BELGISCHE
BINNENLANDSE
POLITIEK
ACADEMIEJAAR: 2018-2019
Prof. Dr. Herwig Reynaert
,Jill Cuelenaere Belgische Binnenlandse Politiek Criminologie
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 0: Inleidende les............................................................................................................................ 2
1.1 Opstelling examen..........................................................................................................................................2
1.2 Breuklijnen......................................................................................................................................................2
1.3 Thema’s..........................................................................................................................................................3
1. Het ontstaan van partijen.................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1: De volksunie en erfgenamen..................................................................................................... 3
Hoofdstuk 2: De christendemocraten............................................................................................................. 3
1. Van katholieke partij naar CVP.........................................................................................................................3
3. De Koningskwestie............................................................................................................................................5
4. De schoolstrijd..................................................................................................................................................7
4.1 De afloop van de schoolstrijd....................................................................................................................8
5. De sociaaleconomische dimensie.....................................................................................................................9
6. De communautaire tweespalt........................................................................................................................10
7. De sociaal-economische dimensie en de communaitaire tweespalt..............................................................11
8. De CVP als autonome partij............................................................................................................................11
9. De evolutie van de CVP vanaf 1981................................................................................................................12
10. De evolutie van de CD&V vanaf 2001...........................................................................................................14
Hoofdstuk 3: De liberalen. 1. Doctrinairen vs. progressisten.........................................................................18
2. Na de tweede wereldoorlog...........................................................................................................................20
3. Koningskwestie...............................................................................................................................................21
4. Nieuw spanningsveld: de schoolstrijd (1950-1958)........................................................................................21
5. Noodzaak tot heroriëntering..........................................................................................................................22
6. Contestante tegen partijvoorzitter vanaudenhove........................................................................................23
7. De splitsing van de liberale partij...................................................................................................................24
8. De oprichting van de PVV in 1971..................................................................................................................27
9. Van PLP naar MR............................................................................................................................................27
10. Verhofstandt en het radicaal-liberalisme.....................................................................................................29
11. Van PVV naar VLD........................................................................................................................................31
12. De verdere ontwikkelingen van de VLD........................................................................................................31
Hoofdstuk 4: De socialisten.......................................................................................................................... 35
1. De socialisten..................................................................................................................................................35
2. De BWP in de regering....................................................................................................................................37
3. Ideologie en zuilorganisaties..........................................................................................................................38
4. Hendrik de Man en het Plan van de Arbeid....................................................................................................39
5. De socialisten in de jaren dertig.....................................................................................................................39
1
,Jill Cuelenaere Belgische Binnenlandse Politiek Criminologie
6. De socialisten tijdens WOII.............................................................................................................................40
7. De socialisten en de vakbeweging..................................................................................................................40
8. De socialistische ideologie..............................................................................................................................40
9. Spanningen bij oprichting ABVV (= Algemeen Belgische Vakverbond)..........................................................41
10. De partij leidt de wederopbouw...................................................................................................................41
11. In de ban van structuurhervormingen..........................................................................................................41
12. Economisch federalisme vs. cultuurautonomie............................................................................................42
13. De PS na de splitsing.....................................................................................................................................44
13.1 De Parti Socialiste..................................................................................................................................44
14. De SP na de splitsing.....................................................................................................................................46
14. 1 De Socialistische Partij..........................................................................................................................46
15. De SP naar SP.A............................................................................................................................................47
Hoofdstuk 5: De groenen............................................................................................................................. 49
1. Van beweging tot partij..................................................................................................................................49
2. Partijprogramma............................................................................................................................................51
Hoofdstuk 6: Vlaams Belang......................................................................................................................... 55
1. Ontstaan.........................................................................................................................................................55
2. Programmapunten.........................................................................................................................................55
3. Electorale evolutie..........................................................................................................................................56
4. Evolutie progammapunten.............................................................................................................................56
5. Evolutie partij..................................................................................................................................................57
6. Electorale evolutie..........................................................................................................................................59
Belgische Binnenlandse Politiek
Hoofdstuk 0: Inleidende les.
1.1 Opstelling examen.
Schriftelijk
Overzichtsvragen (uit syllabus én uit het boek)
Vragen over actualiteit
=> Stemrecht
1.2 Breuklijnen.
1. Levensbeschouwelijk
gelovig vs. vrijzinnig, klerikaal vs. antiklerikaal
2. Sociaaleconomisch
rol staat vs. rol privé/markt
3. Communautair
Vlaanderen vs. Wallonië
4. Materialisme vs. Postmaterialisme
2
, Jill Cuelenaere Belgische Binnenlandse Politiek Criminologie
nieuwe sociale bewegingen
5. Verticale breuklijn (Luc Huyse)
relatie burger - politiek
Belangrijke datum dat dient gekend te zijn.
24 november 1991 (Zwarte Zondag):
=> De overwinning van het Vlaams Blok, maar toen nog geen overwinning.
1.3 Thema’s.
1. Het ontstaan van partijen
2. De Koningskwestie
3. De schoolstrijd
4. De Eenheidswet
5. De communautaire problematiek
6. De economische problematiek
7. Recente/Actuele ontwikkelingen
Hoofdstuk 1: De volksunie en erfgenamen.
Hoofdstuk 2: De christendemocraten.
1. Van katholieke partij naar CVP.
Drie ontwikkelingsfasen (E. Gerard)
o Eerste partijvorming
=> Elitair, liberaal-katholiek, conservatief
o Ontstaan christendemocratie
=> Emancipatie van diverse bevolkingsgroepen confrontatie met
socialisme
o Evolutie naar Volkspartij
=> Periode van kritiek op democratie
1884 Katholieke Partij
1921 Katholieke Unie
1936-’37 Blok der Katholieken
1944-’45 CVP
De Katholieke Partij 1884
o geen stichtingsakte, noch stichtingsjaar
o Verbond van Katholieke Verenigingen en Kringen
o belang van infrastructuur van de kerk
=> Kerkelijk fundament en de grote steun van de geestelijkheid
waren in zekere zin
verantwoordelijk voor de vertraagde uitbouw v/e uitgesproken
partijorganisatie
o geen nationale partijorganisatie
o tot WO I overheerste plaatselijk initiatief
3
BINNENLANDSE
POLITIEK
ACADEMIEJAAR: 2018-2019
Prof. Dr. Herwig Reynaert
,Jill Cuelenaere Belgische Binnenlandse Politiek Criminologie
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 0: Inleidende les............................................................................................................................ 2
1.1 Opstelling examen..........................................................................................................................................2
1.2 Breuklijnen......................................................................................................................................................2
1.3 Thema’s..........................................................................................................................................................3
1. Het ontstaan van partijen.................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1: De volksunie en erfgenamen..................................................................................................... 3
Hoofdstuk 2: De christendemocraten............................................................................................................. 3
1. Van katholieke partij naar CVP.........................................................................................................................3
3. De Koningskwestie............................................................................................................................................5
4. De schoolstrijd..................................................................................................................................................7
4.1 De afloop van de schoolstrijd....................................................................................................................8
5. De sociaaleconomische dimensie.....................................................................................................................9
6. De communautaire tweespalt........................................................................................................................10
7. De sociaal-economische dimensie en de communaitaire tweespalt..............................................................11
8. De CVP als autonome partij............................................................................................................................11
9. De evolutie van de CVP vanaf 1981................................................................................................................12
10. De evolutie van de CD&V vanaf 2001...........................................................................................................14
Hoofdstuk 3: De liberalen. 1. Doctrinairen vs. progressisten.........................................................................18
2. Na de tweede wereldoorlog...........................................................................................................................20
3. Koningskwestie...............................................................................................................................................21
4. Nieuw spanningsveld: de schoolstrijd (1950-1958)........................................................................................21
5. Noodzaak tot heroriëntering..........................................................................................................................22
6. Contestante tegen partijvoorzitter vanaudenhove........................................................................................23
7. De splitsing van de liberale partij...................................................................................................................24
8. De oprichting van de PVV in 1971..................................................................................................................27
9. Van PLP naar MR............................................................................................................................................27
10. Verhofstandt en het radicaal-liberalisme.....................................................................................................29
11. Van PVV naar VLD........................................................................................................................................31
12. De verdere ontwikkelingen van de VLD........................................................................................................31
Hoofdstuk 4: De socialisten.......................................................................................................................... 35
1. De socialisten..................................................................................................................................................35
2. De BWP in de regering....................................................................................................................................37
3. Ideologie en zuilorganisaties..........................................................................................................................38
4. Hendrik de Man en het Plan van de Arbeid....................................................................................................39
5. De socialisten in de jaren dertig.....................................................................................................................39
1
,Jill Cuelenaere Belgische Binnenlandse Politiek Criminologie
6. De socialisten tijdens WOII.............................................................................................................................40
7. De socialisten en de vakbeweging..................................................................................................................40
8. De socialistische ideologie..............................................................................................................................40
9. Spanningen bij oprichting ABVV (= Algemeen Belgische Vakverbond)..........................................................41
10. De partij leidt de wederopbouw...................................................................................................................41
11. In de ban van structuurhervormingen..........................................................................................................41
12. Economisch federalisme vs. cultuurautonomie............................................................................................42
13. De PS na de splitsing.....................................................................................................................................44
13.1 De Parti Socialiste..................................................................................................................................44
14. De SP na de splitsing.....................................................................................................................................46
14. 1 De Socialistische Partij..........................................................................................................................46
15. De SP naar SP.A............................................................................................................................................47
Hoofdstuk 5: De groenen............................................................................................................................. 49
1. Van beweging tot partij..................................................................................................................................49
2. Partijprogramma............................................................................................................................................51
Hoofdstuk 6: Vlaams Belang......................................................................................................................... 55
1. Ontstaan.........................................................................................................................................................55
2. Programmapunten.........................................................................................................................................55
3. Electorale evolutie..........................................................................................................................................56
4. Evolutie progammapunten.............................................................................................................................56
5. Evolutie partij..................................................................................................................................................57
6. Electorale evolutie..........................................................................................................................................59
Belgische Binnenlandse Politiek
Hoofdstuk 0: Inleidende les.
1.1 Opstelling examen.
Schriftelijk
Overzichtsvragen (uit syllabus én uit het boek)
Vragen over actualiteit
=> Stemrecht
1.2 Breuklijnen.
1. Levensbeschouwelijk
gelovig vs. vrijzinnig, klerikaal vs. antiklerikaal
2. Sociaaleconomisch
rol staat vs. rol privé/markt
3. Communautair
Vlaanderen vs. Wallonië
4. Materialisme vs. Postmaterialisme
2
, Jill Cuelenaere Belgische Binnenlandse Politiek Criminologie
nieuwe sociale bewegingen
5. Verticale breuklijn (Luc Huyse)
relatie burger - politiek
Belangrijke datum dat dient gekend te zijn.
24 november 1991 (Zwarte Zondag):
=> De overwinning van het Vlaams Blok, maar toen nog geen overwinning.
1.3 Thema’s.
1. Het ontstaan van partijen
2. De Koningskwestie
3. De schoolstrijd
4. De Eenheidswet
5. De communautaire problematiek
6. De economische problematiek
7. Recente/Actuele ontwikkelingen
Hoofdstuk 1: De volksunie en erfgenamen.
Hoofdstuk 2: De christendemocraten.
1. Van katholieke partij naar CVP.
Drie ontwikkelingsfasen (E. Gerard)
o Eerste partijvorming
=> Elitair, liberaal-katholiek, conservatief
o Ontstaan christendemocratie
=> Emancipatie van diverse bevolkingsgroepen confrontatie met
socialisme
o Evolutie naar Volkspartij
=> Periode van kritiek op democratie
1884 Katholieke Partij
1921 Katholieke Unie
1936-’37 Blok der Katholieken
1944-’45 CVP
De Katholieke Partij 1884
o geen stichtingsakte, noch stichtingsjaar
o Verbond van Katholieke Verenigingen en Kringen
o belang van infrastructuur van de kerk
=> Kerkelijk fundament en de grote steun van de geestelijkheid
waren in zekere zin
verantwoordelijk voor de vertraagde uitbouw v/e uitgesproken
partijorganisatie
o geen nationale partijorganisatie
o tot WO I overheerste plaatselijk initiatief
3
