METHODEN EN TECHNIEKEN
GESCHIEDENIS EN ALGEMENE KENMERKEN
In het begin van de antropologie (menselijke cultuurwetenschappen), kwam informatie
tot bij ons door Reizigersverhalen en –geschriften. Toen in het begin ontdekt werd dat er
andere samenleving en andere culturen waren dan kon men nog enkel bestuderen wat
tot bij ons kwam (bv. door verhalen en materiaal mee te brengen).
Westerse antropologen moesten zich beroepen op wat in geschriften en reizigersverhaleb
geschreven werd. → Culturele antropologie was eigenlijk de voorloper van kwalitatieve
methoden en technieken.
BRONISLAW MALINOWSKI: Entografisch veldwerk (= Tussen mensen gaan wonen om
ze te bestuderen)
• Hij ging naar Papoea nieuw guinea en kwam daar vast te zitten en ging de
bevolking/cultuur daar te bestuderen
• Een van de eerste antropoloigen die gebruik maakte van de eerste fotografie +
bracht beelden mee
• Hij kwam met de boodschap terug: als je mensen wil begrijpen moet je er tussen
leven. Mensen in hun natuurlijke habitat bestuderen
Argonauts of the Western Pacific (1922)
Kettingen werden uitgewisseld voor andere
kettingen met andere schelpjes en hiij begon te zien datv er een patroon ontstond in de
overtocht van de schelpjes van het ene eiland naar het andere eiland. Door het langdurig
te observeren zag hij dat er 2 types van kettingen ontstonden (kettingen-armbanden).
Hij achterhaalde dat dat een manier was om familiegeschiedenisssen door te geven bij
belangrijke gebeurtenissen aan andere generaties. Met symboliek (betekenis) en
historiek beladen voorwerp waarbij een hele geschiedenis verteld werd. Door de soort
schelpjes en de manier waarop ze aan de ketting bevestigd is kan men de geschiedenis
afleiden. Het bezit van een ketting was een statussymbool in een gemeenschap/ bepaald
de positie van de mens in de samenleving. Bv. een auto, huis,… vandaag de dag zegt ook
iets over jou (fiat-tesla)
1
,→ Zijn foto’s spraken ook over de westerse wetenschapper en de mensen uit de
samenlevingen.
En andere antropologen…
• Alfred Reginald RADCLIFFE-BROWN
• Edward Evan EVANS-PRITCHARD
• Gregory BATESON
• Margaret MEAD
• …
CHICAGO SCHOOL
Robert E. Park = grondlegger van de chicago school
• Observatie uit eerste hand
• ‘Verstehen’ (Weber)
• ‘Gentlemen, go get the seat of your pants dirty in real research.’:
William Foote WHYTE
• Streetcorner Society
W.I. THOMAS en F. ZNANIECKI
• The Polish peasant in Europe and America
Clifford SHAW
• Jack-Roller: zakkenroller die hij heeft bestudeerd en gesproken
Edwin SUTHERLAND
• The professional thief
Howard BECKER
• On becoming a marihuana user: in dagdagelijke interactie emt zijn
muziekvrienden heeft hij bestudeerd hoe mensen dagdagelijks wiet gebruiken. Hij
maakte zelf deel uit van het milieu en heeft zijn observaties en ervaringen
gebruikt om van binnen uit te ebschrijven (=full member research)
⇨ Nadeel: iemand die vanbinnenuit bestudeerd zal zaken als evident
beschouwen, kritische buitenstaande blikj kan daar onder leiden. Als je
vanbuitenuit bestudeerd ben je een ongeschreven blad en zal je rapper
verwonderlijk zijn.
WAT IS KWALITATIEF ONDERZOEK?
Er zijn heel veel verschillende vormen van kwalitatief onderzoek, wat zich uit in
verschillende:
o Dataverzamelingstechnieken.
2
, o Analysemethoden.
o Theoretische invalshoeken.
• Geen consensus over hoe men kwalitatief onderzoek moet definiëren.
• Kan vooral worden verklaard door de grote variatie in filosofische uitgangspunten
in kwalitatief onderzoek (gerelateerd aan wat kwalitatief kan / moet onderzoeken).
Kwalitatief onderzoek kan je best omschrijven door te wijzen op een serie
belangrijke maar niet steeds samen voorkomende kenmerken.
• Kwalitatief onderzoek is interpretatief van aard:
⇨ Hoe kan sociale wereld worden geïnterpreteerd?
⇨ Hoe kan sociale wereld worden begrepen?
⇨ Hoe kan de sociale wereld worden ervaren?
⇨ Hoe wordt de sociale wereld geproduceerd?
- Wij reconstrueren gebeurtenissen, feiten met taal en daar maken
we bewust en onbewust keuzes is, bij iedereen anders.
(interpretatief van aard)
• Gebaseerd op methoden van dataverzameling die flexibel zijn…
⇨ Je kan voortdurend leren over de reeds verzamelde data
⇨ Doorvragen, bijvragen, springen tussen vragen, bijsturen → niet het geval
bij een gestructureerde gestandaardiseerde survey
• … en oog hebben voor de sociale context waarin gegevens worden geproduceerd
⇨ In tegenstelling tot gestandaardiseerd en gestructureerd onderzoek, dat
soms ‘veraf staat’ van het ‘echte leven’, of van de ‘natuurlijke’ sociale
context
• Gebaseerd op analysemethoden en interpretaties die ingaan op de complexiteit,
de details en de context
• Meer nadruk op ‘holistische’ analyse (=iets analyseren door de context, de
verhalen van anderen, bijvragen, situatie)
• Minder nadruk op patronen, trends en correlaties
o Gegevensverzameling: flexibel, geen sterke voorstructurering
o Gegevensanalyse: alledaagse taal, dicht bij de sociale en persoonlijke
werkelijkheid
o Design/opzet: cyclisch-interactief
⇨ Verzamelen van data en analyseren van data wisselt zich
voortdurend af
⇨ Kwantitatief: data verzameling en daarna analyse
3
, ⇨ Kwalitatief: verzamelen data-analyseren-nog leer data verzamelen-
weeer analyseren- nog meer data verzamelen- weer analyseren
(=interactief want je neemt info uit de vorige data verzamelingen
mee naar de volgende)
• Rol van de onderzoeker:
o Flexibel
o ingezet als persoon
o sociale vaardigheden
o rolneming
o het perspectief van de ander (inlevingsvermogen)
o betrokkenheid vs. Distantie
• Opvatting vh onderwerp:
o betekenisgeving
o betekenisrelatie
o gedrag <-> betekenis
• Typische situaties voor kwalitatief onderzoek:
o Het bijzondere
o Weinig voorkennis
o Contradictorische onderzoeksresultaten
o Als onderzoek ook moet leiden tot verbetering van een situatie
o Inzichten in de betekeniswereld
o Dagelijkse werkelijkheid ten grondslag aan statistische verbanden
o Betekenis van een begrip
EISEN AAN HET KWALITATIEF ONDERZOEK
1. Systematisch en rigoureus uitgevoerd
2. Strategisch, en toch flexibel en contextueel
3. Actieve reflexiviteit van de
onderzoeker
4. Verklaringen voor
intellectuele problemen
5. Veralgemeenbare
verklaringen
6. Bewust omgaan met
combinatie van technieken
7. Een ethische praktijk
4