1
Bewegingsstelsel 1
Anamnese & klinisch onderzoek
Klacht: pijn, functiestoornis of vormstoornis?
Pijnbron vinden
- Arthron= gewricht - Spieren, pezen en
- Botten bij elkaar gehouden ligameenten= arthron aan
door gewrichten zich
- Gewrichten samen - Besturing door ZS
gehouden door medewerking
gewrichtsbanden - Levering energie=
bloedvatsysteem
Anamnese
- Huidige klachten - Medische anamnese
- Ziekte klachten - Familiale anamnese
- Sociale anamnese
!! altijd navragen: nachtelijke pijn (inflammatoir), pijntoename bij hoesten,
niezen en persen (duraal), pijntoename bij langdurig aanhouden zelfde
houding, beter in beweging?
Bewegingsonderzoek
- Inspectie:
o Gewoontebewegingen: staan, gaan, zitten, uitkleden
o Houding: gewoonte vs. antalgische (scheve) houding
o Vorm: veranderingen normale contouren
o Huid: kleur, littekens, eczeem, BWzones
o Hulpmiddelen: wandelstok, steunapparaat, korset, prothese
- Actief/ passief/ geleid actief bewegingsonderzoek
Palpatie
huid en onderhuid (temp, vochtigheid, hypo- of hyperaesthesie,
Kiblertest= huidoproltest), spieren en pezen (spiertonus, triggerpunten,
pijn in rust en rekpositie), peesschede en Bursae (verdikkingen, crepitatie,
,2
drukpijn, verschuifbaarheid), gewrichten (beenderen, kapsel, ligamenten,
vormverandering, zwelling), zenuwen en bloedvaten
Gewrichtstesten
Osteokinematica (spin or swing)= hoe beweegt een bot in de ruimte?
Arthrokinematica (roll or slide)= wat gebeurt er in het gewricht tijdens de
osteokinematische beweging?
Eindgevoel (fysiologisch)
- Week-elastisch: wekedelenstop (spieren)
- Vast-elastisch: ligamenten en kapsel stoppen beweging
- Hard-elastisch: kraakbeen of beenstructuur stoppen beweging
Elk gewricht heeft zijn eigen typisch eindgevoel
Pathologisch= eindgevoel anders dan normaal
Spiertesten
= getest op pijngevoeligheid (drukpijn), samentrekbaarheid
(aanspanningspijn), lengte (rekpijn)
Weerstandtesten= pijn + kracht
Pijnvrij + veel kracht = Normaal
Pijn + weinig kracht = Grote spierlaesie
Pijnvrij + weinig kracht = Neurologische laesie
Pijn + veel kracht = Kleine spierlaesie
Neurologische testen + aanvullende testen
Beeldvorming, doorsturen naar neuroloog indien niet duidelijk
Oorzaak probleem?
- Neurogeen - Musculair
- Discogeen - Ligamentair
- Artrogeen - Gemengd
Durale rektesten (lumbale hernia) (bv 6 van kennen voor ex)
1) Actieve flexie LWK (naar voor buigen
2) Actieve lateroflexie LWK (éénzijdig 0): naar zijde gaan
3) Val op de hielen: val op de hielen, doet pijn door druktoename
4) Lasègue: been naar 60° = ischiaspijn tot voorbij de knie
5) Contralaterale Lasègue= aan andere kant
6) Bragard: idem Lasègue maar met voet in dorsiflexie
7) Fliptest: zitten op onderzoekstafel, naar achteren leunen om benen
in extensie te krijgen
8) Slumptest: pt met bolle rug op onderzoekstafel+ benen strekken
9) Kernig: pos als pt in zittende of liggende positie knie niet volledig
kan strekken door pijn uit de rug
10) Rechtkomen uit rugligging (geleid actief)
,3
Radiculair lijden
= minus op kracht, op peesreflex en/ of op gevoelsgewaarwording (1, 2 of
3 van 3)
Bij letsel van zenuwwortel
C5: biceps en deltoïdeus motorisch, biceps reflex, sensorisch regio biceps
C6: biceps en pols extensoren, brachio-radialis reflex, sensorisch
wijsvinger & duim, deel onderarm
C7: triceps, pols reflexoren, vinger extensoren, triceps reflex, sensorisch
middelvinger
C8: m interossei, vingerflexoren, sensorisch onderarm kant ulna, pink en
ringvinger
T1: m interossei, sensorisch mediane zijde elleboog
L4: tibialis ant motorisch, patella-pees reflex, sensorisch binnenkant voet
L5: ext hallucis longus motorisch, sensorisch bovenzijde voet (aangetast=
dropvoet), kan niet op hielen wandelen
S1: peroneus/fibularis longus en brevis motorisch, achillespees reflex,
sensorisch buitenzijde voet
!! Mediale discushernia ontsnapt aan de testen, laterale wel
Discustesten centrale wervelkolom (CWK)
- Hyperextensietest CWK (passieve ext) = hoofd naar achter doen
pijnlijk en beperkt
- Hyperflexietest CWK (passieve flexie) = hoofd naar voor doen pijnlijk
en beperkt
- Compressietest CWK positief (pijntoename) = als je op het hoofd
duwt doet het meer pijn, de nucleus komt meer naar buiten door
hogere druk
- Tractietest CWK verlicht de pijn = als je hoofd
- omhoog doet, minder pijn
- Test van Spurling = extensie, rotatie-lateroflexie zelfde richting
o Als je hoofd beetje naar lateraal doet en duwt krijgt de patiënt
tintelingen en pijn in de arm aan dezelfde kant
o Compressie van plexus brachialis opsporen
Semiologie
Reuma
Meest pt: vrij jong, diagnose voor 40-50j, chronische aandoeningen
Overlap tussen verschillende diagnoses
- Spondyloartritis
- Artrose grootste blok, slijtage
- Osteoporose geen overlap, botaandoening, valt wel onder
reumatologie
- Reumatoïde artritis
- Kristalartritis
, 4
- Polymyalgia rhyematica spierklachten, overlap met reumatoïde
artritis
- Systeem ziekten groot tijdsblok maar zeldzaam
Wereldwijd: DALYs per 100 000 boven 300; stijgt sterk/ jaar
Impact van reumatoïde artritis vergroot niet, want goede medicatie
Artrose in Eng= osteoartritis
Prevalentie: artrose 7,6%, osteoporose 20-30%, kristalartritis 1,4%,
systeemziekten elk <1/2000 (valt onder zeldzame ziekten
Fysiologie synovium
= binnenkant gewrichtskapsel, laagje cellen dat binnenkant bekleed
Synarthrose: bewegen niet bv schedelnaden, geen synovium, wel
synoviaal kraakbeenweefsel
Diarthrose: bewegen wel bv knie, schouder, hebben synovium
Amfiarthrose: bewegen deels, geen synovium, wel synoviaal
kraakbeenweefsel
Synoviocyten type A (lijkt op macrofaag= immuunsysteem) en type B (lijkt
op fibroblast)
Functie: binnenzijde gewrichtskapsel, aanmaak synoviaal vocht (voeding
kraakbeen want geen bloed om voedingsstoffen aan te voeren +
smeermiddel)
Synovitis: inflammatoire massa= pannus, vreet alle weefsel aan in de
omgeving
Enthese: plek waar pees in bot aanhecht, niet altijd naast een gewricht bv
Achillespees
Enthesitis: ontsteking enthese
Reumatologie= klinische discipline, weten vaak al alles of het meeste na
consultatie
Handen zeggen veel
Bewegingsstelsel 1
Anamnese & klinisch onderzoek
Klacht: pijn, functiestoornis of vormstoornis?
Pijnbron vinden
- Arthron= gewricht - Spieren, pezen en
- Botten bij elkaar gehouden ligameenten= arthron aan
door gewrichten zich
- Gewrichten samen - Besturing door ZS
gehouden door medewerking
gewrichtsbanden - Levering energie=
bloedvatsysteem
Anamnese
- Huidige klachten - Medische anamnese
- Ziekte klachten - Familiale anamnese
- Sociale anamnese
!! altijd navragen: nachtelijke pijn (inflammatoir), pijntoename bij hoesten,
niezen en persen (duraal), pijntoename bij langdurig aanhouden zelfde
houding, beter in beweging?
Bewegingsonderzoek
- Inspectie:
o Gewoontebewegingen: staan, gaan, zitten, uitkleden
o Houding: gewoonte vs. antalgische (scheve) houding
o Vorm: veranderingen normale contouren
o Huid: kleur, littekens, eczeem, BWzones
o Hulpmiddelen: wandelstok, steunapparaat, korset, prothese
- Actief/ passief/ geleid actief bewegingsonderzoek
Palpatie
huid en onderhuid (temp, vochtigheid, hypo- of hyperaesthesie,
Kiblertest= huidoproltest), spieren en pezen (spiertonus, triggerpunten,
pijn in rust en rekpositie), peesschede en Bursae (verdikkingen, crepitatie,
,2
drukpijn, verschuifbaarheid), gewrichten (beenderen, kapsel, ligamenten,
vormverandering, zwelling), zenuwen en bloedvaten
Gewrichtstesten
Osteokinematica (spin or swing)= hoe beweegt een bot in de ruimte?
Arthrokinematica (roll or slide)= wat gebeurt er in het gewricht tijdens de
osteokinematische beweging?
Eindgevoel (fysiologisch)
- Week-elastisch: wekedelenstop (spieren)
- Vast-elastisch: ligamenten en kapsel stoppen beweging
- Hard-elastisch: kraakbeen of beenstructuur stoppen beweging
Elk gewricht heeft zijn eigen typisch eindgevoel
Pathologisch= eindgevoel anders dan normaal
Spiertesten
= getest op pijngevoeligheid (drukpijn), samentrekbaarheid
(aanspanningspijn), lengte (rekpijn)
Weerstandtesten= pijn + kracht
Pijnvrij + veel kracht = Normaal
Pijn + weinig kracht = Grote spierlaesie
Pijnvrij + weinig kracht = Neurologische laesie
Pijn + veel kracht = Kleine spierlaesie
Neurologische testen + aanvullende testen
Beeldvorming, doorsturen naar neuroloog indien niet duidelijk
Oorzaak probleem?
- Neurogeen - Musculair
- Discogeen - Ligamentair
- Artrogeen - Gemengd
Durale rektesten (lumbale hernia) (bv 6 van kennen voor ex)
1) Actieve flexie LWK (naar voor buigen
2) Actieve lateroflexie LWK (éénzijdig 0): naar zijde gaan
3) Val op de hielen: val op de hielen, doet pijn door druktoename
4) Lasègue: been naar 60° = ischiaspijn tot voorbij de knie
5) Contralaterale Lasègue= aan andere kant
6) Bragard: idem Lasègue maar met voet in dorsiflexie
7) Fliptest: zitten op onderzoekstafel, naar achteren leunen om benen
in extensie te krijgen
8) Slumptest: pt met bolle rug op onderzoekstafel+ benen strekken
9) Kernig: pos als pt in zittende of liggende positie knie niet volledig
kan strekken door pijn uit de rug
10) Rechtkomen uit rugligging (geleid actief)
,3
Radiculair lijden
= minus op kracht, op peesreflex en/ of op gevoelsgewaarwording (1, 2 of
3 van 3)
Bij letsel van zenuwwortel
C5: biceps en deltoïdeus motorisch, biceps reflex, sensorisch regio biceps
C6: biceps en pols extensoren, brachio-radialis reflex, sensorisch
wijsvinger & duim, deel onderarm
C7: triceps, pols reflexoren, vinger extensoren, triceps reflex, sensorisch
middelvinger
C8: m interossei, vingerflexoren, sensorisch onderarm kant ulna, pink en
ringvinger
T1: m interossei, sensorisch mediane zijde elleboog
L4: tibialis ant motorisch, patella-pees reflex, sensorisch binnenkant voet
L5: ext hallucis longus motorisch, sensorisch bovenzijde voet (aangetast=
dropvoet), kan niet op hielen wandelen
S1: peroneus/fibularis longus en brevis motorisch, achillespees reflex,
sensorisch buitenzijde voet
!! Mediale discushernia ontsnapt aan de testen, laterale wel
Discustesten centrale wervelkolom (CWK)
- Hyperextensietest CWK (passieve ext) = hoofd naar achter doen
pijnlijk en beperkt
- Hyperflexietest CWK (passieve flexie) = hoofd naar voor doen pijnlijk
en beperkt
- Compressietest CWK positief (pijntoename) = als je op het hoofd
duwt doet het meer pijn, de nucleus komt meer naar buiten door
hogere druk
- Tractietest CWK verlicht de pijn = als je hoofd
- omhoog doet, minder pijn
- Test van Spurling = extensie, rotatie-lateroflexie zelfde richting
o Als je hoofd beetje naar lateraal doet en duwt krijgt de patiënt
tintelingen en pijn in de arm aan dezelfde kant
o Compressie van plexus brachialis opsporen
Semiologie
Reuma
Meest pt: vrij jong, diagnose voor 40-50j, chronische aandoeningen
Overlap tussen verschillende diagnoses
- Spondyloartritis
- Artrose grootste blok, slijtage
- Osteoporose geen overlap, botaandoening, valt wel onder
reumatologie
- Reumatoïde artritis
- Kristalartritis
, 4
- Polymyalgia rhyematica spierklachten, overlap met reumatoïde
artritis
- Systeem ziekten groot tijdsblok maar zeldzaam
Wereldwijd: DALYs per 100 000 boven 300; stijgt sterk/ jaar
Impact van reumatoïde artritis vergroot niet, want goede medicatie
Artrose in Eng= osteoartritis
Prevalentie: artrose 7,6%, osteoporose 20-30%, kristalartritis 1,4%,
systeemziekten elk <1/2000 (valt onder zeldzame ziekten
Fysiologie synovium
= binnenkant gewrichtskapsel, laagje cellen dat binnenkant bekleed
Synarthrose: bewegen niet bv schedelnaden, geen synovium, wel
synoviaal kraakbeenweefsel
Diarthrose: bewegen wel bv knie, schouder, hebben synovium
Amfiarthrose: bewegen deels, geen synovium, wel synoviaal
kraakbeenweefsel
Synoviocyten type A (lijkt op macrofaag= immuunsysteem) en type B (lijkt
op fibroblast)
Functie: binnenzijde gewrichtskapsel, aanmaak synoviaal vocht (voeding
kraakbeen want geen bloed om voedingsstoffen aan te voeren +
smeermiddel)
Synovitis: inflammatoire massa= pannus, vreet alle weefsel aan in de
omgeving
Enthese: plek waar pees in bot aanhecht, niet altijd naast een gewricht bv
Achillespees
Enthesitis: ontsteking enthese
Reumatologie= klinische discipline, weten vaak al alles of het meeste na
consultatie
Handen zeggen veel
