GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG EN
GEESTELIJKE GEZONDHEIDSPROBLEMEN
Op examen: behandeling en etiopathogenese zijn belangrijkste
DEEL 1 – INLEIDING
1. PSYCHOPATHOLOGIE & PSYCHIATRIE
PSYCHIATRIE
Medisch specialisme
- Patiëntenzorg (klinische praktijk)
- Wetenschappelijk onderzoek
- Onderwijs
Op gebied van psychiatrische ziekten
PSYCHIATRISCHE ZIEKTEN
- Ziekten met psychische klachten en verschijnselen die gepaard gaan met:
o Klinisch significante lijdensdruk
EN/ OF
o Beperkingen in het functioneren: sociaal, beroepsmatig of andere domeinen
è 2 voorwaarden voor pathologie
Individu = wisselwerking tussen geest (psyche) en lichaam (soma)
PSYCHISCHE FUNCTIES
Psychiatrische Σ ← psychische functies
- Complexe interacties tussen het individu en diens omgeving
- De manieren waarop de mens informatie uit de omgeving en het eigen lichaam:
o Opneemt – bewust worden van informatie uit de omgeving
o Deze waardeert
o Weegt
o En toetst aan eerdere ervaringen – opgeslagen informatie
ð Leidend tot automatisch dan wel doelbewust gedrag:
1
, • Automatische spierbewegingen
• Op omgeving gerichte handelingen
- Complex
- Niet op 1 plaats, maar in verschillende neurale netwerken
- Uniek menselijk: zelfbewustzijn!
o Elke actie en reactie vertrekt vanuit innerlijke wereld
Psychiatrische stoornis Gaat gepaard met:
= pathologie - Klinisch significante lijdensdruk
EN/ OF
- Beperkingen in het functioneren: sociaal,
beroepsmatig of andere domeinen
Psychiatrische syndroom - Veel voorkomende psychische & lichamelijke
klachten en verschijnselen
- In combinatie met beloopskenmerken
- Klacht of verschijnsel dat door de psychiater
betekenis heeft
Psychiatrische symptoom - Als uiting van een stoornis in ≥1 psychische
functies
PATHOLOGIE
Psychopathologie - Wetenschap van het bestuderen & diagnosticeren
van de psychiatrische stoornissen
- Psychiatrische ziekteleer
Psychiatrisch syndroom - Veel voorkomende psychische & lichamelijke
klachten en verschijnselen
- In combinatie met beloopskenmerken
Pathogenese - Kennis van ontstaansprocessen
Etiologie - Welke factoren dat proces op gang kunnen
brengen
Ziekte - Samenhangend inzicht in de aard van de
symptomen
- In hun onderlinge verband (syndroom)
- In wijze waarop zij ontstaan (pathogenese)
- Factoren die ziekteproces op gang brengen
(etiologie)
2
, Psychiatrische stoornissen - Meeste psychiatrische ‘ziekten’ – syndroom
diagnosen
- Onduidelijk wat de oorzaken zijn
2. VAN DIAGNOSTIEK NAAR BEHANDELING
2.1 DIAGNOSTIEK
INLEIDING
2.1.1 ANAMNESE & HETERO-ANAMNESE
INLEIDING
1. ANAMNESE
Geest (psyche) à psychiatrisch anamnese
Lichaam (soma) à somatische anamnese
SOMATISCHE ANAMNESE
- Kort opgenomen, in het bijzonder wanneer de patiënt lichamelijke klachten heeft
- Gevraagd naar:
o Eventuele eerdere somatische ziekten en ernstige ongevallen
o Het gebruik van medicijnen/ middelen
Differentiële diagnostiek = symptomen die zich presenteren (zowel somatisch als psychiatrisch) passen binnen bepaalde
delen
Bv patiënt met rechterfossapijn: kan appendicitis zijn, maar kan ook iets anders zijn à kijken of er lichamelijke
symptomen zijn die verklaring bieden
3
, PSYCHIATRISCHE ANAMNESE
Psychiatrische anamnese & psychiatrisch onderzoek (lopen vloeiend in elkaar over)
1. speciële anamnese
2. algemene psychiatrische anamnese
3. psychiatrische & familiale voorgeschiedenis
4. sociale anamnese
5. biografische anamnese
SPECIËLE ANAMNESE
à De geschiedenis van de psychiatrische stoornis waarvoor de patiënt wordt onderzocht
Tegelijk hiermee neemt het status-mentalisonderzoek een aanvang
- Registreren eerste indrukken & wijze waarop de patiënt contact legt
- Stellen van explorerende vragen over bepaalde psychische klachten
- Testen van een aantal psychische functies
ALGEMENE PSYCHIATRISCHE ANAMNESE
Tractus mentalis anamnese:
- Nagaan of de patiënt tijdens de actuele ziekte-episode (en eventueel in de voorgeschiedenis) de kenmerkende
subjectieve symptomen van andere psychiatrische stoornissen heeft, of heeft gehad
- Aantal detectievragen: screenen kernsymptomen
o Positief antwoord
Of
o Wanneer de medicus bij een negatief antwoord twijfelt of de klacht echt afwezig is,
Zal hij de betreffende klacht nader exploreren
PSYCHIATRISCHE & FAMILIALE VOORGESCHIEDENIS
Uitvoerig vragen naar:
- Eerder opgetreden psychiatrische stoornissen
- Psychiatrische stoornissen in de familie
Levert:
- Belangrijke (differentieel-)diagnostische informatie op
- Nuttige aanwijzingen uit over de reacties van de patiënt op eerdere behandelingen
SOCIALE ANAMNESE
- Bevragen van de levensomstandigheden van de patiënt
- Doel hiervan is:
1. Vaststellen van psychiatrische symptomen in de dagelijkse context van de patiënt
2. Opsporen van de mogelijke sociale oorzaken en gevolgen van de psychiatrische stoornis
3. Beoordelen van het sociale steunsysteem
4
GEESTELIJKE GEZONDHEIDSPROBLEMEN
Op examen: behandeling en etiopathogenese zijn belangrijkste
DEEL 1 – INLEIDING
1. PSYCHOPATHOLOGIE & PSYCHIATRIE
PSYCHIATRIE
Medisch specialisme
- Patiëntenzorg (klinische praktijk)
- Wetenschappelijk onderzoek
- Onderwijs
Op gebied van psychiatrische ziekten
PSYCHIATRISCHE ZIEKTEN
- Ziekten met psychische klachten en verschijnselen die gepaard gaan met:
o Klinisch significante lijdensdruk
EN/ OF
o Beperkingen in het functioneren: sociaal, beroepsmatig of andere domeinen
è 2 voorwaarden voor pathologie
Individu = wisselwerking tussen geest (psyche) en lichaam (soma)
PSYCHISCHE FUNCTIES
Psychiatrische Σ ← psychische functies
- Complexe interacties tussen het individu en diens omgeving
- De manieren waarop de mens informatie uit de omgeving en het eigen lichaam:
o Opneemt – bewust worden van informatie uit de omgeving
o Deze waardeert
o Weegt
o En toetst aan eerdere ervaringen – opgeslagen informatie
ð Leidend tot automatisch dan wel doelbewust gedrag:
1
, • Automatische spierbewegingen
• Op omgeving gerichte handelingen
- Complex
- Niet op 1 plaats, maar in verschillende neurale netwerken
- Uniek menselijk: zelfbewustzijn!
o Elke actie en reactie vertrekt vanuit innerlijke wereld
Psychiatrische stoornis Gaat gepaard met:
= pathologie - Klinisch significante lijdensdruk
EN/ OF
- Beperkingen in het functioneren: sociaal,
beroepsmatig of andere domeinen
Psychiatrische syndroom - Veel voorkomende psychische & lichamelijke
klachten en verschijnselen
- In combinatie met beloopskenmerken
- Klacht of verschijnsel dat door de psychiater
betekenis heeft
Psychiatrische symptoom - Als uiting van een stoornis in ≥1 psychische
functies
PATHOLOGIE
Psychopathologie - Wetenschap van het bestuderen & diagnosticeren
van de psychiatrische stoornissen
- Psychiatrische ziekteleer
Psychiatrisch syndroom - Veel voorkomende psychische & lichamelijke
klachten en verschijnselen
- In combinatie met beloopskenmerken
Pathogenese - Kennis van ontstaansprocessen
Etiologie - Welke factoren dat proces op gang kunnen
brengen
Ziekte - Samenhangend inzicht in de aard van de
symptomen
- In hun onderlinge verband (syndroom)
- In wijze waarop zij ontstaan (pathogenese)
- Factoren die ziekteproces op gang brengen
(etiologie)
2
, Psychiatrische stoornissen - Meeste psychiatrische ‘ziekten’ – syndroom
diagnosen
- Onduidelijk wat de oorzaken zijn
2. VAN DIAGNOSTIEK NAAR BEHANDELING
2.1 DIAGNOSTIEK
INLEIDING
2.1.1 ANAMNESE & HETERO-ANAMNESE
INLEIDING
1. ANAMNESE
Geest (psyche) à psychiatrisch anamnese
Lichaam (soma) à somatische anamnese
SOMATISCHE ANAMNESE
- Kort opgenomen, in het bijzonder wanneer de patiënt lichamelijke klachten heeft
- Gevraagd naar:
o Eventuele eerdere somatische ziekten en ernstige ongevallen
o Het gebruik van medicijnen/ middelen
Differentiële diagnostiek = symptomen die zich presenteren (zowel somatisch als psychiatrisch) passen binnen bepaalde
delen
Bv patiënt met rechterfossapijn: kan appendicitis zijn, maar kan ook iets anders zijn à kijken of er lichamelijke
symptomen zijn die verklaring bieden
3
, PSYCHIATRISCHE ANAMNESE
Psychiatrische anamnese & psychiatrisch onderzoek (lopen vloeiend in elkaar over)
1. speciële anamnese
2. algemene psychiatrische anamnese
3. psychiatrische & familiale voorgeschiedenis
4. sociale anamnese
5. biografische anamnese
SPECIËLE ANAMNESE
à De geschiedenis van de psychiatrische stoornis waarvoor de patiënt wordt onderzocht
Tegelijk hiermee neemt het status-mentalisonderzoek een aanvang
- Registreren eerste indrukken & wijze waarop de patiënt contact legt
- Stellen van explorerende vragen over bepaalde psychische klachten
- Testen van een aantal psychische functies
ALGEMENE PSYCHIATRISCHE ANAMNESE
Tractus mentalis anamnese:
- Nagaan of de patiënt tijdens de actuele ziekte-episode (en eventueel in de voorgeschiedenis) de kenmerkende
subjectieve symptomen van andere psychiatrische stoornissen heeft, of heeft gehad
- Aantal detectievragen: screenen kernsymptomen
o Positief antwoord
Of
o Wanneer de medicus bij een negatief antwoord twijfelt of de klacht echt afwezig is,
Zal hij de betreffende klacht nader exploreren
PSYCHIATRISCHE & FAMILIALE VOORGESCHIEDENIS
Uitvoerig vragen naar:
- Eerder opgetreden psychiatrische stoornissen
- Psychiatrische stoornissen in de familie
Levert:
- Belangrijke (differentieel-)diagnostische informatie op
- Nuttige aanwijzingen uit over de reacties van de patiënt op eerdere behandelingen
SOCIALE ANAMNESE
- Bevragen van de levensomstandigheden van de patiënt
- Doel hiervan is:
1. Vaststellen van psychiatrische symptomen in de dagelijkse context van de patiënt
2. Opsporen van de mogelijke sociale oorzaken en gevolgen van de psychiatrische stoornis
3. Beoordelen van het sociale steunsysteem
4
