Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting Belgische Binnenlandse Politiek

Rating
-
Sold
-
Pages
187
Uploaded on
05-02-2026
Written in
2024/2025

Top samenvatting van het vak Belgische Binnenlandse Politiek (uitgewerkt in 2025). Met deze samenvatting had ik een eindscore van 18/20. Duidelijke structuur met bijpassende afbeeldingen.

Institution
Course

Content preview

BELGISCHE BINNENLANDSE
POLITIEK
Academiejaar 2024-2025

,Inhoud
Thema 1 | De Liberalen ....................................................................................................................................................... 10
1.1 De ‘liberale partij’: doctrinairen VS progressisten ............................................................................ 10
1.1.1 Doctrinairen controleren liberale verenigingen, desondanks pogingen van de
progressisten ..................................................................................................................................................................... 11
1.1.2 Van afstand naar verzoening naar afstand tussen doctrinairen en
progressisten ..................................................................................................................................................................... 11
1.2 De liberale zuil als alternatief voor de liberale minderheidsgroepen .................................. 12
1.2.1 De Liberale Vlaamse Beweging......................................................................................................... 12
1.3 Het uitblijven van een echte partij-organisatie, 1846-1961 .......................................................... 14
1.3.1 De Landsraad der Liberale partij ...................................................................................................... 14
1.3.2 Het Bestendig Comiteit ......................................................................................................................... 14
1.3.3 Het Bureau ...................................................................................................................................................... 15
1.3.4 Het Nieuwe Bureau ................................................................................................................................... 15
1.3.5 Verdere elan .................................................................................................................................................... 15
1.4 De electorale positie van de liberalen .......................................................................................................16
1.5 De economische doctrine: het blinde laisser faire principe vanaf 1870 ..............................16
1.6 Na de tweede wereldoorlog ........................................................................................................................... 17
1.7 De koningskwestie ................................................................................................................................................ 17
1.8 De schoolstrijd (1954-1958) en de levensbeschouwelijke pacificatie ................................... 18
1.8.1 Waarover gaat het? ................................................................................................................................... 18
1.8.2 Politieke en electorale gevolgen ...................................................................................................... 18
1.8.3 Schoolpact .......................................................................................................................................................19
1.9 Een noodzaak tot heroriëntering .................................................................................................................19
1.9.1 Regering Eyskens (1958-1961)............................................................................................................. 20
1.10 De oprichting van PVV/PLP in 1961 en de succesformule van Vanaudenhove ...... 20
1.11 De contestatie tegen Vanaudenhove ....................................................................................................... 21
1.12 Communautaire spanningen in de partij ........................................................................................ 22
1.12.1 LVV ....................................................................................................................................................................... 22
1.12.2 Compromis van Luik ................................................................................................................................ 23
1.12.3 Congres van Knokke ................................................................................................................................ 23
1.12.4 Marsen op Brussel ..................................................................................................................................... 23
1.13 De splitsing van de partij en de oprichting van de PVV ........................................................ 24
1.13.1 Fase 1: het uit elkaar vallen van de Brusselse federatie .................................................... 24
1.13.2 Fase 2: de breuk tussen de Brusselse liberalen en de nationale partij .................. 24
1.13.3 Fase 3: opsplitsing in twee afzonderlijke taalgroepen ....................................................... 25
1.14 De machtsverhoudingen in de jaren 1970 en de aanhoudende problemen in de
Brusselse federatie ...........................................................................................................................................................26
1.15 Van PLP naar MR ............................................................................................................................................. 27


1

, 1.16 Verhofstadt en het radicaal liberalisme ........................................................................................... 28
1.17 Van PVV naar VLD ...........................................................................................................................................29
1.18 De verdere ontwikkeling van de VLD ................................................................................................ 30
1.18.1 houding VLD izake BHV ......................................................................................................................... 31
1.18.2 VLD vanaf 2014 ............................................................................................................................................. 32
Thema 2 | Socialisten ........................................................................................................................................................... 33
2.1 Het ontstaan van de Belgische Werkliedenpartij ............................................................................ 33
2.1.1 Algemene stakin ........................................................................................................................................ 34
2.1.2 Verkiezingssucces 1894 ......................................................................................................................... 34
2.2 Het charter van Quaregnon: de ideologische lijn ........................................................................... 34
2.3 Pragmatisme wordt het leidmotief .......................................................................................................... 35
2.4 De Impact van de zuilorganisaties ....................................................................................................... 35
2.4.1 Vakbewegingen .......................................................................................................................................... 35
2.4.2 De Coöperatieve beweging .................................................................................................................36
2.4.3 Mutualiteiten ................................................................................................................................................. 37
2.5 De BWP in de regering ......................................................................................................................................... 37
2.5.1 Loyauteit van de BWP ............................................................................................................................. 37
2.5.2 Regering van nationale eenheid ......................................................................................................38
2.5.3 Onzekere regeringsdeelnames.........................................................................................................39
2.5.4 BWP overbodig? ........................................................................................................................................ 40
2.5.5 Twee ideologische kampen ................................................................................................................ 40
2.6 De negatieve invloed van de zuilorganisaties .................................................................................... 41
2.6.1 Het Belgisch Vakverbond ..................................................................................................................... 41
2.7 Hendrik De Man en het plan van de arbeid ........................................................................................... 42
2.7.1 Faillissement Belgische Bank van de Arbeid .......................................................................... 42
2.7.2 Spanningen binnen de Belgische Werkliedenpartij .......................................................... 43
2.7.3 Voorzitterschap De Man ....................................................................................................................... 44
2.8 De socialisten tijdens de Tweede Wereldoorlog ................................................................................. 44
2.9 De nieuwe initiatieven binnen de Vakbeweging ............................................................................... 45
2.10 De socialistische ideologie .............................................................................................................................. 46
2.10.1 Het ideologisch platform van het Congres van de Overwinning .............................. 46
2.10.2 Basistekst van het Ideologische congres van 1974 .............................................................. 46
2.10.3 Splitsing van de Belgische Socialistische Partij .....................................................................47
2.11 Spanningen bij de oprichting van het ABVV ........................................................................................ 48
2.11.1 Eerste discussiepunten ................................................................................................................................. 49
2.12 De partij leidt de wederopbouw .................................................................................................................. 49
2.13 In de ban van de structuurhervormingen ............................................................................................. 50
2.13.1 De Waalse socialisten eisen structuurhervormingen ....................................................... 50


2

, 2.13.2 De Eenheidswet en staking van 1960-1961 als katalysator............................................... 52
2.13.3 De structuurhervormingen krijgen een federale dimensie .......................................... 54
2.13.4 Evolutie naar een “selectief” overheidsoptreden ................................................................. 54
2.14 Economisch federalisme vs. cultuurautonomie ................................................................................. 55
2.14.1 Het interbellum ........................................................................................................................................... 55
2.14.2 Toenadering tussen de Waalse socialistische beweging en de Vlaamse
beweging ...........................................................................................................................................................................56
2.14.3 Mouvement Populaire Wallon ........................................................................................................... 57
2.14.4 De Waalse federalisten organiseren zich rond de communautaire problemen
57
2.14.5 De socialistische beweging verwerpt het federalisme......................................................58
2.14.6 Het ontstaan van federalistische partijen ..................................................................................58
2.14.7 Het communautaire aspect vindt ingang in de BSP ........................................................ 60
2.14.8 De opsplitsing van de partij wordt onvermijdelijk .............................................................. 60
2.15 De PS en SP na de splitsing ..............................................................................................................................61
2.15.1 De Parti Socialiste .......................................................................................................................................61
2.15.2 PS onder Philippe Busquin..................................................................................................................63
2.15.3 PS onder Elio Di Rupo ............................................................................................................................ 64
2.15.4 De Socialistische Partij ............................................................................................................................67
2.15.5 De SP onder Louis Tobback ................................................................................................................ 70
2.15.6 De socialisten onder Patrick Janssens ..........................................................................................71
2.15.7 De socialisten onder Johan Vande Lanotte .............................................................................. 72
2.15.8 De sp.a onder Caroline Gennez ......................................................................................................... 73
2.15.9 De Sp.a onder Bruno Tobback ...........................................................................................................76
2.15.10 De socialisten onder Conner Rousseau .................................................................................77
Thema 3 | De Volksunie en haar erfgenamen .................................................................................................... 78
3.1 De aanloop tot de oprichting van de Volksunie ............................................................................... 78
3.1.1 Vlaams Nationalisme is nooit dood gegaan............................................................................ 78
3.1.2 Oprichting Volksunie en Vlaamse Concentratie....................................................................79
3.1.3 Vlaams Komitee voor Federalisme ................................................................................................ 80
3.2 De evolutie van de Volksunie 1954-1961: van het ontstaan tot de eerste politieke
doorbraak .............................................................................................................................................................................. 80
3.2.1 Onrust binnen de Volksunie ............................................................................................................... 81
3.2.2 Parlementsverkiezingen 1958 & Frans Van der Elst ............................................................. 81
3.3 Van zweeppartij naar oppositiepartij 1961-1970 ................................................................................ 82
3.3.1 Koerswijziging binnen de Volksunie..............................................................................................83
3.3.2 Een eerste opstap richting oppositie ........................................................................................... 84
3.4 Van oppositiepartij tot regeringspartij 1971-1977 ............................................................................. 84
3.4.1 De doorbraak van Hugo Schiltz ........................................................................................................85


3

, 3.4.2 Regering Leo Tindemans I ...................................................................................................................85
3.4.3 Interimprotocol (1976) ............................................................................................................................ 87
3.5 Het Egmontpact ................................................................................................................................................... 87
3.5.1 Regering Leo Tindemans II ................................................................................................................. 88
3.5.2 Parlementsverkiezingen 1978 ........................................................................................................... 88
3.6 Na Egmont ............................................................................................................................................................... 89
3.6.1 Ontslag Schiltz, start tijdperk-Anciaux ........................................................................................ 89
3.6.2 Nationale oppositiepartij ...................................................................................................................... 90
3.6.3 Een nieuwe wind binnen de Volksunie ........................................................................................91
3.7 De VU onder het partijvoorzitterschap van Gabriëls ......................................................................91
3.7.1 Regering Martens VIII ..............................................................................................................................92
3.7.2 Goed. Beter. Best. Meebouwen aan het betere Vlaanderen..........................................92
3.7.3 Volksunie Vlaamse Vrije Demokraten .......................................................................................... 93
3.7.4 Vlaamse regeringsonderhandelingen ......................................................................................... 93
3.8 De VU onder het voorzitterschap van Anciaux, VanKrunkelsven, Bourgeois en
Borginon ................................................................................................................................................................................ 94
3.8.1 Bijzonder partijcongres 1992 ...............................................................................................................95
3.8.2 Interne strubbelingen met Gabriëls ..............................................................................................95
3.8.3 De Volksunie als onafhankelijke partij ......................................................................................... 96
3.8.4 Volksunie-plus en ID21 ............................................................................................................................97
3.8.5 Partijvoorzitter Geert Bourgeois .......................................................................................................97
3.8.6 Het einde is nabij? .................................................................................................................................... 98
3.9 Spirit ............................................................................................................................................................................. 99
3.9.1 De toekomst van Spirit .......................................................................................................................... 99
3.9.2 Links-liberale koers ................................................................................................................................ 100
3.9.3 Voorzitterschap Bettina Geysen .................................................................................................... 100
3.9.4 VL.Pro ................................................................................................................................................................ 101
3.9.5 Uiteenval van Vl.Pro ................................................................................................................................ 102
3.9.6 Sociaal-Liberale Partij (SLP) ............................................................................................................... 102
3.10 N-VA ........................................................................................................................................................................ 102
3.10.1 Partijvoorzitter Bart De Wever ......................................................................................................... 103
3.10.2 Regeringsonderhandelingen 2007 .............................................................................................. 103
3.10.3 Breuk van het kartel ............................................................................................................................... 105
3.10.4 Regeringsdeelname ...............................................................................................................................106
3.10.5 Operatie lokale verankering ............................................................................................................. 108
3.10.6 De ware communautaire aard van N-VA ................................................................................. 108
3.10.7 Parlementsverkiezingen 2014 ..........................................................................................................109
3.10.8 Ongenoegen met communautaire stand still ....................................................................... 110
3.10.9 Exit regering-Michel & verkiezingen 2019 ................................................................................. 110

4

, 3.10.10 De toekomst van N-VA ...................................................................................................................... 111
Thema 4 De Christendemocraten ............................................................................................................................. 113
4.1 Van katholieke partij naar CVP .................................................................................................................... 113
4.1.1 De katholieke partij (KP) ....................................................................................................................... 113
4.2 De Koningskwestie ........................................................................................................................................ 115
4.2.1 Oorsprong koningskwestie ................................................................................................................ 116
4.2.2 Waarom een communautair probleem? .................................................................................. 116
4.2.3 volksraadpleging rond de terugkeer van de koning ......................................................... 117
4.2.4 De koningskwestie voor de katholieken .................................................................................... 117
4.2.5 Verkiezingsgevolgen voor de katholieken ................................................................................ 117
4.2.6 Verdere verloop van de koning ........................................................................................................ 118
4.3 De Schoolstrijd ................................................................................................................................................. 118
4.3.1 ontstaan .......................................................................................................................................................... 118
4.3.2 na WO II ........................................................................................................................................................... 118
4.3.3 uitbarsten van de schoolstrijd........................................................................................................... 119
4.3.4 verdere verloop van de schoolstrijd ............................................................................................. 120
4.3.5 Oplossing in de schoolstrijd .............................................................................................................. 120
4.3.6 Inhoud van het schoolpact ................................................................................................................ 120
4.3.7 Betekenis van het afsluiten van het schoolpact .................................................................. 120
4.3.8 Herziening van het schoolpact ........................................................................................................ 121
4.3.9 Schoolpact en ideologische gevolgen voor de CVP ........................................................... 121
4.4 De sociaaleconomische dimensie en de communautaire tweespalt .......................... 121
4.4.1 Oorsprong en reactie van CVP ......................................................................................................... 121
4.4.2 Communautaire problematiek voor de CVP ......................................................................... 122
4.4.3 Taalwetten-Gilson .................................................................................................................................... 123
4.4.4 Groeiende onenigheid in de CVP-PSC + winst voor liberalen .................................... 124
4.4.5 Universiteit van Leuven ........................................................................................................................ 124
4.4.6 Verkiezingen van 1968 ........................................................................................................................... 124
4.4.7 CVP VS FDF .................................................................................................................................................. 125
4.5 De CVP als autonome partij.................................................................................................................... 126
4.5.1 waar de CVP mee worstelde ............................................................................................................. 126
4.6 De evolutie van de CVP vanaf 1981...................................................................................................... 130
4.6.1 thema’s waarmee de partij werd geconfronteerd ............................................................. 130
4.6.2 verkiezingen 1985 ..................................................................................................................................... 130
4.6.3 Verkiezingen 1987 ..................................................................................................................................... 131
4.6.4 verkiezingen 1991 ....................................................................................................................................... 131
4.6.5 verkiezingen 1995 ..................................................................................................................................... 132
4.6.6 verkiezingen 1999 ..................................................................................................................................... 132


5

, 4.6.7 Naamsverandering en nieuwe beweging ............................................................................... 132
4.6.8 Verkiezingen 2003 ................................................................................................................................... 133
4.6.9 Verkiezingen 2007 ................................................................................................................................... 133
4.6.10 Fortis ................................................................................................................................................................. 134
4.6.11 Hoe moet het verder met de gevallen regering Leterme? ........................................... 135
4.6.12 Ondertussen op communautair vlak .......................................................................................... 136
4.6.13 Oosterweel issue ....................................................................................................................................... 136
4.6.14 Ondertussen met BHV ......................................................................................................................... 136
4.6.15 Nieuwe verkiezingen na ontslag Leterme ............................................................................... 137
4.6.16 Het elan van enkele kopstukken .................................................................................................... 137
4.7 Aan Franse zijde ............................................................................................................................................. 138
4.8 Vernieuwingskuren voor de christendemocraten ................................................................... 138
4.8.1 aan Franstalige zijde .............................................................................................................................. 138
4.8.2 aan Vlaamse zijde .................................................................................................................................... 138
Thema 5 De Groenen ........................................................................................................................................................ 139
5.1 Het systeem-analytisch model van Easton en de breuklijnen theorieën ...................... 139
5.1.1 Het model in verband met ontstaan van de groenen .................................................... 140
5.1.2 Klassieke breuklijntheorie ................................................................................................................. 140
5.2 Van beweging tot partij ................................................................................................................................... 141
5.2.1 De herlevingsbeweging ........................................................................................................................ 141
5.2.2 De partij Agalev ......................................................................................................................................... 142
5.3 Het systeem-analytisch model van Easton en de breuklijnen theorieën ...................... 143
5.3.1 Ecologisme ................................................................................................................................................... 143
5.3.2 Situering van agalev binnen het politieke spectrum ...................................................... 144
5.3.3 stromingen binnen de partij ............................................................................................................ 145
5.3.4 Hoofdlijnen partijprogramma ......................................................................................................... 145
5.3.5 Partijcongressen .......................................................................................................................................146
5.4 Regeringsdeelname .................................................................................................................................... 147
5.4.1 De gemeenteraadsverkiezingen .................................................................................................... 147
5.4.2 De parlementsverkiezingen ............................................................................................................. 148
5.4.3 Europese verkiezingen ........................................................................................................................ 148
5.4.4 conclusie ........................................................................................................................................................149
5.5 Van AGALEV tot Groen! ...................................................................................................................................149
5.5.1 verkiezingsuitslagen vanaf 2004 ............................................................................................................149
Thema 6 | Het Vlaams Belang ...................................................................................................................................... 151
6.1 Ontstaan ................................................................................................................................................................... 151
6.2 Electorale evolutie van het Vlaams Blok 1978-1995 ........................................................................... 151
6.2.1 Deelname aan de wetgevende verkiezingen ........................................................................ 152


6

, 6.2.2 Deelname aan de gemeenteraadsverkiezingen ................................................................. 152
6.2.3 Deelname aan de Europese verkiezingen ............................................................................... 153
6.2.4 Evolutie van de partij ............................................................................................................................. 153
6.3 Van Vlaams Blok naar Vlaams Belang ...................................................................................................... 155
6.4 Vlaams Belang onder leiding van Van Grieken ................................................................................... 156
Extra | Wegwijs in uw lokaal bestuur ...................................................................................................................... 157
Uw Gemeenten ................................................................................................................................................................ 157
De Lokale verkiezingen ............................................................................................................................................... 158
De burgemeester ............................................................................................................................................................ 159
Het College van Burgmeester en Schepenen ..............................................................................................160
De Gemeenteraad ..........................................................................................................................................................160
De ambtelijke organisatie........................................................................................................................................... 161
Gemeenten financiën .................................................................................................................................................. 162
Het OCMW ........................................................................................................................................................................... 162
Waar staat de burger in het hele verhaal? ..................................................................................................... 163
Extra (Ebe) – boekje ............................................................................................................................................................164
Hoofdstuk 2: Uw gemeente ......................................................................................................................................164
Stad ......................................................................................................................................................................................164
Centrumsteden ............................................................................................................................................................164
Faciliteitengemeenten ............................................................................................................................................ 165
Hoofdstuk 3: De verkiezingen ................................................................................................................................. 166
Kandidaten ..................................................................................................................................................................... 166
Cumul en decumul.................................................................................................................................................... 166
Toch beweegt er wat ................................................................................................................................................ 166
Mannen, vrouwen en bekende Vlamingen ............................................................................................... 167
Kartels ................................................................................................................................................................................ 167
Voorakkoorden ............................................................................................................................................................. 167
De kiezers ......................................................................................................................................................................... 167
Na de verkiezingen ....................................................................................................................................................168
De zetels ...........................................................................................................................................................................168
De coalitievorming ....................................................................................................................................................168
De kampioen .................................................................................................................................................................168
Hoofdstuk 4: De burgemeester ............................................................................................................................. 169
Profiel ................................................................................................................................................................................. 169
Hoe word je burgemeester?................................................................................................................................ 169
Wanneer eindigt het mandaat? ....................................................................................................................... 170
Soms loopt een mandaat ook vroeg af ........................................................................................................ 170
Wat doet een burgemeester ............................................................................................................................... 170


7

, De sjerp van de burgemeester ........................................................................................................................... 171
Hoofdstuk 5: Het college van burgemeester en schepenen ............................................................... 171
Hoe is het college ingericht? ................................................................................................................................ 171
Hoe wordt men schepen?...................................................................................................................................... 171
Hoe werkt het college? ........................................................................................................................................... 172
Waarvoor is het college bevoegd? .................................................................................................................. 172
Wat staat er op de agenda van het college ............................................................................................... 172
Structurele onbestuurbaarheid ........................................................................................................................ 173
Hoofdstuk 6: De gemeenteraad ............................................................................................................................ 174
De organisatie van de gemeenteraad .......................................................................................................... 174
Werking van de gemeenteraad ........................................................................................................................ 175
Bevoegdheden van de gemeenteraad ........................................................................................................ 176
Wie zijn onze gemeenteraadsleden? ............................................................................................................ 176
Intergemeentelijke samenwerking en districtsraden ........................................................................ 177
Hoofdstuk 7: De ambtelijke organisatie ........................................................................................................... 178
De algemeen directeur ........................................................................................................................................... 178
De financieel directeur ........................................................................................................................................... 178
Het managementteam .......................................................................................................................................... 179
De overige lokale ambtenaren .......................................................................................................................... 179
Hoeveel mensen staan ons op lokaal vlak ten dienste? .................................................................... 179
Hoofdstuk 8: de gemeentefinanciën ................................................................................................................ 180
Waar halen de gemeenten hun geld vandaan ...................................................................................... 180
Aanvullende personenbelasting en opcentiemen .............................................................................. 180
Dotaties en toelagen ............................................................................................................................................... 180
Lokale belastingen ...................................................................................................................................................... 181
Waar gaat dat geld naartoe .................................................................................................................................. 181
Hoofdstuk 9: Het OCMW ............................................................................................................................................ 182
Historiek ............................................................................................................................................................................ 182
Het OCMW wordt geboren .................................................................................................................................. 182
Het OCMW wordt geïntegreerd........................................................................................................................ 183
Opdracht .......................................................................................................................................................................... 183
financieel.......................................................................................................................................................................... 183
Hoofdstuk 12: Waar staat de burger in het hele verhaal? .................................................................... 184
Openbaarheid van bestuur ................................................................................................................................. 184
Klachtenbehandeling ............................................................................................................................................. 184
Verzoekschrift ............................................................................................................................................................... 184
Volksraadpleging ....................................................................................................................................................... 184
Adviesraden.................................................................................................................................................................... 185


8

, Wijkcomités – burgerinitiatieven ..................................................................................................................... 185
Zitdagen en de e-burger .......................................................................................................................................186




9

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
February 5, 2026
Number of pages
187
Written in
2024/2025
Type
SUMMARY

Subjects

$12.88
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
lukasfrooninckx Universiteit Gent
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
14
Member since
4 months
Number of followers
0
Documents
7
Last sold
1 day ago

0.0

0 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions