Samenvatting: KERN A en C + KERN B
KERN A EN C
Comorbiditeit:
Comorbiditeit betekent dat iemand één of meer (chronische) aandoeningen heeft naast de
hoofddiagnose, waar de meeste aandacht naar uitgaat.
Met andere woorden: er is één hoofdaandoening, waarbij daarnaast nog één of meerdere
bijkomende aandoeningen aanwezig zijn.
De aanwezigheid van een aandoening naast een primaire, centraal staande ziekte of
aandoening.
Voorbeeld:
Iemand heeft diabetes mellitus (hoofddiagnose) en daarnaast hypertensie en een depressie
(comorbiditeiten).
Multimorbiditeit:
Multimorbiditeit betekent dat iemand twee of meer chronische aandoeningen tegelijkertijd
heeft, zonder dat er één aandoening als hoofddiagnose centraal staat.
Met andere woorden: de aandoeningen bestaan naast elkaar en zijn allemaal even
belangrijk in de zorg en behandeling.
De aanwezigheid van twee of meer chronische aandoeningen waarbij de ene aandoening
niet méér centraal staat dan een andere.
Voorbeeld:
Een persoon heeft COPD, artrose en hartfalen. Er is geen duidelijke “hoofdaandoening” -
alle drie de ziekten vragen evenveel aandacht.
Nog een voorbeeld:
Bij oudere zorgvragers komt multimorbiditeit vaak voor, bijvoorbeeld in combinatie met de
zogenoemde geriatrische reuzen:
• Incontinentie
• Immobiliteit
• Instabiliteit
• Intoxicatie
• Intellectuele achteruitgang
Bijvoorbeeld: je komt bij een 83-jarige mevrouw die incontinent is voor urine,
slaapmedicatie gebruikt (intoxicatie), en instabiel is bij het lopen. Daarnaast heeft ze
1
,diabetes, hart- en vaatziekten en artrose.
Hier is sprake van multimorbiditeit, omdat er meerdere chronische aandoeningen en
ouderdomsproblemen tegelijkertijd aanwezig zijn, zonder dat er één centraal staat.
Geriatrische reuzen:
De geriatrische reuzen zijn veelvoorkomende, ernstige problemen bij oudere mensen:
- Incontinentie.
- Immobiliteit.
- Instabiliteit.
- Intoxicatie.
- Intellectuele achteruitgang.
(Intoxicatie betekent vergiftiging van het lichaam door een stof die in te hoge hoeveelheid
aanwezig is).
(Intellectuele achteruitgang betekent dat het denkvermogen en geheugen verminderen).
Indexziekte:
Een indexziekte is de ziekte die je als uitgangspunt of startpunt neemt bij onderzoek,
diagnostiek of behandeling. Het is de aandoening van waaruit je verder kijkt naar mogelijke
oorzaken, gevolgen of comorbiditeiten.
Voorbeeld:
Als je onderzoekt wat er speelt bij een patiënt met depressie, dan is depressie de
indexziekte. Vanuit deze ziekte bekijk je bijvoorbeeld welke bijkomende aandoeningen of
risicofactoren aanwezig zijn.
Referentie ziekte:
Een referentieziekte is de ziekte die je naast de indexziekte plaatst om te onderzoeken of ze
samen voorkomen of mogelijk verband houden.
Voorbeeld:
Als je onderzoekt wat er speelt bij een patiënt met depressie (indexziekte), kun je dementie
als referentieziekte nemen om te bekijken of beide aandoeningen bij de patiënt
tegelijkertijd voorkomen of elkaar beïnvloeden.
2
,Intramurale, extramurale, semimurale en transmurale zorg:
Intramurale zorg:
Intramuraal betekent letterlijk binnen de muren (intra = binnen, muraal = muren).
Intramurale zorg is dus zorg die binnen de muren van een zorginstelling wordt verleend. Het
gaat hierbij om instellingen die 24-uurszorg bieden, wat inhoudt dat de zorg 24 uur per dag
en 7 dagen per week beschikbaar is.
Intramurale zorg is bedoeld voor mensen die intensieve medische of verpleegkundige
ondersteuning nodig hebben en niet meer zelfstandig thuis kunnen wonen of verzorgd
kunnen worden. Binnen deze zorgvorm verblijft de zorgvrager in een instelling waar
verschillende zorgprofessionals samenwerken om de best mogelijke zorg te bieden.
Voorbeelden van intramurale zorginstellingen zijn ziekenhuizen, verpleeghuizen,
verzorgingstehuizen, psychiatrische inrichtingen (GGZ) en revalidatiecentra. Binnen deze
instellingen kunnen verschillende vormen van zorg worden aangeboden, zoals acute zorg,
langdurige zorg en revalidatiezorg.
Het doel van intramurale zorg is om cliënten of patiënten de benodigde medische,
verpleegkundige en psychosociale ondersteuning te bieden in een veilige en gecontroleerde
omgeving. Zo kunnen zorgprofessionals hen helpen bij het herstellen van een ziekte of
operatie, of bij het omgaan met een chronische aandoening.
Extramurale zorg:
Extramuraal betekent letterlijk buiten de muren (extra = buiten, muraal = muren).
Extramurale zorg is dus zorg die buiten de muren van een zorginstelling wordt verleend. Het
is de tegenhanger van intramurale zorg, waarbij zorg juist binnen een instelling met 24-
uurszorg plaatsvindt.
Extramurale zorg wordt ook wel eerstelijnszorg genoemd. Dit is zorg waarvoor je geen
verwijzing van een arts nodig hebt. De zorg wordt verleend aan mensen die nog zelfstandig
wonen, maar wel ondersteuning of begeleiding nodig hebben bij bepaalde zorgtaken of
dagelijkse activiteiten.
De zorg vindt plaats buiten een instelling, meestal in de thuissituatie van de cliënt. Een
zorgverlener kan de cliënt thuis bezoeken, maar de cliënt kan ook zelf naar een zorgverlener
toegaan, zoals een fysiotherapeut of wijkverpleegkundige.
3
, Voorbeelden van extramurale zorg zijn thuiszorg, begeleiding, en dagbesteding. Deze vorm
van zorg is bedoeld om mensen te helpen zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen en
functioneren in hun eigen vertrouwde omgeving.
Het doel van extramurale zorg is om cliënten de juiste zorg en ondersteuning te bieden,
terwijl zij in hun eigen omgeving kunnen blijven. Dit bevordert het welzijn, de
zelfstandigheid en de kwaliteit van leven van de cliënt.
Semimurale zorg:
Semimurale zorg is een tussenstadium tussen intramurale en extramurale zorg. Het is
bedoeld voor patiënten die geen 24-uurs begeleiding nodig hebben, maar ook niet volledig
zelfstandig kunnen wonen. Deze zorg wordt zowel gedeeltelijk binnen een instelling als
gedeeltelijk in de thuissituatie van de patiënt verleend.
Voorbeelden van semimurale zorgvoorzieningen zijn dagverblijven, dagbehandelingen,
beschermde woonvormen en gezinsvervangende tehuizen. Bij deze vorm van zorg verblijft
de patiënt overdag in de instelling voor begeleiding en zorg, maar keert ’s avonds en in het
weekend naar huis terug.
Het doel van semimurale zorg is om patiënten te ondersteunen bij herstel of het omgaan
met hun aandoening, terwijl zij zoveel mogelijk in hun eigen vertrouwde omgeving kunnen
blijven. Zo combineert semimurale zorg professionele ondersteuning met zelfstandigheid en
vertrouwdheid, waardoor het een belangrijke schakel vormt tussen intramurale en
extramurale zorg.
Transmurale zorg:
Transmurale zorg, ook wel ketenzorg genoemd, is een vorm van zorg die intramurale en
extramurale zorg combineert. Het gaat hierbij vooral om patiënten die een multidisciplinaire
aanpak nodig hebben, zoals mensen met complexe lichamelijke aandoeningen.
Transmurale zorg verwijst naar een samenwerkingsmodel tussen verschillende
zorgverleners en instellingen, waarbij de zorg voor een patiënt naadloos overgaat van de
ene zorgsetting naar de andere. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer een patiënt vanuit het
ziekenhuis wordt overgeplaatst naar thuiszorg of een revalidatiecentrum.
Het doel van transmurale zorg is om de continuïteit van zorg te waarborgen en ervoor te
zorgen dat patiënten de juiste ondersteuning krijgen tijdens hun overgang tussen
verschillende zorgniveaus. Dit helpt om de kwaliteit van de zorg te verbeteren en eventuele
complicaties of onderbrekingen in de zorg te minimaliseren.
Samenwerking binnen verschillende woonvormen:
4
KERN A EN C
Comorbiditeit:
Comorbiditeit betekent dat iemand één of meer (chronische) aandoeningen heeft naast de
hoofddiagnose, waar de meeste aandacht naar uitgaat.
Met andere woorden: er is één hoofdaandoening, waarbij daarnaast nog één of meerdere
bijkomende aandoeningen aanwezig zijn.
De aanwezigheid van een aandoening naast een primaire, centraal staande ziekte of
aandoening.
Voorbeeld:
Iemand heeft diabetes mellitus (hoofddiagnose) en daarnaast hypertensie en een depressie
(comorbiditeiten).
Multimorbiditeit:
Multimorbiditeit betekent dat iemand twee of meer chronische aandoeningen tegelijkertijd
heeft, zonder dat er één aandoening als hoofddiagnose centraal staat.
Met andere woorden: de aandoeningen bestaan naast elkaar en zijn allemaal even
belangrijk in de zorg en behandeling.
De aanwezigheid van twee of meer chronische aandoeningen waarbij de ene aandoening
niet méér centraal staat dan een andere.
Voorbeeld:
Een persoon heeft COPD, artrose en hartfalen. Er is geen duidelijke “hoofdaandoening” -
alle drie de ziekten vragen evenveel aandacht.
Nog een voorbeeld:
Bij oudere zorgvragers komt multimorbiditeit vaak voor, bijvoorbeeld in combinatie met de
zogenoemde geriatrische reuzen:
• Incontinentie
• Immobiliteit
• Instabiliteit
• Intoxicatie
• Intellectuele achteruitgang
Bijvoorbeeld: je komt bij een 83-jarige mevrouw die incontinent is voor urine,
slaapmedicatie gebruikt (intoxicatie), en instabiel is bij het lopen. Daarnaast heeft ze
1
,diabetes, hart- en vaatziekten en artrose.
Hier is sprake van multimorbiditeit, omdat er meerdere chronische aandoeningen en
ouderdomsproblemen tegelijkertijd aanwezig zijn, zonder dat er één centraal staat.
Geriatrische reuzen:
De geriatrische reuzen zijn veelvoorkomende, ernstige problemen bij oudere mensen:
- Incontinentie.
- Immobiliteit.
- Instabiliteit.
- Intoxicatie.
- Intellectuele achteruitgang.
(Intoxicatie betekent vergiftiging van het lichaam door een stof die in te hoge hoeveelheid
aanwezig is).
(Intellectuele achteruitgang betekent dat het denkvermogen en geheugen verminderen).
Indexziekte:
Een indexziekte is de ziekte die je als uitgangspunt of startpunt neemt bij onderzoek,
diagnostiek of behandeling. Het is de aandoening van waaruit je verder kijkt naar mogelijke
oorzaken, gevolgen of comorbiditeiten.
Voorbeeld:
Als je onderzoekt wat er speelt bij een patiënt met depressie, dan is depressie de
indexziekte. Vanuit deze ziekte bekijk je bijvoorbeeld welke bijkomende aandoeningen of
risicofactoren aanwezig zijn.
Referentie ziekte:
Een referentieziekte is de ziekte die je naast de indexziekte plaatst om te onderzoeken of ze
samen voorkomen of mogelijk verband houden.
Voorbeeld:
Als je onderzoekt wat er speelt bij een patiënt met depressie (indexziekte), kun je dementie
als referentieziekte nemen om te bekijken of beide aandoeningen bij de patiënt
tegelijkertijd voorkomen of elkaar beïnvloeden.
2
,Intramurale, extramurale, semimurale en transmurale zorg:
Intramurale zorg:
Intramuraal betekent letterlijk binnen de muren (intra = binnen, muraal = muren).
Intramurale zorg is dus zorg die binnen de muren van een zorginstelling wordt verleend. Het
gaat hierbij om instellingen die 24-uurszorg bieden, wat inhoudt dat de zorg 24 uur per dag
en 7 dagen per week beschikbaar is.
Intramurale zorg is bedoeld voor mensen die intensieve medische of verpleegkundige
ondersteuning nodig hebben en niet meer zelfstandig thuis kunnen wonen of verzorgd
kunnen worden. Binnen deze zorgvorm verblijft de zorgvrager in een instelling waar
verschillende zorgprofessionals samenwerken om de best mogelijke zorg te bieden.
Voorbeelden van intramurale zorginstellingen zijn ziekenhuizen, verpleeghuizen,
verzorgingstehuizen, psychiatrische inrichtingen (GGZ) en revalidatiecentra. Binnen deze
instellingen kunnen verschillende vormen van zorg worden aangeboden, zoals acute zorg,
langdurige zorg en revalidatiezorg.
Het doel van intramurale zorg is om cliënten of patiënten de benodigde medische,
verpleegkundige en psychosociale ondersteuning te bieden in een veilige en gecontroleerde
omgeving. Zo kunnen zorgprofessionals hen helpen bij het herstellen van een ziekte of
operatie, of bij het omgaan met een chronische aandoening.
Extramurale zorg:
Extramuraal betekent letterlijk buiten de muren (extra = buiten, muraal = muren).
Extramurale zorg is dus zorg die buiten de muren van een zorginstelling wordt verleend. Het
is de tegenhanger van intramurale zorg, waarbij zorg juist binnen een instelling met 24-
uurszorg plaatsvindt.
Extramurale zorg wordt ook wel eerstelijnszorg genoemd. Dit is zorg waarvoor je geen
verwijzing van een arts nodig hebt. De zorg wordt verleend aan mensen die nog zelfstandig
wonen, maar wel ondersteuning of begeleiding nodig hebben bij bepaalde zorgtaken of
dagelijkse activiteiten.
De zorg vindt plaats buiten een instelling, meestal in de thuissituatie van de cliënt. Een
zorgverlener kan de cliënt thuis bezoeken, maar de cliënt kan ook zelf naar een zorgverlener
toegaan, zoals een fysiotherapeut of wijkverpleegkundige.
3
, Voorbeelden van extramurale zorg zijn thuiszorg, begeleiding, en dagbesteding. Deze vorm
van zorg is bedoeld om mensen te helpen zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen en
functioneren in hun eigen vertrouwde omgeving.
Het doel van extramurale zorg is om cliënten de juiste zorg en ondersteuning te bieden,
terwijl zij in hun eigen omgeving kunnen blijven. Dit bevordert het welzijn, de
zelfstandigheid en de kwaliteit van leven van de cliënt.
Semimurale zorg:
Semimurale zorg is een tussenstadium tussen intramurale en extramurale zorg. Het is
bedoeld voor patiënten die geen 24-uurs begeleiding nodig hebben, maar ook niet volledig
zelfstandig kunnen wonen. Deze zorg wordt zowel gedeeltelijk binnen een instelling als
gedeeltelijk in de thuissituatie van de patiënt verleend.
Voorbeelden van semimurale zorgvoorzieningen zijn dagverblijven, dagbehandelingen,
beschermde woonvormen en gezinsvervangende tehuizen. Bij deze vorm van zorg verblijft
de patiënt overdag in de instelling voor begeleiding en zorg, maar keert ’s avonds en in het
weekend naar huis terug.
Het doel van semimurale zorg is om patiënten te ondersteunen bij herstel of het omgaan
met hun aandoening, terwijl zij zoveel mogelijk in hun eigen vertrouwde omgeving kunnen
blijven. Zo combineert semimurale zorg professionele ondersteuning met zelfstandigheid en
vertrouwdheid, waardoor het een belangrijke schakel vormt tussen intramurale en
extramurale zorg.
Transmurale zorg:
Transmurale zorg, ook wel ketenzorg genoemd, is een vorm van zorg die intramurale en
extramurale zorg combineert. Het gaat hierbij vooral om patiënten die een multidisciplinaire
aanpak nodig hebben, zoals mensen met complexe lichamelijke aandoeningen.
Transmurale zorg verwijst naar een samenwerkingsmodel tussen verschillende
zorgverleners en instellingen, waarbij de zorg voor een patiënt naadloos overgaat van de
ene zorgsetting naar de andere. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer een patiënt vanuit het
ziekenhuis wordt overgeplaatst naar thuiszorg of een revalidatiecentrum.
Het doel van transmurale zorg is om de continuïteit van zorg te waarborgen en ervoor te
zorgen dat patiënten de juiste ondersteuning krijgen tijdens hun overgang tussen
verschillende zorgniveaus. Dit helpt om de kwaliteit van de zorg te verbeteren en eventuele
complicaties of onderbrekingen in de zorg te minimaliseren.
Samenwerking binnen verschillende woonvormen:
4
