RELIGIE, ZINGEVING EN LEVENSBESCHOUWING
LEVENSBESCHOUWING, ZINGEVING EN BETEKENISGEVING
- religie: een levensbeschouwing waarin verbondenheid centraal staat. Het is een
levensbeschouwing die ruimte laat voor wat de mens overstijgt of het transcendente
(grenzen van de zintuiglijk waarneembare wereld)
- godsdienst: een Levensbeschouwing waarin ‘geloven in God’ als betekenisvol wordt
ervaren en een doorslaggevende rol speelt in het beantwoorden van de vraag naar
zingeving.
- zingeving: het zoeken naar betekenis in het leven door de vraag “waarom?” te
stellen. Omdat mensen weinig instinct hebben, geven we zelf richting, doelen en
motivatie aan ons leven. Het gaat om wat het leven waardevol en zinvol maakt.
→passief: je ontdekt iets dat je als zinvol ervaart, het overkomt je als het ware, het
wordt je gegeven of geschonken.
→actief: het actief zoeken naar betekenis in het leven. Mensen geven zelf richting,
doelen en motivatie aan hun leven en willen ervaren dat wat ze doen zinvol en
waardevol is.
- spiritualiteit: de vaardigheid om open te staan voor het andere dat aan mij verschijnt
en om er zich mee te verbinden.
- levensbeschouwing: is je persoonlijke kijk op het leven, gevormd door je
ervaringen, overtuigingen en wat je betekenisvol vindt.
- Levensbeschouwing: is collectief en cultureel, met tradities, verhalen en rituelen die
van generatie op generatie worden doorgegeven en structuur, waarden en inspiratie
bieden.
- geloven: Het toekennen van betekenis en vertrouwen aan bepaalde overtuigingen
die richting geven aan je leven, handelen en keuzes; dit kan religieus of niet-religieus
zijn.
- gestolde antwoorden: Vaste, doorgegeven antwoorden van erkende
levensbeschouwelijke tradities op levensvragen; ze liggen min of meer vast en
worden over generaties heen overgeleverd.
- dialoog: Een open gesprek waarin verschillende stemmen elkaar ontmoeten, zonder
dat één waarheid wordt opgelegd, met als doel wederzijds begrip en verruiming van
inzicht.
- taalspelen: De verschillende manieren waarop taal betekenis krijgt afhankelijk van
context, levensbeschouwing en situatie; woorden krijgen pas zin binnen een bepaald
gebruikskader.
- levensvragen: Existentiële vragen naar zin, betekenis en richting van het leven
waarop geen eenduidig antwoord bestaat en die mensen persoonlijk raken.
, - samenlevingsvraagstukken: Complexe maatschappelijke uitdagingen (zoals
racisme, klimaat, ongelijkheid) die vragen om morele oordeelsvorming en collectieve
verantwoordelijkheid.
- atheïsme: Levensbeschouwing die het bestaan van God ontkent.
- agnosticisme: De overtuiging dat het bestaan van God niet gekend kan worden.
- orthodox- gematigd - vrijzinnig: Manieren waarop men zich strikt, evenwichtig of
vrij verhoudt tot een levensbeschouwelijke traditie.
- inclusief - exclusief: Openheid voor of uitsluiting van andere overtuigingen.
- reconfessionalisering: Er wordt voornamelijk aandacht geschonken aan de
christelijke feesten in hun traditionele vorm.
- secularisering: De traditionele betekenis van het feest komt niet naar voor tijdens
het vieren. De focus van de feesten op school ligt op het plezier van het feesten zelf.
- recontextualisering: alle religieuze feesten worden gevierd op school en bepalen
mee het ritme van de school.
IDENTITEIT & BIOGRAFIE
- biografie: Het levensverhaal van een persoon.
- meervoudige dynamische identiteit: Identiteit als een geheel van meerdere, elkaar
beïnvloedende identiteitslagen die doorheen het leven veranderen onder invloed van
context en ervaringen.
- levensbeschouwelijke biografie: Het levenslange, dynamische proces waarin
iemand zijn levensbeschouwelijke overtuigingen, waarden en antwoorden op
levensvragen ontwikkelt.
- narratieve identiteit: De identiteit die ontstaat doordat mensen hun leven begrijpen
en vormgeven via verhalen die ze over zichzelf en hun wereld vertellen.
- persoonlijke identiteit: de unieke manier waarop iemand betekenis geeft aan het
leven, gevormd door ervaringen, waarden, overtuigingen en levensvragen.
- professionele identiteit: Het geheel van waarden, normen, attitudes en
overtuigingen waarmee iemand zich als professional (bv. leerkracht) identificeert.
- institutionele identiteit: De missie, visie, waarden en het mens- en wereldbeeld van
een organisatie of school als collectief kader.
- ego - eco - seva: gericht op het zelf, gericht op verbondenheid met de wereld,
onbaatzuchtige dienstbaarheid.
, NORMATIEVE PROFESSIONALITEIT & LEREN
- normatieve professionaliteit: Het besef dat elk professioneel handelen naast
technische en communicatieve aspecten ook een morele en ethische dimensie heeft.
- levensbeschouwelijke grondhouding: De onderliggende houding van waaruit
iemand kijkt naar mens, wereld en handelen, gestuurd door waarden en
overtuigingen.
- de as van leren en ontwikkeling: Het levenslange proces van bijleren, afleren en
herleren waarin professionaliteit, wijsheid en veerkracht groeien.
- context: Het geheel van maatschappelijke, culturele, historische en ecologische
factoren die identiteit en handelen beïnvloeden.
- expertise: Vakinhoudelijke, pedagogische en didactische kennis en vaardigheden
die nodig zijn om professioneel te handelen.
- wijsheid: Het vermogen om kennis, ervaring en waarden af te wegen en op een
moreel verantwoorde manier toe te passen.
- zelfsturing: Het vermogen om eigen leer- en levensprocessen bewust te sturen.
- veerkracht: Het vermogen om met moeilijkheden om te gaan en eruit te groeien.
TRANSITIE & VERBONDENHEID
- transitie: Een fundamenteel veranderingsproces op persoonlijk, sociaal of
maatschappelijk vlak.
- persoonlijke transitie: Een ingrijpende verandering in iemands leven die het
zelfbeeld, waarden of levensvisie beïnvloedt.
- collectieve transitie: Een maatschappelijke verandering die groepen of
samenlevingen samen doormaken.
- verbondenheid: Het ervaren van relationele samenhang met anderen, de
samenleving, de natuur en het grotere geheel.
- transformatie: Diepgaande verandering in denken, voelen en handelen.
RECHTVAARDIGHEID & OPVOEDING
- sociaal rechtvaardig opvoeden: Opvoeden met aandacht voor gelijkwaardigheid,
inclusie en het tegengaan van uitsluiting en ongelijkheid.
- ecologische rechtvaardigheid: Het streven naar eerlijke omgang met de aarde en
haar grenzen, rekening houdend met toekomstige generaties.
- Sociaal-ecologische rechtvaardig opvoeden: Opvoeden dat sociale én
ecologische verantwoordelijkheid samen denkt.
LEVENSBESCHOUWING, ZINGEVING EN BETEKENISGEVING
- religie: een levensbeschouwing waarin verbondenheid centraal staat. Het is een
levensbeschouwing die ruimte laat voor wat de mens overstijgt of het transcendente
(grenzen van de zintuiglijk waarneembare wereld)
- godsdienst: een Levensbeschouwing waarin ‘geloven in God’ als betekenisvol wordt
ervaren en een doorslaggevende rol speelt in het beantwoorden van de vraag naar
zingeving.
- zingeving: het zoeken naar betekenis in het leven door de vraag “waarom?” te
stellen. Omdat mensen weinig instinct hebben, geven we zelf richting, doelen en
motivatie aan ons leven. Het gaat om wat het leven waardevol en zinvol maakt.
→passief: je ontdekt iets dat je als zinvol ervaart, het overkomt je als het ware, het
wordt je gegeven of geschonken.
→actief: het actief zoeken naar betekenis in het leven. Mensen geven zelf richting,
doelen en motivatie aan hun leven en willen ervaren dat wat ze doen zinvol en
waardevol is.
- spiritualiteit: de vaardigheid om open te staan voor het andere dat aan mij verschijnt
en om er zich mee te verbinden.
- levensbeschouwing: is je persoonlijke kijk op het leven, gevormd door je
ervaringen, overtuigingen en wat je betekenisvol vindt.
- Levensbeschouwing: is collectief en cultureel, met tradities, verhalen en rituelen die
van generatie op generatie worden doorgegeven en structuur, waarden en inspiratie
bieden.
- geloven: Het toekennen van betekenis en vertrouwen aan bepaalde overtuigingen
die richting geven aan je leven, handelen en keuzes; dit kan religieus of niet-religieus
zijn.
- gestolde antwoorden: Vaste, doorgegeven antwoorden van erkende
levensbeschouwelijke tradities op levensvragen; ze liggen min of meer vast en
worden over generaties heen overgeleverd.
- dialoog: Een open gesprek waarin verschillende stemmen elkaar ontmoeten, zonder
dat één waarheid wordt opgelegd, met als doel wederzijds begrip en verruiming van
inzicht.
- taalspelen: De verschillende manieren waarop taal betekenis krijgt afhankelijk van
context, levensbeschouwing en situatie; woorden krijgen pas zin binnen een bepaald
gebruikskader.
- levensvragen: Existentiële vragen naar zin, betekenis en richting van het leven
waarop geen eenduidig antwoord bestaat en die mensen persoonlijk raken.
, - samenlevingsvraagstukken: Complexe maatschappelijke uitdagingen (zoals
racisme, klimaat, ongelijkheid) die vragen om morele oordeelsvorming en collectieve
verantwoordelijkheid.
- atheïsme: Levensbeschouwing die het bestaan van God ontkent.
- agnosticisme: De overtuiging dat het bestaan van God niet gekend kan worden.
- orthodox- gematigd - vrijzinnig: Manieren waarop men zich strikt, evenwichtig of
vrij verhoudt tot een levensbeschouwelijke traditie.
- inclusief - exclusief: Openheid voor of uitsluiting van andere overtuigingen.
- reconfessionalisering: Er wordt voornamelijk aandacht geschonken aan de
christelijke feesten in hun traditionele vorm.
- secularisering: De traditionele betekenis van het feest komt niet naar voor tijdens
het vieren. De focus van de feesten op school ligt op het plezier van het feesten zelf.
- recontextualisering: alle religieuze feesten worden gevierd op school en bepalen
mee het ritme van de school.
IDENTITEIT & BIOGRAFIE
- biografie: Het levensverhaal van een persoon.
- meervoudige dynamische identiteit: Identiteit als een geheel van meerdere, elkaar
beïnvloedende identiteitslagen die doorheen het leven veranderen onder invloed van
context en ervaringen.
- levensbeschouwelijke biografie: Het levenslange, dynamische proces waarin
iemand zijn levensbeschouwelijke overtuigingen, waarden en antwoorden op
levensvragen ontwikkelt.
- narratieve identiteit: De identiteit die ontstaat doordat mensen hun leven begrijpen
en vormgeven via verhalen die ze over zichzelf en hun wereld vertellen.
- persoonlijke identiteit: de unieke manier waarop iemand betekenis geeft aan het
leven, gevormd door ervaringen, waarden, overtuigingen en levensvragen.
- professionele identiteit: Het geheel van waarden, normen, attitudes en
overtuigingen waarmee iemand zich als professional (bv. leerkracht) identificeert.
- institutionele identiteit: De missie, visie, waarden en het mens- en wereldbeeld van
een organisatie of school als collectief kader.
- ego - eco - seva: gericht op het zelf, gericht op verbondenheid met de wereld,
onbaatzuchtige dienstbaarheid.
, NORMATIEVE PROFESSIONALITEIT & LEREN
- normatieve professionaliteit: Het besef dat elk professioneel handelen naast
technische en communicatieve aspecten ook een morele en ethische dimensie heeft.
- levensbeschouwelijke grondhouding: De onderliggende houding van waaruit
iemand kijkt naar mens, wereld en handelen, gestuurd door waarden en
overtuigingen.
- de as van leren en ontwikkeling: Het levenslange proces van bijleren, afleren en
herleren waarin professionaliteit, wijsheid en veerkracht groeien.
- context: Het geheel van maatschappelijke, culturele, historische en ecologische
factoren die identiteit en handelen beïnvloeden.
- expertise: Vakinhoudelijke, pedagogische en didactische kennis en vaardigheden
die nodig zijn om professioneel te handelen.
- wijsheid: Het vermogen om kennis, ervaring en waarden af te wegen en op een
moreel verantwoorde manier toe te passen.
- zelfsturing: Het vermogen om eigen leer- en levensprocessen bewust te sturen.
- veerkracht: Het vermogen om met moeilijkheden om te gaan en eruit te groeien.
TRANSITIE & VERBONDENHEID
- transitie: Een fundamenteel veranderingsproces op persoonlijk, sociaal of
maatschappelijk vlak.
- persoonlijke transitie: Een ingrijpende verandering in iemands leven die het
zelfbeeld, waarden of levensvisie beïnvloedt.
- collectieve transitie: Een maatschappelijke verandering die groepen of
samenlevingen samen doormaken.
- verbondenheid: Het ervaren van relationele samenhang met anderen, de
samenleving, de natuur en het grotere geheel.
- transformatie: Diepgaande verandering in denken, voelen en handelen.
RECHTVAARDIGHEID & OPVOEDING
- sociaal rechtvaardig opvoeden: Opvoeden met aandacht voor gelijkwaardigheid,
inclusie en het tegengaan van uitsluiting en ongelijkheid.
- ecologische rechtvaardigheid: Het streven naar eerlijke omgang met de aarde en
haar grenzen, rekening houdend met toekomstige generaties.
- Sociaal-ecologische rechtvaardig opvoeden: Opvoeden dat sociale én
ecologische verantwoordelijkheid samen denkt.
