samenvatting SVR (B001663A), 15/20

Schadevergoeding
srecht
Gangbare doctrine = de meest gedeelde opinie

 staat los van wat rechters in praktijk doen



Doel cursus:

1) Grondig inzichtelijke kennis van concepten (= de taal van de
aansprakelijkheidsdoctrine)
o = nodig om bepaalde oplossing te kunnen beargumenteren
(legitimeren, verklaren)
o = nodig om te kunnen deelnemen aan doctrinale discussie
o = nodig om eventuele toekomstige gewijzigde doctrine te
begrijpen
2) Basiskennis van
o juridische realiteit, zodat de student basiscasussen kan
oplossen (= wat de rechters doen)
 wat wordt wel/niet gerepareerd/vergoed
 wat houdt repareren/vergoeden in
 wie is jegens benadeelde gehouden tot
reparatie/vergoeding
 wie draagt uiteindelijke last reparatie/vergoeding
o gangbare doctrine: geformuleerde rechtsregels die geacht
worden te gelden/bestaan
3) Inzicht in de relativiteit gangbare doctrine: besef dat alternatieven
mogelijk
4) Basiskennis van belangrijkste wijzigingen in geformuleerde regels:
nieuw BW Boek 6



Examen: 2 casussen, open vragen:

- Beperkt aantal open vragen:
o theoretische kennis (altijd begrip getest)
o kritisch inzicht: analyse & synthese
o toepassing & issue spotting (casussen oplossen)

1

, o geschreven antwoorden in essay style: gebruik zinnen en
alinea’s
o de kwaliteit (o.a. precisie) van de formuleringen telt ook!
- Werken onder tijdsdruk (2.5 uur) = deel van de test

OVERZICHT LEERSTOF:

- Thema = niet-contractuele verbintenissen tot schadeloosstelling
- Klassiek: buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht (= grootste
deel & core cursus)
- Andere schadevergoedingsmechanismen (= nodig om verbanden te
zien met core)
o indemnitaire verzekeringen
 particuliere rechtstreekse eigenschadeverzekering
 sociale rechtstreekse eigenschadeverzekering (ziekte &
invaliditeit)
 eigenschadeverzekering ten behoeve van derden
(arbeidsongevallen)
o wettelijk opgelegde vergoedingsplicht verkeersschade WAM-
verzekeraars
 letselschade
 ongeval zonder vaststelbare aansprakelijkheid
o schadefondsen
 die vullen de gaten op
 verkeersongevallen zonder Aansprakelijke
 medische ongevallen




HOOFDSTUK 1: INLEIDING
Overzicht:
- conceptuele situering
o begrip aansprakelijkheid [slides 01-04 → 01-17]
o schadeverschuiving en schadespreiding [slides 01-26 → 01-28]
 functie van Arecht: toewijzen v d schadelast
 schadespreiding
- ‘bronnen’ aansprakelijkheidsrecht [slides 01-29 → 01-32

In deze inleidende colleges en bijbehorende slides (serie 01) wordt
behandeld
- overzicht onderdelen schadevergoedingsrecht (helikopterblik)
- algemene beschouwingen over aansprakelijkheidsrecht en -doctrine



AFDELING 1: CONCEPTUELE SITUERING


2

, ONDERAFDELING 1: BEGRIP AANSPRAKELIJKHEID
- Art. 5.3, lid 1, BW:
o “Verbintenissen ontstaan uit een rechtshandeling, uit een
oneigenlijk contract, uit de buitencontractuele
aansprakelijkheid of uit de wet.”
  aansprakelijkheid = bron van verbintenissen?
 Maar er klopt iets niet:
- Aansprakelijkheid
o =recht op/plicht tot schadeloosstelling
 aansprakelijkheid = verbintenis (art. 5.1 BW:
“rechtsband op grond waarvan een schuldeiser van een
schuldenaar, indien nodig in rechte, de uitvoering van
een prestatie mag eisen”)
 dit komt overeen met de definitie van een verbintenis
 dus het is geen bron van verbintenissen maar
aansprakelijkheid is een verbintenis
 = een vergissing in boek 5
o =rechtsgevolg dat objectief recht koppelt aan bepaalde feiten

o A is een verbintenis die ontstaat doordat een
rechtsregel aan bepaalde feiten het rechtsgevolg
kopelt dat er een verplichting tot schadeloosstelling
onstaat
- Bron aansprakelijkheid = combinatie van rechtsregel en rechtsfeit
o [slides 01-29 → 01-32] + (rechts)feit [slide 01-05]


§1. RECHTSFEITEN DIE HET RECHTSGEVOLG (DE A) GENEREREN
 waaruit bestaat het rechtsfeit waaruit de aansprakelijkheid voortkomt?

Délits et quasi-délits in terminologie art. 1370, lid 4, Oud BW
- “De verbintenissen die hun oorsprong vinden in de eigen daad van
degene die verbonden is, ontstaan ofwel uit oneigenlijke contracten,
ofwel uit misdrijven of oneigenlijke misdrijven.”
o = Voorloper van art 5.3

Structuur gangbare doctrinale analyse
- constitutieve bestanddelen/elementen van rechtsfeit
o schade [slides 02]
o veroorzaakt door (= causaliteit) [slides 04]
o tot aansprakelijkheid leidend feit (hierna ‘TALF’) [slides 03, 05
en 06]
= bestaansvoorwaarden voor aansprakelijkheid
 want rechtsfeit is bron van aansprakelijkheid
 de coesistentie van deze feiten is het rechtsfeit (niet de
elementen apart want zo 1 element (bv schade) brengt geen
rechtsgevolg teweeg, het is pas als je deze elementen samenbrengt
dat je van een rechtsfeit kunt spreken (die de A veroorzaakt))

3

,  let op terminologie!


§2. CONTRACTUEEL V. EXTRACONTRACTUEEL
Contractuele aansprakelijkheid
- = alternatief/complement voor (dwang)uitvoering contractuele
verbintenis
o = secundaire verbintenis tot reparatie of compensatie van
schade ten gevolge van wanprestatie ( door niet-nakoming
primaire verbintenis)
o Bij buitencon heb je dat niet

Buitencontractuele aansprakelijkheid
- = (primaire) verbintenis tot reparatie of compensatie van schade die
niet gevolg is van niet-nakoming contractuele verbintenis
o subjectieve of foutaansprakelijkheid = schade door eigen fout
o objectieve aansprakelijkheid (Fr: responsabilité
objective/stricte, E: strict liability) = schade door ander
rechtsfeit dan eigen fout
 in engels (strict liability) betekent dit iets anders: het is
objectief waar te nemen


§3. SCHADEVERGOEDINGSRECHT  AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT
1) Arecht:

- regels die bepalen in welke omstandigheden A ontstaat en wat deze
verbintenis inhoudt
o deze regels bepalen:
 obligatio: of er schade moet worden vergoed en in welke
mate de schade door de veroorzakers moet worden
vergoed
 = schade, TALF, oorzakelijk verband, gedeelde/
mede-A
 = de verbintenis die ontsaat tussen de benadeelde
en Ake
 Contributio: hoe de last dient te worden verdeeld tussen
de Aken
 De onderlinge gehoudendheid van mede-Ake
- gaat altijd over direct of indirect door de Ake veroorzaakte schade

2) SVR:

- geheel van regels die bepalen in welke omstandigheden een
persoon die schade lijdt een recht op schadeloosstelling heeft
(ongeacht op wie de schadeloosstellingsplicht rust

4