Het jonge kind 09/03/2021
Peter Petersen zijn blik was minder gericht op peuters en kleuters. Het jenaplanconcept biedt een
krachtig pedagogisch concept dat ons helpt handen en voeten te geven aan de dagelijkse omgang
met onze kinderen en de grotere wereld. Door iets alledaags kun je een rijke leeromgeving creëren
→ verwonderen. Kinderen kunnen in een betekenisvolle context leren en spelen. Er wordt weer
verteld over de basisprincipes en de pedagogische minima. Basisprincipes gaan leven als je ze
regelmatig doorwerkt, zodat ze je oriënteren op hoe je onderwijs/opvoeding voor je ziet. Het gaat
om groot denken, klein zien handelen. Basisprincipe 3 wordt uitgelicht: Elk mens heeft voor het
ontwikkelen van een eigen identiteit persoonlijke relaties nodig: met andere mensen; met de
zintuiglijke waarneembare werkelijkheid van natuur en cultuur; met niet zintuiglijke waarneembare
werkelijkheid. Relatie staat centraal bij jenaplan.
Relatie van het kind met zichzelf, de ander en de wereld om zich heen is het pedagogische concept
van het jenaplan. Reggio Emilia Malaguzzi heeft antwoord op: van wie leert het kind? Van drie
pedagogen. De eerste pedagoog is het kind zelf, de tweede is de volwassene en de derde de fysieke
omgeving, de ruimte en materialen. De drie pedagogen van hem sluiten aan op de kenmerken van
Peter Petersen: de heterogene stamgroep, de stamgroepleider als gids en opvoeder in haar groep,
telkens meerdere jaren hetzelfde kind, het lokaal als schoolwoonkamer en de nadruk op werken in
de natuur als rijke leeromgeving. De gedachtengoed van Malaguzzi van het jonge kind sluiten hier op
aan.
De eerste pedagoog
Ze leren zichzelf kennen in de ontmoeting met anderen. Onderwijs moet gericht zijn op
onderzoeken, ontdekken en keuzes maken. Een kind is nieuwsgierig om de wereld te ontdekken.
Kinderen spreken elkaar staal, verstaan elkaars opwinding, energie en verwondering. De diversiteit
van de groep is de rijkdom waarvan een kind mag leren. Kinderen leer door kijken, luisteren, nadoen
en uitproberen. Kinderen zijn van nature sociaal, ze willen communiceren en leren. Door het uitgaan
van verschillen is het waardevol dat kinderen bij een groep horen en automatisch meegaan met de
cultuur en structuur van de groep. Rollen wisselen af als er steeds weer nieuwe kinderen bij komen,
kinderen helpen elkaar vanuit nature.
Jonge kinderen spelen/werken samen, ook al wordt dat soms nog niet gezien. Kinderen ontwikkelen
zich bij samenspel, ze stimuleren elkaar. Het proces moet je serieus nemen en kinderen tijd geven
om het samenwerken te laten ontstaan. Hierbij is het nodig dat je kennis hebt van verschillende
fasen. Wat verwacht je van het jonge kind?
Ontwikkeling van het samenspelen
1. Niets doen
2. Solospel
3. Toekijken
4. Parallelspel
5. Associatief spel
6. Coöperatief spel
De eerste vier passen bij de peuters en jongste kleuters. De laatste twee bij oudere kleuters. Alle
vormen blijven bestaan. Er komen dus meerdere manieren van spelen bij.
Peter Petersen zijn blik was minder gericht op peuters en kleuters. Het jenaplanconcept biedt een
krachtig pedagogisch concept dat ons helpt handen en voeten te geven aan de dagelijkse omgang
met onze kinderen en de grotere wereld. Door iets alledaags kun je een rijke leeromgeving creëren
→ verwonderen. Kinderen kunnen in een betekenisvolle context leren en spelen. Er wordt weer
verteld over de basisprincipes en de pedagogische minima. Basisprincipes gaan leven als je ze
regelmatig doorwerkt, zodat ze je oriënteren op hoe je onderwijs/opvoeding voor je ziet. Het gaat
om groot denken, klein zien handelen. Basisprincipe 3 wordt uitgelicht: Elk mens heeft voor het
ontwikkelen van een eigen identiteit persoonlijke relaties nodig: met andere mensen; met de
zintuiglijke waarneembare werkelijkheid van natuur en cultuur; met niet zintuiglijke waarneembare
werkelijkheid. Relatie staat centraal bij jenaplan.
Relatie van het kind met zichzelf, de ander en de wereld om zich heen is het pedagogische concept
van het jenaplan. Reggio Emilia Malaguzzi heeft antwoord op: van wie leert het kind? Van drie
pedagogen. De eerste pedagoog is het kind zelf, de tweede is de volwassene en de derde de fysieke
omgeving, de ruimte en materialen. De drie pedagogen van hem sluiten aan op de kenmerken van
Peter Petersen: de heterogene stamgroep, de stamgroepleider als gids en opvoeder in haar groep,
telkens meerdere jaren hetzelfde kind, het lokaal als schoolwoonkamer en de nadruk op werken in
de natuur als rijke leeromgeving. De gedachtengoed van Malaguzzi van het jonge kind sluiten hier op
aan.
De eerste pedagoog
Ze leren zichzelf kennen in de ontmoeting met anderen. Onderwijs moet gericht zijn op
onderzoeken, ontdekken en keuzes maken. Een kind is nieuwsgierig om de wereld te ontdekken.
Kinderen spreken elkaar staal, verstaan elkaars opwinding, energie en verwondering. De diversiteit
van de groep is de rijkdom waarvan een kind mag leren. Kinderen leer door kijken, luisteren, nadoen
en uitproberen. Kinderen zijn van nature sociaal, ze willen communiceren en leren. Door het uitgaan
van verschillen is het waardevol dat kinderen bij een groep horen en automatisch meegaan met de
cultuur en structuur van de groep. Rollen wisselen af als er steeds weer nieuwe kinderen bij komen,
kinderen helpen elkaar vanuit nature.
Jonge kinderen spelen/werken samen, ook al wordt dat soms nog niet gezien. Kinderen ontwikkelen
zich bij samenspel, ze stimuleren elkaar. Het proces moet je serieus nemen en kinderen tijd geven
om het samenwerken te laten ontstaan. Hierbij is het nodig dat je kennis hebt van verschillende
fasen. Wat verwacht je van het jonge kind?
Ontwikkeling van het samenspelen
1. Niets doen
2. Solospel
3. Toekijken
4. Parallelspel
5. Associatief spel
6. Coöperatief spel
De eerste vier passen bij de peuters en jongste kleuters. De laatste twee bij oudere kleuters. Alle
vormen blijven bestaan. Er komen dus meerdere manieren van spelen bij.
