De prenatale periode Mens en gedrag: periode 1
Boek: 1.1 - 1.3 - 1.4
Fylogenese = De ontwikkeling van een soort. (Interactie met omgeving belangrijke rol.)
Ontogenese = De ontwikkeling van een specifiek individu vanaf de bevruchte eicel tot
volwassen organisme. (de erfelijkheid van een soort het belangrijkst.)
Ontwikkeling = Naar een hoger niveau functioneren.
3 facetten in ontwikkeling:
1. Groei = De fysieke ontwikkeling (toename in lengte en gewicht).
2. Rijping = De ontwikkeling in de tijd (Ouder en wijzer worden, meer aangeleerd
kunnen krijgen.)
3. Leren = actieve houding (Nieuwe kennis en inzicht krijgen.)
Nature (genen) vs Nurture (omgeving)
Nature:
- Genetische en andere biologische factoren zijn bepalend.
- Jean-Jacques Rousseau:
Van nature goed mens.
Ontplooien van aanleg door de jaren heen.
Kind de ruimte geven om te ontwikkelen.
Nurture:
- De sociale en natuurlijke omgeving zijn de belangrijkste invloed.
- John Locke:
Tabula rosa = onbeschreven blad wat al lerende wordt gevuld.
Omgeving en ervaring door de jaren heen vormen je.
De lichamelijke ontwikkeling in 3 trimesters (genen, biologie).
1e tremester: embryonale fase
- 0-3 maanden
- Celdeling zygote (bevruchte eicel door een zaadcel).
- Innesteling in baarmoeder.
- De ontwikkeling van het centrale zenuwstelsel, de ogen, het hart, de oren, de tanden,
het gehemelte en de externe genitaliën.
de
2 tremester:
- 3-7 maanden
- Foetus gaat bewegingen maken (buigen, strekken, handen sluiten, kruip- en
klimbewegingen).
- Eerste ontwikkeling van reflexen, deze geven informatie over het functioneren van de
hersenen.
- Eind 5de maand alle hersencellen aangemaakt, bewegen neemt dan af.
- Daarna meer ingewikkelde functies zoals zintuigen ontwikkeld.
3de trimester:
- Snelle gewichtstoename foetus.
- Vaste positie innemen, voorbereid op bevalling.
- Foetus kan externe prikkels onderscheiden (geluid, licht en smaken).
, Teratogenen factoren = middelen die van buiten komen en een schadelijke invloed hebben
op de prenatale ontwikkeling.
Alcohol en drugs:
- Lager geboortegewicht
- Minder alert reageren
- FAS = foetaal alcoholsyndroom, ontstaat door drinken tijdens de zwangerschap.
- Alcoholverslaving: ogen die wijd uiteen staan, geestelijke groeiachterstand en te
kleine hersenen.
- Foetus kan stoppen met ademhalen als de moeder teveel rookt. Dit komt door
zuurstofgebrek.
- Wiegendood: pasgeborene geeft geen goeie reactie op zuurstofgebrek. Moet dieper
ademhalen, maar doet dat niet.
- Onthoudingsverschijnselen bij geboorte: als de moeder drugsverslaafd is gaat de
drugs door naar het kind.
Medicijngebruik:
- Ernstig lichamelijke afwijkingen bij langdurig gebruik van medicijnen.
Ondervoeding:
- Neurologische afwijkingen bij kind.
- Effect op ontwikkelen hersenen.
- Meer kans op vetzucht, hoge bloeddruk, schizofrenie en depressie.
Chemicaliën en stralingsgevaar:
- Kan voor afwijkingen zorgen.
- Bij radioactieve straling kans op: abortus, kind sterft in eerste levensjaar of afwijking
in centrale zenuwstelsel.
Ongelukken:
- Kan leiden tot vroeggeboorte of beschadiging van foetus.
Te kleine placenta:
- Door verminderde toevoer van zuurstof en voedingsstoffen kan de ontwikkeling van
de foetus nadelig worden beïnvloed.
Infectieziekten:
- Onschuldige ziekte kan voor afwijkingen bij geboorte zorgen.
- Hiv kan worden doorgegeven, waarna baby’s meestal voor het 3e levensjaar
overlijden.
- Geslachtziekten syfilis kan zorgen voor geestelijke achterstand in de ontwikkeling,
blindheid en doofheid.
Zware stress:
- Baby’s bewegen meer in slaap en periodes van diepere slaap zijn korter.
Leeftijd aanstaande moeder:
- 20-35 jaar: beste leeftijd om kinderen te krijgen.
- Onder 17: verhoogde kans op vroeggeboortes en 2x zoveel kans op doodgeboren
kind.
- Oudere moeders: verhoogde kans op vroeggeboortes en lichtverhoogde kans op
psychische problemen. Meer kans op chromosoomafwijkingen.
Leeftijd aanstaande vader:
- Oudere zaadcellen hebben invloed op psychische ontwikkeling ongeboren kind.
- 35 of ouder: kans op lichtere baby’s
- 45 of ouder: risico op schizofrenie verdubbelt.
- 50 of ouder: risico op schizofrenie verdrievoudigt.
- Kans op manische depressiviteit of autisme spectrum stoornis neemt ook toe als de
leeftijd van de vader toeneemt.
Boek: 1.1 - 1.3 - 1.4
Fylogenese = De ontwikkeling van een soort. (Interactie met omgeving belangrijke rol.)
Ontogenese = De ontwikkeling van een specifiek individu vanaf de bevruchte eicel tot
volwassen organisme. (de erfelijkheid van een soort het belangrijkst.)
Ontwikkeling = Naar een hoger niveau functioneren.
3 facetten in ontwikkeling:
1. Groei = De fysieke ontwikkeling (toename in lengte en gewicht).
2. Rijping = De ontwikkeling in de tijd (Ouder en wijzer worden, meer aangeleerd
kunnen krijgen.)
3. Leren = actieve houding (Nieuwe kennis en inzicht krijgen.)
Nature (genen) vs Nurture (omgeving)
Nature:
- Genetische en andere biologische factoren zijn bepalend.
- Jean-Jacques Rousseau:
Van nature goed mens.
Ontplooien van aanleg door de jaren heen.
Kind de ruimte geven om te ontwikkelen.
Nurture:
- De sociale en natuurlijke omgeving zijn de belangrijkste invloed.
- John Locke:
Tabula rosa = onbeschreven blad wat al lerende wordt gevuld.
Omgeving en ervaring door de jaren heen vormen je.
De lichamelijke ontwikkeling in 3 trimesters (genen, biologie).
1e tremester: embryonale fase
- 0-3 maanden
- Celdeling zygote (bevruchte eicel door een zaadcel).
- Innesteling in baarmoeder.
- De ontwikkeling van het centrale zenuwstelsel, de ogen, het hart, de oren, de tanden,
het gehemelte en de externe genitaliën.
de
2 tremester:
- 3-7 maanden
- Foetus gaat bewegingen maken (buigen, strekken, handen sluiten, kruip- en
klimbewegingen).
- Eerste ontwikkeling van reflexen, deze geven informatie over het functioneren van de
hersenen.
- Eind 5de maand alle hersencellen aangemaakt, bewegen neemt dan af.
- Daarna meer ingewikkelde functies zoals zintuigen ontwikkeld.
3de trimester:
- Snelle gewichtstoename foetus.
- Vaste positie innemen, voorbereid op bevalling.
- Foetus kan externe prikkels onderscheiden (geluid, licht en smaken).
, Teratogenen factoren = middelen die van buiten komen en een schadelijke invloed hebben
op de prenatale ontwikkeling.
Alcohol en drugs:
- Lager geboortegewicht
- Minder alert reageren
- FAS = foetaal alcoholsyndroom, ontstaat door drinken tijdens de zwangerschap.
- Alcoholverslaving: ogen die wijd uiteen staan, geestelijke groeiachterstand en te
kleine hersenen.
- Foetus kan stoppen met ademhalen als de moeder teveel rookt. Dit komt door
zuurstofgebrek.
- Wiegendood: pasgeborene geeft geen goeie reactie op zuurstofgebrek. Moet dieper
ademhalen, maar doet dat niet.
- Onthoudingsverschijnselen bij geboorte: als de moeder drugsverslaafd is gaat de
drugs door naar het kind.
Medicijngebruik:
- Ernstig lichamelijke afwijkingen bij langdurig gebruik van medicijnen.
Ondervoeding:
- Neurologische afwijkingen bij kind.
- Effect op ontwikkelen hersenen.
- Meer kans op vetzucht, hoge bloeddruk, schizofrenie en depressie.
Chemicaliën en stralingsgevaar:
- Kan voor afwijkingen zorgen.
- Bij radioactieve straling kans op: abortus, kind sterft in eerste levensjaar of afwijking
in centrale zenuwstelsel.
Ongelukken:
- Kan leiden tot vroeggeboorte of beschadiging van foetus.
Te kleine placenta:
- Door verminderde toevoer van zuurstof en voedingsstoffen kan de ontwikkeling van
de foetus nadelig worden beïnvloed.
Infectieziekten:
- Onschuldige ziekte kan voor afwijkingen bij geboorte zorgen.
- Hiv kan worden doorgegeven, waarna baby’s meestal voor het 3e levensjaar
overlijden.
- Geslachtziekten syfilis kan zorgen voor geestelijke achterstand in de ontwikkeling,
blindheid en doofheid.
Zware stress:
- Baby’s bewegen meer in slaap en periodes van diepere slaap zijn korter.
Leeftijd aanstaande moeder:
- 20-35 jaar: beste leeftijd om kinderen te krijgen.
- Onder 17: verhoogde kans op vroeggeboortes en 2x zoveel kans op doodgeboren
kind.
- Oudere moeders: verhoogde kans op vroeggeboortes en lichtverhoogde kans op
psychische problemen. Meer kans op chromosoomafwijkingen.
Leeftijd aanstaande vader:
- Oudere zaadcellen hebben invloed op psychische ontwikkeling ongeboren kind.
- 35 of ouder: kans op lichtere baby’s
- 45 of ouder: risico op schizofrenie verdubbelt.
- 50 of ouder: risico op schizofrenie verdrievoudigt.
- Kans op manische depressiviteit of autisme spectrum stoornis neemt ook toe als de
leeftijd van de vader toeneemt.
