Werkveldverkenning 1
ALGEMENE INLEIDENDE BEGRIPPEN
1. Soorten interventies
A Interventies naar/ met individuele cases
Gericht op individu/gezin-systeem
Emancipatorisch werken= doel is belanghebbenden actief betrekken en hun
handelingsvermogen te versterken
B Interventies naar/met groepen en (structuren van de) gemeenschap
Thema’s en moeilijkheden die mensen ervaren doordat ze samenhangen met ‘de groep’
waartoe ze behoren bv: vrouw, migrant
Gericht op tussenkomen op onderdelen van de SL
Emancipatorisch en participatief werken
Samenlevingsopbouw/ opbouwwerk= met burgers werken aan maatschappelijke
problemen
C Interventies met andere organisaties
Gericht op het sociaal werk zelf, overheden en organisaties
Zijn belangrijke bronnen om kennis te vergaren over thema’s en beleidskaders
Doelgroep: sociaal-werk-praktijken zelf
Doel: uitdagingen en thema’s uit de praktijk structureel aanpakken
2. Echelonnering van het Sociaal Werk
A Nulde lijn
Initiatieven die laagdrempelig zijn en vrij toegankelijk, zorg binnen eigen netwerk Bv:
mantelzorg
B Eerste lijn
Vrij toegankelijk, maar wel zelf afspraak voor maken Bv: huisarts
C Tweede lijn
Organisaties waarvoor je doorverwijzing nodig hebt, niet- rechtstreekse toegankelijke
hulp
D Derde lijn
Gespecialiseerde hulp, niet vrij toegankelijk, vaak intramuraal
DOMEIN 1: ALGEMEEN WELZIJNSWERK
1. Wat?
,Helpt gebruikers zich persoonlijk en sociaal te ontplooien, hun individuele en sociale
rechten uit te oefenen zodat ze menswaardig leven kunnen leiden
Wil hulp-en dienstverlening toegankelijk maken voor alle burgers, in het bijzonder voor de
meest kwetsbaren
Schakelfunctie die toegang wil tot basisvoorzieningen wil verbeteren voor diegenen die
ze dreigen of gedeeltelijk of geheel te mislopen
Welzijn = zekere mate van matteriele en immateriële tevredenheid
Doelgroep: iedereen van wie de welzijnskansen bedreigd of verminderd zijn
2. Historiek van het landschap
A Tot jaren 60
Focus op het aanpassen van de doelgroep in het maatschappelijk gebeuren
Ingebouwd in medische , juridische en materiele sfeer
B jaren 60 en 70
Opstart professionele hulpverlening bv: Tele-onthaal, JAC
Tijdens jaren 70: welzijnswerk = versnipperd allemaal vzw’tjes
C 1980
Echt Vlaams Welzijnsbeleid
4 pijlers: jeugdzorg, Kind en Gezin, gehandicaptenzorg en ouderenzorg
D Jaren 90
Algemeen eerstelijnswelzijnswerk kreeg 3 diensten: OCMW, CAW en dienst
maatschappelijk werk mutualiteiten
1) Eerste decreet 19 december 1997
Regelde de organisatie van deze basishulpverlening want het algemeen welzijnswerk was
zo versnipperd, niet iedereen had toegang
Doel: hulpverlening wordt breed aangeboden, voor iedereen, zowel preventie, hulp als
signalering
Zorgde voor eerste professionalisering en samenvoegen van diensten
(tele-onthaal, ingebouwde sociale diensten en ziekenfondsen in de autonome centra voor
algemeen welzijnswerk werden onderscheden)
2) Tweede decreet 2009
Zorgt voor grote structureringsbeweging
Missie: helpt de gebruikers zich persoonlijk en sociaal te ontplooien, hun individuele en
sociale rechten uit te oefenen, zodat ze een menswaardig leven kunnen leiden
, 3. Beleid
A Departement zorg
Groot deel beleid dat betrekking heeft op SW wordt vormgegeven door departement zorg
(samenvoeging Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en Agentschap Zorg en
Gezondheid)
Minister Welzijn Hilde Crevits -> Caroline Gennez
Taken:
1) Bereidt beleid voor
2) Voert beleidsuitvoerende taken uit
B Het Complexe België
- OCMW: Federale OH, maar ook bestuurd vanuit lokaal sociaal beleid
- CAW: volledig Vlaamse bevoegdheden
- Mutualiteiten: Vlaamse en Federale bevoegdheden
Federale minister volksgezondheid: Frank Vandenbroucke
4. Algemeen Welzijnswerk
A Mensenrechten als uitgangspunt
Wat?
= vrijheidsrechten, politieke rechten en sociaal-economische grondrechten
Erkent dat iedereen recht heeft op een menswaardig leven en vereisen dat de OH actief
optreedt
Sociaal werkers als actoren in het realiseren en behouden van mensenrechten
B Rechtenverkenner
Maatregelen om sociale grondrechten te garanderen voor burger maar bereikt niet altijd
juiste doelgroep -> rechtenverkenner
Portaalsite die info geeft over grondrechten en de daaraan verbonden sociale voordelen
en tegemoetkomingen
Rol sociaal werker hierin: rechten afdwingen
5. Organisaties
A OCMW= openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn
Wat?
- Aanspreekpunt voor iedereen die financiële zorgen of tekorten heeft
- Dan onderzoekt sociale dienst hoe ondersteuning bieden op hulpvraag
- Taak is om dienstverlening te verzekeren
ALGEMENE INLEIDENDE BEGRIPPEN
1. Soorten interventies
A Interventies naar/ met individuele cases
Gericht op individu/gezin-systeem
Emancipatorisch werken= doel is belanghebbenden actief betrekken en hun
handelingsvermogen te versterken
B Interventies naar/met groepen en (structuren van de) gemeenschap
Thema’s en moeilijkheden die mensen ervaren doordat ze samenhangen met ‘de groep’
waartoe ze behoren bv: vrouw, migrant
Gericht op tussenkomen op onderdelen van de SL
Emancipatorisch en participatief werken
Samenlevingsopbouw/ opbouwwerk= met burgers werken aan maatschappelijke
problemen
C Interventies met andere organisaties
Gericht op het sociaal werk zelf, overheden en organisaties
Zijn belangrijke bronnen om kennis te vergaren over thema’s en beleidskaders
Doelgroep: sociaal-werk-praktijken zelf
Doel: uitdagingen en thema’s uit de praktijk structureel aanpakken
2. Echelonnering van het Sociaal Werk
A Nulde lijn
Initiatieven die laagdrempelig zijn en vrij toegankelijk, zorg binnen eigen netwerk Bv:
mantelzorg
B Eerste lijn
Vrij toegankelijk, maar wel zelf afspraak voor maken Bv: huisarts
C Tweede lijn
Organisaties waarvoor je doorverwijzing nodig hebt, niet- rechtstreekse toegankelijke
hulp
D Derde lijn
Gespecialiseerde hulp, niet vrij toegankelijk, vaak intramuraal
DOMEIN 1: ALGEMEEN WELZIJNSWERK
1. Wat?
,Helpt gebruikers zich persoonlijk en sociaal te ontplooien, hun individuele en sociale
rechten uit te oefenen zodat ze menswaardig leven kunnen leiden
Wil hulp-en dienstverlening toegankelijk maken voor alle burgers, in het bijzonder voor de
meest kwetsbaren
Schakelfunctie die toegang wil tot basisvoorzieningen wil verbeteren voor diegenen die
ze dreigen of gedeeltelijk of geheel te mislopen
Welzijn = zekere mate van matteriele en immateriële tevredenheid
Doelgroep: iedereen van wie de welzijnskansen bedreigd of verminderd zijn
2. Historiek van het landschap
A Tot jaren 60
Focus op het aanpassen van de doelgroep in het maatschappelijk gebeuren
Ingebouwd in medische , juridische en materiele sfeer
B jaren 60 en 70
Opstart professionele hulpverlening bv: Tele-onthaal, JAC
Tijdens jaren 70: welzijnswerk = versnipperd allemaal vzw’tjes
C 1980
Echt Vlaams Welzijnsbeleid
4 pijlers: jeugdzorg, Kind en Gezin, gehandicaptenzorg en ouderenzorg
D Jaren 90
Algemeen eerstelijnswelzijnswerk kreeg 3 diensten: OCMW, CAW en dienst
maatschappelijk werk mutualiteiten
1) Eerste decreet 19 december 1997
Regelde de organisatie van deze basishulpverlening want het algemeen welzijnswerk was
zo versnipperd, niet iedereen had toegang
Doel: hulpverlening wordt breed aangeboden, voor iedereen, zowel preventie, hulp als
signalering
Zorgde voor eerste professionalisering en samenvoegen van diensten
(tele-onthaal, ingebouwde sociale diensten en ziekenfondsen in de autonome centra voor
algemeen welzijnswerk werden onderscheden)
2) Tweede decreet 2009
Zorgt voor grote structureringsbeweging
Missie: helpt de gebruikers zich persoonlijk en sociaal te ontplooien, hun individuele en
sociale rechten uit te oefenen, zodat ze een menswaardig leven kunnen leiden
, 3. Beleid
A Departement zorg
Groot deel beleid dat betrekking heeft op SW wordt vormgegeven door departement zorg
(samenvoeging Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en Agentschap Zorg en
Gezondheid)
Minister Welzijn Hilde Crevits -> Caroline Gennez
Taken:
1) Bereidt beleid voor
2) Voert beleidsuitvoerende taken uit
B Het Complexe België
- OCMW: Federale OH, maar ook bestuurd vanuit lokaal sociaal beleid
- CAW: volledig Vlaamse bevoegdheden
- Mutualiteiten: Vlaamse en Federale bevoegdheden
Federale minister volksgezondheid: Frank Vandenbroucke
4. Algemeen Welzijnswerk
A Mensenrechten als uitgangspunt
Wat?
= vrijheidsrechten, politieke rechten en sociaal-economische grondrechten
Erkent dat iedereen recht heeft op een menswaardig leven en vereisen dat de OH actief
optreedt
Sociaal werkers als actoren in het realiseren en behouden van mensenrechten
B Rechtenverkenner
Maatregelen om sociale grondrechten te garanderen voor burger maar bereikt niet altijd
juiste doelgroep -> rechtenverkenner
Portaalsite die info geeft over grondrechten en de daaraan verbonden sociale voordelen
en tegemoetkomingen
Rol sociaal werker hierin: rechten afdwingen
5. Organisaties
A OCMW= openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn
Wat?
- Aanspreekpunt voor iedereen die financiële zorgen of tekorten heeft
- Dan onderzoekt sociale dienst hoe ondersteuning bieden op hulpvraag
- Taak is om dienstverlening te verzekeren
