijken. Als laatste
zegt hij dan dat de eerste stap in de heropbouw van Europa de samenwerking tussen FR en
D is.’ Truman zegt dat zijn beleid zal zijn om ter hulp te komen en steun te geven aan vrije
volkeren die strijden tegen pogingen om hen te onderwerpen tegen druk van buitenaf.
Truman zorgt dus dat de landen die daar een risico voor lopen, zullen worden beschermd.
Dit werd vervolgens geconcretiseerd in het Marshallplan.
- 1948: Organisatie voor Europese Economische Samenwerking (Marshallplan <
Truman-doctrine) —> 1961: OESO
● Truman zegt dat zijn beleid zal zijn om ter hulp te komen en steun te geven aan vrije
volkeren die strijden tegen pogingen om hen te onderwerpen tegen druk van buitenaf.
Truman zorgt dus dat de landen die daar een risico voor lopen, zullen worden
beschermd. Dit werd vervolgens geconcretiseerd in het Marshallplan. Marshall en
Truman zeiden dat ze hen gingen ondersteunen, maar de landen die ze zullen steunen,
zullen een organisatie moeten oprichten met hun hulp en die organisatie was de
OESO. Deze organisatie heeft zich omgevormd tot de OESO sinds 1961.
- 1949: NAVO en Raad van Europa (1950: EVRM)
● Daarnaast wordt ook de NAVO met oog op militaire samenwerking en veiligheid en de
Raad van Europa opgericht (hierin werd het EVRM in 1950 ondertekend).
- 9 mei 1950, het Schuman-plan (Monnet/schuman): bronnenboek p. 442
● Monnet had een business achtergrond en hij wees erop dat het EVRM heel nobel en
indrukwekkend was, maar om Europa erbovenop te helpen, meende hij in actie te schieten.
Concreet met Europese landen samen te werken en dan zal het vertrouwen groeien. In het
bijzonder dacht hij daarvoor aan samenwerking tussen FR en D en hiervoor heeft hij een
plan. Hij slaagt er ook in de Franse minister meneer Schuman van zijn plan te overtuigen en
Schuman overtuigt op zijn beurt de regering en zo komen we tot het Schuman-plan die
meneer Schuman voorstelt op 9 mei 1950 (zijn plan was om de Duitse economische
reconstructie toe te laten, maar dan wel onder toezicht van een supranationale organisatie
die openstond voor andere Europese landen). Een zin hieruit is nog altijd zeer beroemd, nl.
L’Europe en de feta pas d’un coup, ni dans une création d’ensemble, elle se fera par
des réalisations concrètes créant d’abord une solidarité de fait. De Franse regering
stelt daarna ook voor om de staal en kool productie onder een gemeenschappelijke
organisatie te steken. Frankrijk biedt hier zelf aan om een deel van zijn soevereine
autonomie over te dragen naar een Europese organisatie (supranationaal) als D dat ook
doet. We zien hier eigenlijk het aanbod van FR aan D waarmee D terug politieke
respectabel kan worden.
○ Economische en politieke doeleinden
2
, ○ Duitse economische reconstructie onder toezicht van een supranationale
organisatie open voor andere Europese landen
○ Supranationaal ipv klassiek intergouvernementeel model (overdracht van
bevoegdheden aan hoger, onafhankelijk niveau ipv samenwerking tussen
soevereine Staten): deze samenwerking impliceerde dat staten bepaalde
bevoegdheden gingen overdragen aan een internationale organisatie, die deze
in belangrijke mate op een zelfstandige en van de lidstaten onafhankelijke
manier kan uitoefenen.
○ Monnet en Schuman hanteerde een concrete, pragmatische aanpak, weliswaar
met ambitieuze langetermijnvisie
○ Het plan betrof Kolen en staal, die onder gezamenlijke controle zouden
worden geplaatst, met economische en politieke doeleinden
○ Dit is een communautaire methode
- 18 april 1951: verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en
Staal (Parijs: EGKS)- Be, Fr, D, It, Luxemburg en Nl
● Hiermee werd het Europese integratieproces gelanceerd. Dit is voor Be ook belangrijk
geweest en dit verklaart ook waarom Be veel Europese steun heeft.
- Mislukking Europese Defensiegemeenschap en Europese Politieke Gemeenschap
● De 6 landen hebben de woorden van Schuman stap voor stap vergeten. Ze werken nu
al goed samen, dus waarom zouden ze ook samenwerken inzake defensie? Men wil
ineens van alles doen en dit is veel te veel. Het is ook te vroeg om zulke stappen nog te
zetten, waardoor de plannen inzake defensie mislukken. Dit ook evenwel door het feit
dat de ambities te hoog waren gegrepen.
- 25 maart 1957: Verdragen tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap
(Rome; EEG) en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Rome; Euratom) –
België, Frankrijk, Duitsland, Italië, Luxemburg en Nederland
● Men wil de Europese integratie nu ook niet meer beperken tot Kolen en staal, maar
verder gaan. Dit geeft het idee voor de EEG (Europese Economische Gemeenschap).
Dit wordt ondertekend op 25 maart 1957. Dit betekent dat we op dit moment al 3
Europese verdragen hebben met dezelfde 6 ondertekende landen.
- Verschillen tussen verdragen (EGKS als “traité-loi”; EEG als “traité - cadre”) maar 3
Gemeenschappen met klassieke intergouvernementele elementen en vooral gekenmerkt
door supranationale benadering (“communautaire methode”)
● Tussen deze verdragen waren er wel een aantal verschillen. Paar jaar later is het
vertrouwen tussen de verdragen gegroeid en zijn ze de ‘traité-cadre’ genoemd.
Gemeenschappelijk aan de drie verdragen is die communautaire methode. Deze
supranationale benadering krijgt dan nog eens een push door de RS van het HvJ.
- Belangrijke arresten Hof van Justitie in vroege jaren ’60, obv teleologische
interpretatie: autonome, nieuwe rechtsorde gekenmerkt door voorrang en
rechtstreekse werking
3
, ● Zij gaan door de teleologische interpretatie te gebruiken de doelstellingen van die 3
gemeenschappen te kunnen verwerken
We zitten met 3 aparte organisaties
- 8 april 1965: Fusieverdrag (gemeenschappelijke instellingen voor de drie
Gemeenschappen)
● In 1965 gaat men die 3 aparte organisaties fuseren a.d.h.v. Het fusieverdrag en hiermee
verkregen de drie Europese Gemeenschappen één Commissie en één Raad.
- Verzet President de Gaulle, Akkoord van Luxemburg (1966) (Bronnenboek p. 444)
● In Frankrijk is in 1966 de Gaulle president (hij was de opperbevelhebber van het Franse
leger tijdens WOII). Eigen aan de Gaulle was dat hij erg Frans was en dus erg gesteld was op
de Franse soevereiniteit. De Gaulle ziet wat er bezig is in de EU en hij vond dit allemaal
geen schitterende ideeën en vooral dat Fr zijn soevereiniteit zou moeten afstaan aan de
Europese organisaties. Hierdoor is er midden jaren ‘60 een crisis gekomen, met name in het
landbouwbeleid. Frankrijk wou zijn vetorecht niet verliezen om zo in minderheid te
worden gesteld. De Gaulle weigerde dus mee te gaan; maar het was de meerderheid die
beslist. Frankrijk heeft hier dan de crisis verergert door niet meer naar de Europese
vergaderingen te komen (=lege stoel politiek). Dit heeft 6 maanden geduurd en deze crisis is
dan begin 1966 opgelost door het akkoord van Luxemburg (dit is een louter politieke
afspraak, dus geen verdrag! Dit is dan neergelegd in een persbericht). De landen zeggen dat
naar aanleiding van de crisis dat ze het erover eens zijn geworden dat ze eerst gaan zoeken
naar een oplossing die voor iedereen past. Als men dan niet tot een consensus komt die
voor iedereen past, zoals het Franse landbouwbeleid, dat de discussie verder gezet zal
moeten worden tot men een consensus bereikt. De 6 landen constateren samen wel dat er
een meningsverschil blijft bestaan, maar desondanks dit meningsverschil is men het wel
eens dat men verder moet, wetende dat het conflict in de achtergrond blijft (typisch
voorbeeld van agree to disagree). Door dit te doen, bleef men voorzichtig en de facto,
wanneer er een land is die geen consensus bereikt, gaat men proberen te komen tot een
compromis en dus niet meer te stemmen. Dus in de politieke praktijk verandert er wel iets
en zal men proberen te streven naar unanimiteit waardoor de besluitvorming moeilijker
wordt.
- Jaren ‘70: economische crisis, de facto eenparigheidseis…
● Tegen eind jaren ‘60 en begin jaren ‘70 komen we in een periode waar het economisch
moeilijker loopt. De 6 landen zijn ook meer gesteld op de bescherming van hun eigen
economie.
- 1 januari 1973: toetreding Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk (na 2 veto’s)
● Churchill spreekt over de Europese eenmaking, maar wat hij hier niet bij zei, is dat de VK
hierbij zou horen. Dit omdat zij de overwinnaar zijn van WOII, waardoor zij niet hun
soevereiniteit willen afstaan aan een Europese organisatie en daarom gaan ze zich dus niet
binden aan een Europese organisatie. Ze zijn wel blij dat deze organisatie er is. Zo blijft de
VK afzijdig en gaan ze een andere weg op. Ze zien op handelsgebied wel wat
mogelijkheden. Ze zien ook dat de EU winst boekt en de landen die erin zitten bovenop
4
