Inzichten vanuit de placenta: Les 1
1.1. Introduction
De proliferatieve fase wordt gekenmerkt door een stijging van oestrogeen. Vanaf de
ovulatie daalt de oestrogeen. Tijdens de secretorische fase krijg je een sterke stijging in
progesteron onder invloed van corpus luteum, wanneer dit afsterft daalt ook progesteron.
De rode kader is de window of implantation. Wat zijn de voorwaarde waarvoor
innesteling/implantation kan gebeuren?
- Prepared endometrium
- Competent blastocyst
- Prevent menstruation
Menstruatie = gevolg van daling P (progesteron) = gevolg van afbraak corpus luteum
Voor zwanger te geraken moeten we ervoor zorgen dat de functie van het corpus luteum
in stand wordt gehouden.
Histiotropic nutrition = het proces waarbij het zich ontwikkelende embryo
voedingssto en rechtstreeks uit de omliggende weefsels ontvangt in plaats van via de
bloedbaan. Belangrijke cellen hiervoor:
- Stromale cellen: behouden decidualisatie
- Epithelial cellen: functie in secreteren
Ovipariteit = eierleggend
Vivipariteit = levendbarend
Dit laatste komt met enkele uitdagingen:
- Uterus has to be adapted
- Nutrients have to be regulated
- Immune system has to be altered
1
,Het hebben van een placenta identificeert een hele tak in de evolutie van de zoogdieren.
Trofoblast cel:
- Synthese hCG en ook secretie hiervan
- Lijkt sterk op LH, houd functie van corpus luteum in stand
FSH gaat ervoor zorgen dat de P niet gaat dalen, maar blijft stijgen.
Placenta:
1. Erkenning van zwangerschap door moeder
2. Vermogen om conceptus in vrouwelijk voortplantingssysteem te houden = voeding
Placenta is een oppositie van twee of meer naast elkaar geplaatste transportepithelia
tussen de maternale en foetale circulatie.
De placenta zorgt voor transport van bloed foetus en moeder, maar de circulatie van beide
is gescheiden!
1.2. Placental development
1e dag van de laatste menstruatie beginnen we met tellen voor 280 dagen zwangerschap.
De eerste 14 dagen van de menstruele cyclus zijn altijd zeer variabel en zijn we ook nog
niet zwanger. Op dag 14 gebeurt de ovulatie en tussen dag 21 en 24 normaal de
implantatie.
Je kan ook beginnen tellen het aantal dagen na de ovulatie dan 266 dagen in totaal.
Of op basis van ‘carnegie stages’ = stages van het embryo.
Je kan ook altijd gaan kijken naar de ontwikkeling placenta.
https://www.youtube.com/watch?v=bped-RVWsLk
2
,Dag 0 gebeurt de bevruchting van eicel met spermacel in de eileider, later transport door
eileider en ontwikkeld naar verschillende stadia. De blastocyst komt 6-8 dagen later aan
in baarmoeder en na 21-24 dagen is het WOI (window of implantation). Het endometrium
is de soil/bodem hiervoor.
De bovenste laag bestaat uit endometriale epitheel cellen die verbonden zijn met het
lumen en zijn compact/kubusvormig. De endometriale stromale cellen zijn
bindweefselcellen en ondergaan specifieke processen (zie later).
Noyes-criteria = histologische kenmerken die worden gebruikt om de mate van secretie
en rijping van het endometrium te beoordelen tijdens de menstruatiecyclus. Ze helpen
bij het bepalen of het endometrium synchroon loopt met de ovulatie.
Kort overzicht tussen verschillende fasen:
- Proliferatieve fase: veel oestrogeen, je ziet gaatjes (=klieren) in endometrium, nog
veel proliferatie (deling)
- Early secretorische fase: P is nog niet heel hoog en klieren niet mooi rond zoals
fase hiervoor (piano vorm)
- Late secretorische fase: hoge P, klieren in vorm van zaagmotief, beginnen hier ook
echt te secreteren (glycogeen, vetten etc.)
- Menstruele fase
- Decidual change cu ing around arterioles (day 23)
- decidual change expanding form gland-to-gland, but not going to surface (day 24)
- a thin layer of decidual change underneath the surface (day 25)
- a thick layer of decidual change underneath the surface (day 26)
3
, ! Opm: Gebeurt onafhankelijk van dat er een embryo is of niet !
Decidualisatie:
= di erentiatie van het endometrium
- heeft hoge levels van progesteron nodig = = corpus luteum
- betrekt het hele endometrium
· stromal cells: transformeren van spindel vormige fibroblast naar ronde
secreterende epitheel-achtige cellen
· epithelial cells: behouden secretorische fenotype = secretie glycogeen
Dus eigenlijk is decidualisatie hetzelfde als di erentiatie van de endometriale stroma
cellen (ESC). Deze zijn afhankelijk van P4, wanneer afwezig dan apoptose.
! Opm: niet enkel progesteron moet hoog zijn ook cAMP dat geactiveerd wordt door GPCR!
Dit is een 2-staps proces:
- acute-phase inflammatory response
- profound anti-inflammatory response
Het komt enkel voor in soorten met een invasieve placenta. Bij mensen gebeurt er
spontane decidualisatie dat geassocieerd is met de menstruatie.
Het proces start rond dag 21 van de menstruatiecyclus, beginnend bij de spiraalarteriën
en uitbreidend naar de epitheelcellen.
De eerste fase van decidualisatie heet predecidua, en deze cellen lijken precies op de
deciduale cellen die later tijdens een zwangerschap blijven bestaan. Zonder innesteling
worden deze cellen afgestoten bij de menstruatie.
Je kan bij de stromale cellen aan ‘embryo selectie’ doen = herkenning en eliminatie van
embryo's met ontwikkelingsstoornissen.
Een slecht ontwikkeld embryo produceert minder marker-eiwitten. Het endometrium
ontvangt signalen van het embryo en kan beoordelen of het gezond is. Als het embryo van
lage kwaliteit is, vermindert het endometrium de secretie van deze markers, wat de
innesteling en verdere ontwikkeling kan stoppen.
4
1.1. Introduction
De proliferatieve fase wordt gekenmerkt door een stijging van oestrogeen. Vanaf de
ovulatie daalt de oestrogeen. Tijdens de secretorische fase krijg je een sterke stijging in
progesteron onder invloed van corpus luteum, wanneer dit afsterft daalt ook progesteron.
De rode kader is de window of implantation. Wat zijn de voorwaarde waarvoor
innesteling/implantation kan gebeuren?
- Prepared endometrium
- Competent blastocyst
- Prevent menstruation
Menstruatie = gevolg van daling P (progesteron) = gevolg van afbraak corpus luteum
Voor zwanger te geraken moeten we ervoor zorgen dat de functie van het corpus luteum
in stand wordt gehouden.
Histiotropic nutrition = het proces waarbij het zich ontwikkelende embryo
voedingssto en rechtstreeks uit de omliggende weefsels ontvangt in plaats van via de
bloedbaan. Belangrijke cellen hiervoor:
- Stromale cellen: behouden decidualisatie
- Epithelial cellen: functie in secreteren
Ovipariteit = eierleggend
Vivipariteit = levendbarend
Dit laatste komt met enkele uitdagingen:
- Uterus has to be adapted
- Nutrients have to be regulated
- Immune system has to be altered
1
,Het hebben van een placenta identificeert een hele tak in de evolutie van de zoogdieren.
Trofoblast cel:
- Synthese hCG en ook secretie hiervan
- Lijkt sterk op LH, houd functie van corpus luteum in stand
FSH gaat ervoor zorgen dat de P niet gaat dalen, maar blijft stijgen.
Placenta:
1. Erkenning van zwangerschap door moeder
2. Vermogen om conceptus in vrouwelijk voortplantingssysteem te houden = voeding
Placenta is een oppositie van twee of meer naast elkaar geplaatste transportepithelia
tussen de maternale en foetale circulatie.
De placenta zorgt voor transport van bloed foetus en moeder, maar de circulatie van beide
is gescheiden!
1.2. Placental development
1e dag van de laatste menstruatie beginnen we met tellen voor 280 dagen zwangerschap.
De eerste 14 dagen van de menstruele cyclus zijn altijd zeer variabel en zijn we ook nog
niet zwanger. Op dag 14 gebeurt de ovulatie en tussen dag 21 en 24 normaal de
implantatie.
Je kan ook beginnen tellen het aantal dagen na de ovulatie dan 266 dagen in totaal.
Of op basis van ‘carnegie stages’ = stages van het embryo.
Je kan ook altijd gaan kijken naar de ontwikkeling placenta.
https://www.youtube.com/watch?v=bped-RVWsLk
2
,Dag 0 gebeurt de bevruchting van eicel met spermacel in de eileider, later transport door
eileider en ontwikkeld naar verschillende stadia. De blastocyst komt 6-8 dagen later aan
in baarmoeder en na 21-24 dagen is het WOI (window of implantation). Het endometrium
is de soil/bodem hiervoor.
De bovenste laag bestaat uit endometriale epitheel cellen die verbonden zijn met het
lumen en zijn compact/kubusvormig. De endometriale stromale cellen zijn
bindweefselcellen en ondergaan specifieke processen (zie later).
Noyes-criteria = histologische kenmerken die worden gebruikt om de mate van secretie
en rijping van het endometrium te beoordelen tijdens de menstruatiecyclus. Ze helpen
bij het bepalen of het endometrium synchroon loopt met de ovulatie.
Kort overzicht tussen verschillende fasen:
- Proliferatieve fase: veel oestrogeen, je ziet gaatjes (=klieren) in endometrium, nog
veel proliferatie (deling)
- Early secretorische fase: P is nog niet heel hoog en klieren niet mooi rond zoals
fase hiervoor (piano vorm)
- Late secretorische fase: hoge P, klieren in vorm van zaagmotief, beginnen hier ook
echt te secreteren (glycogeen, vetten etc.)
- Menstruele fase
- Decidual change cu ing around arterioles (day 23)
- decidual change expanding form gland-to-gland, but not going to surface (day 24)
- a thin layer of decidual change underneath the surface (day 25)
- a thick layer of decidual change underneath the surface (day 26)
3
, ! Opm: Gebeurt onafhankelijk van dat er een embryo is of niet !
Decidualisatie:
= di erentiatie van het endometrium
- heeft hoge levels van progesteron nodig = = corpus luteum
- betrekt het hele endometrium
· stromal cells: transformeren van spindel vormige fibroblast naar ronde
secreterende epitheel-achtige cellen
· epithelial cells: behouden secretorische fenotype = secretie glycogeen
Dus eigenlijk is decidualisatie hetzelfde als di erentiatie van de endometriale stroma
cellen (ESC). Deze zijn afhankelijk van P4, wanneer afwezig dan apoptose.
! Opm: niet enkel progesteron moet hoog zijn ook cAMP dat geactiveerd wordt door GPCR!
Dit is een 2-staps proces:
- acute-phase inflammatory response
- profound anti-inflammatory response
Het komt enkel voor in soorten met een invasieve placenta. Bij mensen gebeurt er
spontane decidualisatie dat geassocieerd is met de menstruatie.
Het proces start rond dag 21 van de menstruatiecyclus, beginnend bij de spiraalarteriën
en uitbreidend naar de epitheelcellen.
De eerste fase van decidualisatie heet predecidua, en deze cellen lijken precies op de
deciduale cellen die later tijdens een zwangerschap blijven bestaan. Zonder innesteling
worden deze cellen afgestoten bij de menstruatie.
Je kan bij de stromale cellen aan ‘embryo selectie’ doen = herkenning en eliminatie van
embryo's met ontwikkelingsstoornissen.
Een slecht ontwikkeld embryo produceert minder marker-eiwitten. Het endometrium
ontvangt signalen van het embryo en kan beoordelen of het gezond is. Als het embryo van
lage kwaliteit is, vermindert het endometrium de secretie van deze markers, wat de
innesteling en verdere ontwikkeling kan stoppen.
4
