2. Bestuurlijke handhaving
Belangrijkste voorbeeld voor bestuurlijke handhaving: gas-boete
- er wordt niet op voorhand iets uitgesproken door de rechter
Ander voorbeeld: stadium verbod
- 95% van deze verboden worden opgelegd door het bestuur en niet door de rechter
- Max 5-10j een verbod
Bestuurlijk plaatsverbod
- Een politieke figuur bv de burgemeester kan een verbod opleggen
- 3 maanden verbod
2.1 Handhaving: begrip, doel en vormen
Handhaving: begrip, doel en vormen
Begrip ‘handhaving’
̶ Zonder handhaving geen recht: het heeft geen zin om wetten in te roepen als die
vervolgens toch niet worden nageleefd door de burgers → handhaving zorgt ervoor
dat de wetten worden nageleefd en wnr dit niet gebeurd kunnen zij hier een oplossing
voor vinden (bv. Gas-boetes)
̶ Om effectief te zijn, moeten rechtsregels en besluiten worden gehandhaafd
̶ Geen wettelijke definitie of omschrijving van ‘handhaving’
̶ Onderscheid:
‒ Handhaving ‘sensu stricto’(strike zin): handhaving = (toezicht en)
sanctionering
‒ Handhaving ‘sensu lato’(ruime zin): handhaving als hele keten/proces waarbij
handhaving slaat op elke handeling die ertoe doet om alle regels te doen
naleven (handelingen zoals: sancties, de regelgeving zelf, toezicht, maatregel,
waarschuwing)
Werkdefinitie:
Handhaving (geen synoniem voor sanctie)
= het hele (handhavings)proces of de hele handhavingsketen, gaande van de
handhavingsregelgeving op zich, het toezicht op de naleving van die regelgeving en tot slot het
handhavend optreden zelf met het oog op de naleving van de regelgeving en de uitvoering
daarvan.
1
, Doel van handhaving
̶ Zie begrip ‘handhaving’
̶ Algemeen: (doen) naleven van de geldende regels
̶ Specifieke finaliteit?
➔ Onderscheid naargelang bestraffende(pijn doen, straffen) vs.
Probleemverhelpende(voorkomen dat er een probleem ontstaat, zonder
te straffen)(bestuurlijke) handhaving → juridisch van belang
➔ Belang: bv. voor toepassing waarborgen art. 6 EVRM (zie later)
Vormen van handhaving
̶ Handhaving is een typische taak voor de rechter
➔ Meest klassieke vorm is wellicht nog steeds de strafrechtelijke handhaving
➔ Maar handhaving is geen exclusief rechterlijke taak
➔ Groeiende trend naar (ook) bestuurlijke handhaving, bv. in de vorm van een
bestuurlijke sanctie → inherent aan je uitvoeringstaak
➔ Het bestuur heeft het recht om de regels zelf te handhaven
Wetgever beslist welke het zal zijn
1) Wat is een bestuurlijke (of administratieve) sanctie?
2) Wat is het verschil met een strafrechtelijke sanctie of ‘straf’?
Strafrechtelijke vs. bestuurlijke handhaving
̶ Wanneer welke handhaving? = keuze wetgever
̶ Verschillen op diverse punten:
Strafrechtelijke handhaving Bestuurlijke handhaving
Orgaan (Straf)rechter Bestuur
Handhavingsbeslissing Bv. straf Bv. bestuurlijke sanctie
Voorwaarden en waarborgen Strafrecht en algemene Bestuursregelgeving en
beginselen van behoorlijke algemene beginselen van
rechtsbedeling behoorlijk bestuur
Bestuurlijke handhaving als substituut voor strafrechtelijke handhaving
= Exclusieve bestuurlijke handhaving
Voorbeeld: GAS-Wet
2
Belangrijkste voorbeeld voor bestuurlijke handhaving: gas-boete
- er wordt niet op voorhand iets uitgesproken door de rechter
Ander voorbeeld: stadium verbod
- 95% van deze verboden worden opgelegd door het bestuur en niet door de rechter
- Max 5-10j een verbod
Bestuurlijk plaatsverbod
- Een politieke figuur bv de burgemeester kan een verbod opleggen
- 3 maanden verbod
2.1 Handhaving: begrip, doel en vormen
Handhaving: begrip, doel en vormen
Begrip ‘handhaving’
̶ Zonder handhaving geen recht: het heeft geen zin om wetten in te roepen als die
vervolgens toch niet worden nageleefd door de burgers → handhaving zorgt ervoor
dat de wetten worden nageleefd en wnr dit niet gebeurd kunnen zij hier een oplossing
voor vinden (bv. Gas-boetes)
̶ Om effectief te zijn, moeten rechtsregels en besluiten worden gehandhaafd
̶ Geen wettelijke definitie of omschrijving van ‘handhaving’
̶ Onderscheid:
‒ Handhaving ‘sensu stricto’(strike zin): handhaving = (toezicht en)
sanctionering
‒ Handhaving ‘sensu lato’(ruime zin): handhaving als hele keten/proces waarbij
handhaving slaat op elke handeling die ertoe doet om alle regels te doen
naleven (handelingen zoals: sancties, de regelgeving zelf, toezicht, maatregel,
waarschuwing)
Werkdefinitie:
Handhaving (geen synoniem voor sanctie)
= het hele (handhavings)proces of de hele handhavingsketen, gaande van de
handhavingsregelgeving op zich, het toezicht op de naleving van die regelgeving en tot slot het
handhavend optreden zelf met het oog op de naleving van de regelgeving en de uitvoering
daarvan.
1
, Doel van handhaving
̶ Zie begrip ‘handhaving’
̶ Algemeen: (doen) naleven van de geldende regels
̶ Specifieke finaliteit?
➔ Onderscheid naargelang bestraffende(pijn doen, straffen) vs.
Probleemverhelpende(voorkomen dat er een probleem ontstaat, zonder
te straffen)(bestuurlijke) handhaving → juridisch van belang
➔ Belang: bv. voor toepassing waarborgen art. 6 EVRM (zie later)
Vormen van handhaving
̶ Handhaving is een typische taak voor de rechter
➔ Meest klassieke vorm is wellicht nog steeds de strafrechtelijke handhaving
➔ Maar handhaving is geen exclusief rechterlijke taak
➔ Groeiende trend naar (ook) bestuurlijke handhaving, bv. in de vorm van een
bestuurlijke sanctie → inherent aan je uitvoeringstaak
➔ Het bestuur heeft het recht om de regels zelf te handhaven
Wetgever beslist welke het zal zijn
1) Wat is een bestuurlijke (of administratieve) sanctie?
2) Wat is het verschil met een strafrechtelijke sanctie of ‘straf’?
Strafrechtelijke vs. bestuurlijke handhaving
̶ Wanneer welke handhaving? = keuze wetgever
̶ Verschillen op diverse punten:
Strafrechtelijke handhaving Bestuurlijke handhaving
Orgaan (Straf)rechter Bestuur
Handhavingsbeslissing Bv. straf Bv. bestuurlijke sanctie
Voorwaarden en waarborgen Strafrecht en algemene Bestuursregelgeving en
beginselen van behoorlijke algemene beginselen van
rechtsbedeling behoorlijk bestuur
Bestuurlijke handhaving als substituut voor strafrechtelijke handhaving
= Exclusieve bestuurlijke handhaving
Voorbeeld: GAS-Wet
2
