VZC: communicatie Ilse
Vroegtijdige zorgplanning
= een continu proces van reflectie en dialoog tussen de patiënt, zijn naasten en zorgverleners, gericht
op het bespreken en vastleggen van zorgdoelen en voorkeuren voor toekomstige zorg.
1. Inhoudelijk
Reflectie
- Patiënten worden aangemoedigd om na te denken over wat voor hen belangrijk is in hun
zorg, zoals levenskwaliteit, behandelingsvoorkeuren en wie hen zou moeten
vertegenwoordigen als ze dat zelf niet kunnen.
Dialoog
- Het is belangrijk om open gesprekken te voeren met
zorgverleners en familieleden over deze wensen
- Dit kan helpen om moeilijke beslissingen in de
toekomst te vergemakkelijken
Documenten
- Ptn kunnen hun wensen vastleggen in wilsverklaringen, waarin ze aangeven welke zorg en
behandeling ze wel of niet willen ontvangen
1.1. Wat is vroegtijdige zorgplanning?
Denken en praten over later met als doel: het helder maken van waarden en voorkeuren van de pt
- Langs de andere kant is het ook een gelegenheid om de mogelijkheden en grenzen van zorg
en behandelingen te duiden
Met wie?
- Mensen met chronische of ongeneeslijke ziekte
- Ouderen met kwetsbaarheid
- Mensen die zelf graag regie willen houden over hun toekomstige zorg
- Iedereen die wil nadenken over toekomstige zorg en behandeling
Tijdstip om dialoog aan te gaan
- Op vraag van pt, familie of zorgverlener
- Alle situaties die kunnen leiden tot wilsonbekwaamheid
- Naar aanleiding van het stellen ernstige diagnose
- Naar aanleiding van een acute achteruitgang van een chronische ziekte
- Na opname in een WZC
- Naar aanleiding van een ziekenhuisopname
- Bij start van palliatieve zorg
Wie neemt het initiatief?
- Pt zelf
- Verpleegkundige/ arts
, Actueel
- Evolutie in wettelijk kader (patiëntenrechten, euthanasiewetgeving…)
- Hogere levensverwachting
- Verschuiving positie pt
• Autonomie, inspraak, samenwerking
Tips om een goed VZP-gesprek te voeren
- Luister aandachtig en neem de informatie op
• Peilen naar de voorkeuren = ‘horen’ wat pt zegt
- Zet je eigen mening opzij
• VZP = een moeilijk gesprek, leer je eigen emoties, leer andere visies en meningen
aanvaarden
- Werk aan een uitgebreide visie
• VZP = meer dan alleen zorg rond levenseinde of ‘wel of geen euthanasie’
- Plaats de pt altijd centraal
• VZP = samen met naasten nagaan wat de pt wenst
1.2. Voordelen van VZP
- Minder onzekerheid en stress in crisissituaties.
- Meer regie en autonomie voor de patiënt.
- Hulpverleners kunnen zorg leveren die beter aansluit bij de wensen van de patiënt.
- Naasten weten beter wat de patiënt zou willen.
2. Fasen van het VZP-gesprek
Fase 1: vertrouwen opbouwen
Fase 2: exploreren van zorgdoelen
- Wensen, waarden en doelen
• Wat vindt u belangrijk in het leven?
• Wat maakt uw leven de moeite waard?
• Wat zou u absoluut willen vermijden?
• Waar hoopt u op?
• Waar bent u bang voor?
- Informatie over ziekte en prognose
• Wat weet u al over uw ziekte?
• Wilt u meer weten over wat u te wachten staat?
• Wat is er jou verteld over je ziekte?
Fase 3: keuzes vastleggen (documenten)
- Wilsverklaringen en vertegenwoordiging
• Heeft u een schriftelijke wilsverklaring?
• Wie mag voor u spreken als u dat zelf niet meer kunt?
• Is dit wettelijk vastgelegd (bijv. schriftelijke machtiging)?
Fase 4: follow-up (eventueel keuzes aanpassen)
Vroegtijdige zorgplanning
= een continu proces van reflectie en dialoog tussen de patiënt, zijn naasten en zorgverleners, gericht
op het bespreken en vastleggen van zorgdoelen en voorkeuren voor toekomstige zorg.
1. Inhoudelijk
Reflectie
- Patiënten worden aangemoedigd om na te denken over wat voor hen belangrijk is in hun
zorg, zoals levenskwaliteit, behandelingsvoorkeuren en wie hen zou moeten
vertegenwoordigen als ze dat zelf niet kunnen.
Dialoog
- Het is belangrijk om open gesprekken te voeren met
zorgverleners en familieleden over deze wensen
- Dit kan helpen om moeilijke beslissingen in de
toekomst te vergemakkelijken
Documenten
- Ptn kunnen hun wensen vastleggen in wilsverklaringen, waarin ze aangeven welke zorg en
behandeling ze wel of niet willen ontvangen
1.1. Wat is vroegtijdige zorgplanning?
Denken en praten over later met als doel: het helder maken van waarden en voorkeuren van de pt
- Langs de andere kant is het ook een gelegenheid om de mogelijkheden en grenzen van zorg
en behandelingen te duiden
Met wie?
- Mensen met chronische of ongeneeslijke ziekte
- Ouderen met kwetsbaarheid
- Mensen die zelf graag regie willen houden over hun toekomstige zorg
- Iedereen die wil nadenken over toekomstige zorg en behandeling
Tijdstip om dialoog aan te gaan
- Op vraag van pt, familie of zorgverlener
- Alle situaties die kunnen leiden tot wilsonbekwaamheid
- Naar aanleiding van het stellen ernstige diagnose
- Naar aanleiding van een acute achteruitgang van een chronische ziekte
- Na opname in een WZC
- Naar aanleiding van een ziekenhuisopname
- Bij start van palliatieve zorg
Wie neemt het initiatief?
- Pt zelf
- Verpleegkundige/ arts
, Actueel
- Evolutie in wettelijk kader (patiëntenrechten, euthanasiewetgeving…)
- Hogere levensverwachting
- Verschuiving positie pt
• Autonomie, inspraak, samenwerking
Tips om een goed VZP-gesprek te voeren
- Luister aandachtig en neem de informatie op
• Peilen naar de voorkeuren = ‘horen’ wat pt zegt
- Zet je eigen mening opzij
• VZP = een moeilijk gesprek, leer je eigen emoties, leer andere visies en meningen
aanvaarden
- Werk aan een uitgebreide visie
• VZP = meer dan alleen zorg rond levenseinde of ‘wel of geen euthanasie’
- Plaats de pt altijd centraal
• VZP = samen met naasten nagaan wat de pt wenst
1.2. Voordelen van VZP
- Minder onzekerheid en stress in crisissituaties.
- Meer regie en autonomie voor de patiënt.
- Hulpverleners kunnen zorg leveren die beter aansluit bij de wensen van de patiënt.
- Naasten weten beter wat de patiënt zou willen.
2. Fasen van het VZP-gesprek
Fase 1: vertrouwen opbouwen
Fase 2: exploreren van zorgdoelen
- Wensen, waarden en doelen
• Wat vindt u belangrijk in het leven?
• Wat maakt uw leven de moeite waard?
• Wat zou u absoluut willen vermijden?
• Waar hoopt u op?
• Waar bent u bang voor?
- Informatie over ziekte en prognose
• Wat weet u al over uw ziekte?
• Wilt u meer weten over wat u te wachten staat?
• Wat is er jou verteld over je ziekte?
Fase 3: keuzes vastleggen (documenten)
- Wilsverklaringen en vertegenwoordiging
• Heeft u een schriftelijke wilsverklaring?
• Wie mag voor u spreken als u dat zelf niet meer kunt?
• Is dit wettelijk vastgelegd (bijv. schriftelijke machtiging)?
Fase 4: follow-up (eventueel keuzes aanpassen)
