samenvatting hoofdstuk 4

Hoofdstuk 4: Behaviorisme

Klassieke conditionering of de black-box visie

Inhoud van de les
 Situering
 Kenmerken van het black box behaviorisme
 Klassieke conditionering
- Schema
- Voorbeelden
- Kenmerken
- Toepassingen
- Toch cognitief
- Methodieken


1. Situering

 In Amerika ontstaat het behaviorisme
 Grondlegger John Watson
 Komt tot stand in 1913 'Psychology as the Behaviorist views it ‘
 Skinner, Hull, Thorndike


2. Kenmerken van het black-boxbehaviorisme

 Volgens behavioristen wordt de mens geboren als een tabula rase of
een onbeschreven blad.
 Een mens wordt veeleer bepaald door nurture (ervaringen) dan door
nature (aangeboren)
 Het brein wordt beschouwd als een zwarte dood of een black box,
waarvan niet bekend is wat er zich vanbinnen afspeelt.
 Het resultaat van de processen in de doos, het gedrag is relevant
voor de wetenschap.

a) wetenschappelijk observeer baar gedrag
 Alleen gedrag is zichtbaar, gedachten, gevoelens, wensen etc. niet.
 Subjectieve ervaringen zijn oncontroleerbaar
 Introspectie is geen wetenschappelijke onderzoeksmethode omdat
de resultaten ervan niet accuraat en niet te generaliseren zijn.
 Behaviorisme wil onderzoeken hoe een subject zich door gedrag
aanpast aan veranderingen in de omgeving.
 Het behaviorisme is een nomothetische wetenschap in de mater
dat ze algemeen geldende regels probeert te formuleren.

,b) S-R

 De eerste stap in het behaviorisme is dat ze zeggen:
 Er moet verbinding zijn tussen omgevingsprikkels (S) en gedrag
(R)
 S = stimulus of omgevinsprikkel
 R = gedrag, respons of reactie
 S -> R: stimulus of prikkel lokt gedrag uit
 Intensere prikkels (S) zullen sneller een grotere impact hebben op
gedrag (R)
 Een prikkel moet ook een zeker drempelwaarde bereiken om een
bepaald gedrag uit te lokken. Bv: ik zal pas bij fel licht mijn ogen
sluiten.
 Reflex is automatische in het zenuwstelsel verankerde band tussen
een stimulus en een reactie
 Een aangeboren reflex is een S – R connectie die bij alle individuen
van eenzelfde soort voorkomt zonder enige voorafgaande ervaring.
 Reflexen zijn vaak automatisch, we kunnen er niks aan doen.
 Aangeboren reflex = ongeconditioneerde reflex, UCS
(unconditioned stimulus)
 Bv: een pasgeboren baby zal schrikken bij het horen van een plots
scherp geluid.
 Het geluid is een onvoorwaardelijke stimulus of prikkel -> UCS en
het schrikken ervan is een onvoorwaardelijke reactie -> UR
(uncontioned respons)
 Appetitieve UCS: positieve respons, bv: het ruiken van een lekkere
geur.
 Aversieve UCS: negatieve reactie, bv: het ruiken van een vieze
geur.


c) leerprocessen

Behavioristen zeggen:
 Weinig gedrag is aangeboren
 Gedrag is vooral aangeleerd
 Gedrag wordt verklaard door leerprocessen:
- Leren is een proces van associatie: welk gedrag hoort bij welke situatie.


d) experimenten

 Experiment: studie van de relaties tussen omgevings- en
gedragsveranderingen bestuderen.
 Men maakt ook gebruik van dierenexperimenten

, Behaviorisme 2 leerprocessen
 Klassieke conditionering
 Hond van Pavlov

 Operante conditionering
 Straffen en belonen



3. Klassieke conditionering – examen!!!

Het is een leervorm waarbij wordt voortgebouwd op bestaande al dan niet
aangeboren reflexen en associaties

Je hebt altijd 3 fasen: voor de conditionering, tijdens en na het
conditioneringsproces.
Voorbeeld: de hond van Pavlo begint al met kwijlen nog voor hij het eten
in zijn mond heeft. Enkel het zien van het eten is al genoeg voor een hond
om te beginnen met kwijlen.

Voor de conditionering:
Vlees zien  speekselafscheiding

Tijdens Conditioneringsproces:
Vlees zien + geluid  speekselafscheiding

Na conditionering:
Geluid (bel)  speekselafscheiding


3.1 Klassieke conditionering: schema

 UCS: unconditioned stimulus
 OP: onvoorwaardelijke prikkel
 OVS: onvoorwaardelijke stimulus

 UR: unconditioned respons
 OR: onvoorwaardelijke reactie/respons
 OVR: onvoorwaardelijke reactie/respons

 NP: neutrale prikkel
 NS: neutrale stimulus

 CS: conditioned stimulus
 VP: voorwaardelijke prikkel
 VS: voorwaardelijke stimulus