Hoorcollege 1
Audiologische zorg/management:
- Audiologie :
Recent beroep (start opleiding in Vlaamse hogescholen in september 1996) en
afbakenen t.o.v. logopedische terrein, neurologie
→ focus op de snel evoluerende diagnostiek en technologische behandeling
(nood)
- Terugkeer naar een patiëntgerichte audiologische visie met een holistische
focus op optimale communicatie + horen en hersenen (cognitie & horen,
dementie & horen)
- Doel:
Zorgen dat de audiologische zorg voldoet aan de behoeften en verwachtingen
van onze patiënten/cliënten tot in de 21e eeuw
The techno-centric Model of Audiology Practice:
- The techno-centric Model:
Dit model richt de aandacht op het gehoorverlies, waarbij de
diensten/interventies draaien om de technologie:
o De audiometrie om de aard en de graad van
het gehoorverlies te bepalen
o De technische behandeling (hoorapparaat,
implanteerbaar systemen) om de perceptie
van geluid en spraak te verbeteren
o Het technische behandeling om ervoor te
zorgen dat de patiënt het gehoorverlies met
succes kan beheren
o De verificatie van de technische
behandeling
o Aanvullende technologische accessoires (bv.
streamers) en systemen om de
communicatie te verbeteren
The Person-centered Model of Audiology Practice
- The person-centered Model:
Dit model heeft counseling als kern en legt de nadruk op …
o Een medewerking van de patiënt en zijn omgeving is onmisbaar.
o De anamnese, het interview/gesprek staat centraal, liefst geen gesloten
vaste vragenlijst, maar een open communicatie/gesprek, bv. ABCT-
methodiek.
o Montano erkent de bijdrage en meerwaarde van de technologie in de
totale auditieve behandeling
Maar gelooft ook dat de verschillende noodzakelijke acties gericht
moeten zijn om de cliënt te helpen zich aan te passen aan het
gehoorverlies, optimaal te kunnen
functioneren met het gehoorverlies in het
dagelijks leven.
o Meer interactieve behandelingsprocessen, met
inbegrip van het gebruik van zelfevaluatie, het
bespreken van verschillende
1
, communicatiestrategieën, auditief-visuele communicatietraining en
ondersteuning van de cliënt
o Doet geen afbreuk aan het belang van de versterkings- en technologie en
de verificatie van de prestaties van de technische behandeling = zeer
belangrijk onderdeel!
Audiologische zorg/management:
- Uitendelijk en ultieme doel:
o Personen met een hoorstoornis in staat stellen om te evolueren naar een
maximale zelfstandigheid (autonomie)
o Stimuleren en behouden van een fysieke, mentale, sociale en emotionele
(beroeps)bekwaamheid
o Volledige inclusie en deelname aan alle aspecten van het dagelijks leven
- Audiologische zorg- kinderen:
o Doel: Kind begeleiden om zelfstandig te zijn
Goede audiologische technische manier om gv op te heffen
Met gehoortoestel kan je proberen aanpassen of soms moeten
compenseren
zeggen tegen dit kunnen we niet doen bv spraakverstaan in ruis
bij oudere mensen toestellen om dit aan te passen maar er is ook
een grens
we kunnen dit nooit zo goed oplossen als bij iemand die geen
probleem heeft
Er zijn altijd beperkingen
Kleine kinderen de ouder en de manier van communiceren is
enorm belangrijk
- Audiologische zorg- volwassenen:
Realiteit en noden:
o Focus vaak enkel op aanpassen van HoTo’s en fitting van CI +
kwantitatieve beoordelingsinstrumenten op basis van testbatterij
o Technische behandeling alleen is onvoldoende - zie later verificatie
objectief en subjectief + datalogging
o Vragenlijsten: bv. COSI-vragenlijst opent mogelijkheden naast de
verplichte SLA (Service-Level Agreement)
o Auditieve – aud/vis en visuele trainingsprogramma’s: computer- internet
en audiologie (toekomst) + quasi enkel voor CI-gebruikers & tele-
audiologie
o Telefoon – gsm/sms – online tools – apps
2
,Hoorcollege 2:
Hoofdstuk: Ouderbegeleiding – Communicatiemodaliteiten – Onderwijs
Ouderbegeleiding:
Counselen van ouders: fundamentele principes:
- Fundamentele benaderingswijzen:
o Het constructensysteem:
Een denkkader waardoor men zicht krijgt op het standpunt van de ouders
o Het partnerschapsmodel:
Model waaruit hulpverleners ouders benaderen
- Constructensysteem:
Het constructensysteem is een model om de verschillende/uiteenlopende
denkbeelden van ouders in kaart te brengen, die geanalyseerd en eventueel
aangepast moeten worden na het meedelen van de diagnose.
Elke persoon heeft zijn eigen beeld = construct (= eigen referentiekader).
Topics kunnen zijn:
o Aanpassingen/bijsturen van de constructen van de ouders en de
omgeving
o Het functioneren van een kind met een hoorstoornis en het gehoorverlies
op zich
o De ouders zelf (verhouding) en de verwerking van de diagnose
o Hulpverleners en –verlening: veel verschillende disciplines, vertrouwen
o Familie, buren, vrienden die een rol spelen in het dagelijks leven
- Partnerschapsmodel:
o Goede relatie (vertrouwen) tussen ouders en de verschillende
hulpverleners is van het grootste belang
o Relatievorming: ouders en hulpverleners functioneren als partners
o Voorwaarden:
Nauwe samenwerking
Gemeenschappelijke doelstellingen
Aanvullende deskundigheid
Het wederzijds respect
Onderhandelingen
Communicatie
Eerlijkheid
Flexibiliteit
3
, o Het expertmodel: standpunt = hulpverlener is deskundige en moet het
probleem oplossen
Ouderbegeleiding: counselen:
- WACHT NIET met communiceren!
o Ouders komen in een nieuwe levenscyclus, dienen keuzes te maken
waarbij correcte informatie en effectieve coaching cruciaal zijn om de
gedragswijzigingen te ondersteunen (Transtheoretisch Model van
gedragsverandering – cf. Methodisch handelen).
o Centraal bij zeer jonge baby’s en kinderen met een hoorstoornis
→ natuurlijke interactie, communicatie en incidenteel leren
o Aantal essentiële componenten in psychische ontwikkeling van kinderen
met ene hoorstoornis zijn onbekend voor horende ouders.
- Ouders bezitten een ‘natuurlijk talent’ om te communiceren met hun baby!
o Sensitieve responsiviteit: letten op signalen van het kind, verbaal of non-
verbaal, hierop adequaat reageren op het gepaste moment,
o VAT-principes:
Volgen:
Kijken, wachten en luisteren
Zelfs door imitatie, voelt het kind zich betrokken en begrepen
Initiatieven van kind imiteren en interpreteren
Aanpassen:
Letterlijk op oog- en oorhoogte
Taalgebruik aanpassen
Nemen en geven van beurt tijdens gesprekje – beide
gesprekspartners
Toevoegen:
Ruimte om extra taal en boeiende ervaringen delen
Naast benoemen, beschrijven, uitleggen, doen alsof en
herhaling
- Interactie ouder -kind:
o Verhogen van interactieve responsiviteit en communicatieve
vaardigheden
video-feedback: G. Lichtert (B), M. Tait
(Eng)
Intentionele communicatie – G.
Lichtert:
Margaret Tait Video Analysis:
4 grote parameters:
Beurtnemen:
Ouders van gehoorgestoorde kinderen controleren vaak
de interactie, ze laten niet genoeg pauzes.
Autonomie:
Graad van afhankelijk van de communicatiestijl
ongeacht de modaliteit.
Oogcontact:
Vooral visuele aandacht verdelen tussen voorwerp en
volwassenen.
Auditief bewustzijn:
Opsporen van vocale reacties zonder oogcontact.
4
Audiologische zorg/management:
- Audiologie :
Recent beroep (start opleiding in Vlaamse hogescholen in september 1996) en
afbakenen t.o.v. logopedische terrein, neurologie
→ focus op de snel evoluerende diagnostiek en technologische behandeling
(nood)
- Terugkeer naar een patiëntgerichte audiologische visie met een holistische
focus op optimale communicatie + horen en hersenen (cognitie & horen,
dementie & horen)
- Doel:
Zorgen dat de audiologische zorg voldoet aan de behoeften en verwachtingen
van onze patiënten/cliënten tot in de 21e eeuw
The techno-centric Model of Audiology Practice:
- The techno-centric Model:
Dit model richt de aandacht op het gehoorverlies, waarbij de
diensten/interventies draaien om de technologie:
o De audiometrie om de aard en de graad van
het gehoorverlies te bepalen
o De technische behandeling (hoorapparaat,
implanteerbaar systemen) om de perceptie
van geluid en spraak te verbeteren
o Het technische behandeling om ervoor te
zorgen dat de patiënt het gehoorverlies met
succes kan beheren
o De verificatie van de technische
behandeling
o Aanvullende technologische accessoires (bv.
streamers) en systemen om de
communicatie te verbeteren
The Person-centered Model of Audiology Practice
- The person-centered Model:
Dit model heeft counseling als kern en legt de nadruk op …
o Een medewerking van de patiënt en zijn omgeving is onmisbaar.
o De anamnese, het interview/gesprek staat centraal, liefst geen gesloten
vaste vragenlijst, maar een open communicatie/gesprek, bv. ABCT-
methodiek.
o Montano erkent de bijdrage en meerwaarde van de technologie in de
totale auditieve behandeling
Maar gelooft ook dat de verschillende noodzakelijke acties gericht
moeten zijn om de cliënt te helpen zich aan te passen aan het
gehoorverlies, optimaal te kunnen
functioneren met het gehoorverlies in het
dagelijks leven.
o Meer interactieve behandelingsprocessen, met
inbegrip van het gebruik van zelfevaluatie, het
bespreken van verschillende
1
, communicatiestrategieën, auditief-visuele communicatietraining en
ondersteuning van de cliënt
o Doet geen afbreuk aan het belang van de versterkings- en technologie en
de verificatie van de prestaties van de technische behandeling = zeer
belangrijk onderdeel!
Audiologische zorg/management:
- Uitendelijk en ultieme doel:
o Personen met een hoorstoornis in staat stellen om te evolueren naar een
maximale zelfstandigheid (autonomie)
o Stimuleren en behouden van een fysieke, mentale, sociale en emotionele
(beroeps)bekwaamheid
o Volledige inclusie en deelname aan alle aspecten van het dagelijks leven
- Audiologische zorg- kinderen:
o Doel: Kind begeleiden om zelfstandig te zijn
Goede audiologische technische manier om gv op te heffen
Met gehoortoestel kan je proberen aanpassen of soms moeten
compenseren
zeggen tegen dit kunnen we niet doen bv spraakverstaan in ruis
bij oudere mensen toestellen om dit aan te passen maar er is ook
een grens
we kunnen dit nooit zo goed oplossen als bij iemand die geen
probleem heeft
Er zijn altijd beperkingen
Kleine kinderen de ouder en de manier van communiceren is
enorm belangrijk
- Audiologische zorg- volwassenen:
Realiteit en noden:
o Focus vaak enkel op aanpassen van HoTo’s en fitting van CI +
kwantitatieve beoordelingsinstrumenten op basis van testbatterij
o Technische behandeling alleen is onvoldoende - zie later verificatie
objectief en subjectief + datalogging
o Vragenlijsten: bv. COSI-vragenlijst opent mogelijkheden naast de
verplichte SLA (Service-Level Agreement)
o Auditieve – aud/vis en visuele trainingsprogramma’s: computer- internet
en audiologie (toekomst) + quasi enkel voor CI-gebruikers & tele-
audiologie
o Telefoon – gsm/sms – online tools – apps
2
,Hoorcollege 2:
Hoofdstuk: Ouderbegeleiding – Communicatiemodaliteiten – Onderwijs
Ouderbegeleiding:
Counselen van ouders: fundamentele principes:
- Fundamentele benaderingswijzen:
o Het constructensysteem:
Een denkkader waardoor men zicht krijgt op het standpunt van de ouders
o Het partnerschapsmodel:
Model waaruit hulpverleners ouders benaderen
- Constructensysteem:
Het constructensysteem is een model om de verschillende/uiteenlopende
denkbeelden van ouders in kaart te brengen, die geanalyseerd en eventueel
aangepast moeten worden na het meedelen van de diagnose.
Elke persoon heeft zijn eigen beeld = construct (= eigen referentiekader).
Topics kunnen zijn:
o Aanpassingen/bijsturen van de constructen van de ouders en de
omgeving
o Het functioneren van een kind met een hoorstoornis en het gehoorverlies
op zich
o De ouders zelf (verhouding) en de verwerking van de diagnose
o Hulpverleners en –verlening: veel verschillende disciplines, vertrouwen
o Familie, buren, vrienden die een rol spelen in het dagelijks leven
- Partnerschapsmodel:
o Goede relatie (vertrouwen) tussen ouders en de verschillende
hulpverleners is van het grootste belang
o Relatievorming: ouders en hulpverleners functioneren als partners
o Voorwaarden:
Nauwe samenwerking
Gemeenschappelijke doelstellingen
Aanvullende deskundigheid
Het wederzijds respect
Onderhandelingen
Communicatie
Eerlijkheid
Flexibiliteit
3
, o Het expertmodel: standpunt = hulpverlener is deskundige en moet het
probleem oplossen
Ouderbegeleiding: counselen:
- WACHT NIET met communiceren!
o Ouders komen in een nieuwe levenscyclus, dienen keuzes te maken
waarbij correcte informatie en effectieve coaching cruciaal zijn om de
gedragswijzigingen te ondersteunen (Transtheoretisch Model van
gedragsverandering – cf. Methodisch handelen).
o Centraal bij zeer jonge baby’s en kinderen met een hoorstoornis
→ natuurlijke interactie, communicatie en incidenteel leren
o Aantal essentiële componenten in psychische ontwikkeling van kinderen
met ene hoorstoornis zijn onbekend voor horende ouders.
- Ouders bezitten een ‘natuurlijk talent’ om te communiceren met hun baby!
o Sensitieve responsiviteit: letten op signalen van het kind, verbaal of non-
verbaal, hierop adequaat reageren op het gepaste moment,
o VAT-principes:
Volgen:
Kijken, wachten en luisteren
Zelfs door imitatie, voelt het kind zich betrokken en begrepen
Initiatieven van kind imiteren en interpreteren
Aanpassen:
Letterlijk op oog- en oorhoogte
Taalgebruik aanpassen
Nemen en geven van beurt tijdens gesprekje – beide
gesprekspartners
Toevoegen:
Ruimte om extra taal en boeiende ervaringen delen
Naast benoemen, beschrijven, uitleggen, doen alsof en
herhaling
- Interactie ouder -kind:
o Verhogen van interactieve responsiviteit en communicatieve
vaardigheden
video-feedback: G. Lichtert (B), M. Tait
(Eng)
Intentionele communicatie – G.
Lichtert:
Margaret Tait Video Analysis:
4 grote parameters:
Beurtnemen:
Ouders van gehoorgestoorde kinderen controleren vaak
de interactie, ze laten niet genoeg pauzes.
Autonomie:
Graad van afhankelijk van de communicatiestijl
ongeacht de modaliteit.
Oogcontact:
Vooral visuele aandacht verdelen tussen voorwerp en
volwassenen.
Auditief bewustzijn:
Opsporen van vocale reacties zonder oogcontact.
4
