H7 Systeemdenken 1
Situering
Half vorige eeuw
Systeemtheorie = gezins- en relatietherapie
Systemen
Definitie: Een systeem is een samenstel van elementen dat als geheel
functioneert door de onderlinge afhankelijkheid van de elementen en dat
voor de betrokken elementen bepaalde functies vervult.
Watzlawick: hij omschrijft een systeem als een aantal objecten,
samen met relaties tussen die objecten en hun attributen
- Objecten:
Elementen van het systeem
Niet individuen maar individuen die communiceren met andere
individuen
- Attributen: eigenschappen van die elementen
- Relaties maken systeem samenhangend
Systemen
• Samenleving opgebouwd uit verschillende sociale systemen
(jeugdbeweging, school, sport, geloof,
• Van welke systemen maak jij deel uit?
• Paradigmashift
• Vandaag trekt de hulpverlening nog meer de kaart van gezins- en
contextbegeleiding!
Kenmerken
1. Totaliteit, Gestald
2. Integraal en complex
3. Contextueel
4. Grenzen
5. Feedback
6. Circulariteit
7. Equifinaliteit
1. Totaliteit, gestald
, Als 1 deel v/h systeem beweegt, beweegt er ook een ander deel v/h
systeem en het systeem in zijn totaliteit.
Vb.: ouders die scheiden -> geven een beweging in het systeem ook bij de
kinderen
Vb.: iemand die trouwt > hij/zij gaat uit het huis, het gezin veranderd
Vb.: verhuizen -> je laat alles achter, het systeem veranderd als geheel
Vb.: geboorte kind
2. Integraal en complex
• Holistisch denken => breed gaan kijken, de mens in zijn geheel,
kijken naar het gezin en alles wat errond zit, het geheel is meer dan de
som v/d delen.
• Alle elementen zijn ‘in netwerken van relaties’ verbonden
3. Contextueel
Alles wat op en rond een systeem zit en er invloed op heeft. Het heeft
een invloed op het gezinssysteem.
Vb.: cultuur, religie, job, woonplaats, studies
4. Grenzen - belangrijk!!!
Ieder systeem in afgegrensd, elk gezin trekt een grens rond zich.
Een sociaal systeem is een open systeem, zorgt ervoor dat er
informatie zowel van binnen naar buiten kan en omgekeerd.
Gesloten systemen zijn geen sociale systemen maar wel alles
sociale systemen zijn open systemen.
Openingen in het open systeem zorgt ervoor dat er informatie in en
uit kan.
Daarom zie je bij het open systeem een stippenlijn omdat er
informatie in en uit kan.
Situering
Half vorige eeuw
Systeemtheorie = gezins- en relatietherapie
Systemen
Definitie: Een systeem is een samenstel van elementen dat als geheel
functioneert door de onderlinge afhankelijkheid van de elementen en dat
voor de betrokken elementen bepaalde functies vervult.
Watzlawick: hij omschrijft een systeem als een aantal objecten,
samen met relaties tussen die objecten en hun attributen
- Objecten:
Elementen van het systeem
Niet individuen maar individuen die communiceren met andere
individuen
- Attributen: eigenschappen van die elementen
- Relaties maken systeem samenhangend
Systemen
• Samenleving opgebouwd uit verschillende sociale systemen
(jeugdbeweging, school, sport, geloof,
• Van welke systemen maak jij deel uit?
• Paradigmashift
• Vandaag trekt de hulpverlening nog meer de kaart van gezins- en
contextbegeleiding!
Kenmerken
1. Totaliteit, Gestald
2. Integraal en complex
3. Contextueel
4. Grenzen
5. Feedback
6. Circulariteit
7. Equifinaliteit
1. Totaliteit, gestald
, Als 1 deel v/h systeem beweegt, beweegt er ook een ander deel v/h
systeem en het systeem in zijn totaliteit.
Vb.: ouders die scheiden -> geven een beweging in het systeem ook bij de
kinderen
Vb.: iemand die trouwt > hij/zij gaat uit het huis, het gezin veranderd
Vb.: verhuizen -> je laat alles achter, het systeem veranderd als geheel
Vb.: geboorte kind
2. Integraal en complex
• Holistisch denken => breed gaan kijken, de mens in zijn geheel,
kijken naar het gezin en alles wat errond zit, het geheel is meer dan de
som v/d delen.
• Alle elementen zijn ‘in netwerken van relaties’ verbonden
3. Contextueel
Alles wat op en rond een systeem zit en er invloed op heeft. Het heeft
een invloed op het gezinssysteem.
Vb.: cultuur, religie, job, woonplaats, studies
4. Grenzen - belangrijk!!!
Ieder systeem in afgegrensd, elk gezin trekt een grens rond zich.
Een sociaal systeem is een open systeem, zorgt ervoor dat er
informatie zowel van binnen naar buiten kan en omgekeerd.
Gesloten systemen zijn geen sociale systemen maar wel alles
sociale systemen zijn open systemen.
Openingen in het open systeem zorgt ervoor dat er informatie in en
uit kan.
Daarom zie je bij het open systeem een stippenlijn omdat er
informatie in en uit kan.
