Zoë Hagebaert
Ba1 FAR 2020-2021
o Metazoa: alle dieren behoren tot de
metazoa, levende wezens , organismen
die over al het voorgaande (inleiding)
beschikken
o Eumetazoa: organismen die echte
weefsels hebben = cellen die
samenwerken
o Bilateria: orgaanismen zijn bilateraal
symmetrisch = 1 as dat spiegelt
® Er zijn 2 clades binnen bilateria:
o Deuterostomia : eerste inkeping in
embryo is de anus
o Protostomia: eerste inkeping in
embryo is de mond
Later verdwenen de protostomia en
ontstonden de Lophotrochozoa en
Ecdysozoa
De focus ligt vooral op Chordata,
Nematoda en Arthropoda à gebruikt
tijdens biomedisch onderzoek
Protisten: staan het dichtst bij de
dieren à choanaflagellates
(Porifera) Sponzen
= cellen die gaan samenleven (conglomeraten) waarbij elke cel nog
zijn eigen taak heeft, ze werken niet echt samen. • Amoebocyten: transport
Morfologie -multicellulair, maar geen echte weefsels of organen van het te verteren
-assymmetrisch of met radiale symmetrie
materiaal
-talrijke kleine poriën, waarlangs H2O het lichaam inkomt
-een osculum waarlangs H2O het lichaam verlaat
-water in beweging gebracht door de flagel van de choanocyten (kraagcellen)
-suspensievoerders (stroming gegenereerd door choanocyten; via poria (gevormd
door porocyten) in atrium of spongocoel en dan via osculum naar buiten)
- tussen binnenste (choanocyten) en buitenste (pinacocyten) cellaag zit interstitiële
niet-cellulaire (gelatineuze) mesoglea (mesohyl)
- amoebocyten in mesoglea zorgen voor voedseltransport
- twee grote fyla (Calcerea met kalksspiculen; Silicea met ‘glas’-spiculen)
Fysiologie -meeste functies uitgevoerd door individuele cellen
,Zoë Hagebaert
Ba1 FAR 2020-2021
Voortbeweging -adulten sessiel (ze zitten vast) , larven zwemmen dmv flagellen
Voortplanting
-meestal hermafrodiet (seksueel) à
tweeslachtig
-aseksueel door knopvorming
Ontwikkeling
-embryo zonder kiemlagen
-indirecte ontwikkeling (via een
larvenstadium)
Habitat
-vrijlevend in water, sedentaire
mariene
-zoetwaterorganismen
-wereldwijde verspreiding
Cnidaria (neteldieren)
Eumetazoa à Cnidaria
Cnidaria bestaan uit kwallen, poliepen, zeeanemonen en koralen. Het zijn de laagst ontwikkelde
multicellulaire dieren met in weefsels georganiseerde somatische cellen en een gastrovasculaire
holte (spijsverteringsholte). Het zijn Metazoa.
Morfologie -multicellulair, radiaal symmetrisch
-verschillende vormen: medusa (kwallen) of cilindervormige poliepen
-diploblastisch (echte weefsellagen)
-twee dunne lagen rond een centralespijsverteringsholte
-één opening naar buiten mond/anus
-hydrostatisch skelet of elastisch skelet dmv mesoglea ( elastische vezels in lichaam)
-holle tentakels
-geen kop (soms wel ocellen), geen segmentatie
Fysiologie -diffuus netwerk van zenuwen, geen centraal zenuwstelsel
-carnivoor: tentakels met cnidocyten (netelcel met nematocyst)
-netelcellen gebruikt voor predatie en verdediging
Voortbeweging
-poliepen zitten vast (sedentair)
-larven zwemmen dmv cilia
-medusa zwemmen dmv trage golfbewegingen
Voortplanting
-generatiewisseling (poliepstadion naar medusa):
-aseksueel: door deling of knopvorming
-seksueel: meestal gescheiden geslachten
, Zoë Hagebaert
Ba1 FAR 2020-2021
Ontwikkeling -embryo zonder kiemlagen
-indirecte ontwikkeling: gecilieerde planulalarve
Habitat -vrijlevend in het water, meestal marien
-wereldwijde verspreiding
Poliepen
- Zitten vast op een substraat in water
- Hebben een vaasvorm
Medusa
- Paraplu vorm
- Tentakels zelfde functie als poliepen + beweging
→ bestaan beide maar uit 2 weefsellagen (primitief
kenmerk)
→ gastrovasculaire holte voor spijsvertering, verteerd en
doorgegeven aan omliggende weefsels. De prooi komt
hier terecht en wordt langzaam verteerd
Cnidaria bezitten cnidoblasten/cnydocieten(netelcellen)
Cnidoblasten
produceren nematocysten (netelkapsels; rol bij voedselopname en verdediging). Ze zitten vooral op
de tentakels. Cnidoblasten hebben een ronde vorm (groot en dik) met basaal gesitueerde kern en aan
het oppervlak zit een trigger (cnidocil). Een
nematocyst is ovaal en bevat aan de binnenkant een
soort harpoen met een lange draad. In rust zit deze
draad opgerold rond de harpoen.
Wanneer de cnidocil getriggerd (aangeraakt) wordt
door bv. een predator of prooi dat voorbij zwemt,
ontstaat er een verandering in de doorlaatbaarheid
van de cel à grote doorlaatbaarheid
De nematocyst explodeert (inversie) door opbouw
turgordruk na trigger, turgordruk ontstaat door
opname na osmose. Zo komt er veel vocht in de cel en
kan de harpoen naar buiten geschoten worden. De
draad zal loskomen en komt terecht in weefsels van de prooi/predator
Draad is voorzien van toxische stoffen die effect hebben op predator/prooi à meestal
verlamming/pijn
De prooi wordt gevangen en wordt verteerd in de gastrovasculaire holte.
Ba1 FAR 2020-2021
o Metazoa: alle dieren behoren tot de
metazoa, levende wezens , organismen
die over al het voorgaande (inleiding)
beschikken
o Eumetazoa: organismen die echte
weefsels hebben = cellen die
samenwerken
o Bilateria: orgaanismen zijn bilateraal
symmetrisch = 1 as dat spiegelt
® Er zijn 2 clades binnen bilateria:
o Deuterostomia : eerste inkeping in
embryo is de anus
o Protostomia: eerste inkeping in
embryo is de mond
Later verdwenen de protostomia en
ontstonden de Lophotrochozoa en
Ecdysozoa
De focus ligt vooral op Chordata,
Nematoda en Arthropoda à gebruikt
tijdens biomedisch onderzoek
Protisten: staan het dichtst bij de
dieren à choanaflagellates
(Porifera) Sponzen
= cellen die gaan samenleven (conglomeraten) waarbij elke cel nog
zijn eigen taak heeft, ze werken niet echt samen. • Amoebocyten: transport
Morfologie -multicellulair, maar geen echte weefsels of organen van het te verteren
-assymmetrisch of met radiale symmetrie
materiaal
-talrijke kleine poriën, waarlangs H2O het lichaam inkomt
-een osculum waarlangs H2O het lichaam verlaat
-water in beweging gebracht door de flagel van de choanocyten (kraagcellen)
-suspensievoerders (stroming gegenereerd door choanocyten; via poria (gevormd
door porocyten) in atrium of spongocoel en dan via osculum naar buiten)
- tussen binnenste (choanocyten) en buitenste (pinacocyten) cellaag zit interstitiële
niet-cellulaire (gelatineuze) mesoglea (mesohyl)
- amoebocyten in mesoglea zorgen voor voedseltransport
- twee grote fyla (Calcerea met kalksspiculen; Silicea met ‘glas’-spiculen)
Fysiologie -meeste functies uitgevoerd door individuele cellen
,Zoë Hagebaert
Ba1 FAR 2020-2021
Voortbeweging -adulten sessiel (ze zitten vast) , larven zwemmen dmv flagellen
Voortplanting
-meestal hermafrodiet (seksueel) à
tweeslachtig
-aseksueel door knopvorming
Ontwikkeling
-embryo zonder kiemlagen
-indirecte ontwikkeling (via een
larvenstadium)
Habitat
-vrijlevend in water, sedentaire
mariene
-zoetwaterorganismen
-wereldwijde verspreiding
Cnidaria (neteldieren)
Eumetazoa à Cnidaria
Cnidaria bestaan uit kwallen, poliepen, zeeanemonen en koralen. Het zijn de laagst ontwikkelde
multicellulaire dieren met in weefsels georganiseerde somatische cellen en een gastrovasculaire
holte (spijsverteringsholte). Het zijn Metazoa.
Morfologie -multicellulair, radiaal symmetrisch
-verschillende vormen: medusa (kwallen) of cilindervormige poliepen
-diploblastisch (echte weefsellagen)
-twee dunne lagen rond een centralespijsverteringsholte
-één opening naar buiten mond/anus
-hydrostatisch skelet of elastisch skelet dmv mesoglea ( elastische vezels in lichaam)
-holle tentakels
-geen kop (soms wel ocellen), geen segmentatie
Fysiologie -diffuus netwerk van zenuwen, geen centraal zenuwstelsel
-carnivoor: tentakels met cnidocyten (netelcel met nematocyst)
-netelcellen gebruikt voor predatie en verdediging
Voortbeweging
-poliepen zitten vast (sedentair)
-larven zwemmen dmv cilia
-medusa zwemmen dmv trage golfbewegingen
Voortplanting
-generatiewisseling (poliepstadion naar medusa):
-aseksueel: door deling of knopvorming
-seksueel: meestal gescheiden geslachten
, Zoë Hagebaert
Ba1 FAR 2020-2021
Ontwikkeling -embryo zonder kiemlagen
-indirecte ontwikkeling: gecilieerde planulalarve
Habitat -vrijlevend in het water, meestal marien
-wereldwijde verspreiding
Poliepen
- Zitten vast op een substraat in water
- Hebben een vaasvorm
Medusa
- Paraplu vorm
- Tentakels zelfde functie als poliepen + beweging
→ bestaan beide maar uit 2 weefsellagen (primitief
kenmerk)
→ gastrovasculaire holte voor spijsvertering, verteerd en
doorgegeven aan omliggende weefsels. De prooi komt
hier terecht en wordt langzaam verteerd
Cnidaria bezitten cnidoblasten/cnydocieten(netelcellen)
Cnidoblasten
produceren nematocysten (netelkapsels; rol bij voedselopname en verdediging). Ze zitten vooral op
de tentakels. Cnidoblasten hebben een ronde vorm (groot en dik) met basaal gesitueerde kern en aan
het oppervlak zit een trigger (cnidocil). Een
nematocyst is ovaal en bevat aan de binnenkant een
soort harpoen met een lange draad. In rust zit deze
draad opgerold rond de harpoen.
Wanneer de cnidocil getriggerd (aangeraakt) wordt
door bv. een predator of prooi dat voorbij zwemt,
ontstaat er een verandering in de doorlaatbaarheid
van de cel à grote doorlaatbaarheid
De nematocyst explodeert (inversie) door opbouw
turgordruk na trigger, turgordruk ontstaat door
opname na osmose. Zo komt er veel vocht in de cel en
kan de harpoen naar buiten geschoten worden. De
draad zal loskomen en komt terecht in weefsels van de prooi/predator
Draad is voorzien van toxische stoffen die effect hebben op predator/prooi à meestal
verlamming/pijn
De prooi wordt gevangen en wordt verteerd in de gastrovasculaire holte.
