1
Anatomie 2: theorie
Onderste gordel en extremiteiten
→ mobiliteit van de onderste gordel is zeer beperkt.
→ grote stabiliteit = weinig luxaties → veel meer luxaties in schoudergewricht.
De beenderen
Heupbeen = complex
Heupbeen bestaat uit 3 delen die tijdens de verbenings fase in de vroege jeugd met elkaar
fuseren
Beschrijving van de oppervlakkige zijde
Os ilium
● darmbeen
● bestaat uit:
○ ala ossis ilium lopen 3 linea
■ linea glutea posterior
■ linea glutea anterior
■ linea glutea inferior
○ Corpus van os ilium
Os ischium
● zitbeen
● Bestaat uit:
○ Corpus ossis ischii → vormt
groot deel van acetabulum
○ Tuber ischiadicum → steekt
dorsaal en caudaal boogvormig
uit
○ Ramus ossis ischii → tuber die
zich verder zet als ramus naar
ventraal → afgeplat deel loopt
in de pars inferior ramus ossis pubis
Os pubis
● Schaambeen
● Bestaat uit:
○ Corpus ossis pubis → ligt tegen acetabulum aan (ventraal)
○ Ramus ossis pubis → bestaat uit bovenste en onderste deel
■ Pars superior (bovenste) → acetabulum
■ Pars inferior (onderste) → symphys
Foramen obturatorium
● Opening
● gevormd door de takken van os ischium en os pubis
● Wordt afgesloten door membrane obturatoria
● sulcus obturatorius → verloopt schuin van dorsaal boven naar ventraal onder
● Tuberculum obturatorium anterius → op os pubis
, 2
● Tuberculum obturatorium posterius → op os ischium
● 2 tuberculums → begrenzen de membrana obturatoria
Acetabulum
● pan van het heupgewricht
● wordt gevormd door: plaats van samengroeiende (3) corpora van de heup (pubis,
ischium, ilium)
● Bevat een:
○ limbus acetabuli = rand
○ incisura acetabuli = normale stand van de bekken naar onder gericht
○ facies lunata = halvemaanvormig deel van hol sfeer oppervlak
○ fossa acetabuli = is dieper dan de facies lunata
Beschrijving van de diepe zijde
Linea terminalis/ linea arcuata
= grenslijn tussen plevis minor en maior
Pecten ossis pubis
● vlak met scherpe rand naar de diepte toe, bovenop pubis
● Erop bevindt zich de eminentia iliopectinea
Tuberculum pubicum
= één cm lateraal van symphyse op ramus superior
Fossa iliaca
=bovendeel van het bekken, grootste deel van het dragend beenderig vlak uitmaakt
Facies auricularis
● oorschelpig vlak
● articuleert met facies auricularis van het os sacrum
● sulcus juxta-glenoidalis loopt ervoor
● Tuberositas iliaca ligt erachter
Beschrijving van de rand
Facies symphysialis
= ventrale middenlijn naar mediaal
Tuber ischiadicum
● door de ramus inferior te volgen komen we hierop
● hoge dikke palpabele knobbel
● bij het zitten draagt deze mede het lichaam
Incisura ischiadica minor
= ligt iets hoger en dorsaal dan tuber ischiadicum
, 3
Spina ischiadica
● Vormt engte in het bekkenkanaal
● deel van het os ischium
● sterk uitspringend beenderig punt
Incisura ischiadica maior
= grote inham en reikt tot voor-onder de facies auricularis
SIPI
● Spina iliaca posterior inferior
● ligt diep en dorsaal
SIPS
● Spina iliaca posterior superior
● Meest dorsale punt van os coxae
● vormt dorsale uiteinde van crista iliaca
Bekkenkam → hierop liggen 3 lijnen
● een labium externum
● een labium internum
● een linea intermedia
SIAS
● Spina iliaca anterior superior
● ligt in eenzelfde frontale vlak als tuberculum pubicum
SIAI
● Spina iliaca anterior inferior
● Onder SIAS
Pecten ossis pubis en eminentia iliopectinea
= meer ventraal en mediaal
Tuberculum pubicum
● ventrale bovenrand van symphysis
● ong 1 cm van de mediale rand van het been
Pelvis major vs pelvis minor
Pelvis major
● Situeert zich boven linea terminalis (= lijn van promontorium tot aan symphysis)
● Promontorium = scherpe hoek door bovengrens facies pelvina vh sacrum en
onderrand van de 5de lumbaalwervel
Pelvis minor
● Kleine bekken
● ligt onder vlak van 2 linea terminalis = apertura pelvis superior
, 4
● volledig begrensd door beenderen
● wordt vervolledigd door ligamenten
Inclinato pelvis
● hoek van 60 graden
● Hoek tussen apertura pelvis superior met de horizontale
Geslachtsverschillen in bouw van bekken
Vrouwen bredere bekken dan mannen → moet omdat er een kind door moet bij de bevalling
Vrouw Man
Breder en lager bekken Smaller bekken
Opening breder en groter Opening kleiner en smaller
Pelvis maior: ala is meer horizontaler en Pelvis maior: ala is minder horizontaal en
meer concaaf = breder bekken meer convex = smaller bekken
Ovaal hartvormig
Scherpere hoek = 70° Stompe hoek = 95°
Diameters van het normale bekken bij de vrouw hebben een klinisch belang
→ bekijken in verschillende vlakken
Sagittaal vlak
● Conjugata recta
● Conjugata anatomica
○ ligt tussen de achter-bovenrand van de symphysis en promontorium
● Conjugata vera
○ kleinste conjugata
○ Van het midden van de achterzijde van de symphysis naar het promontorium
11cm
→ Doormeter van kind bedraagt 10-10,5 cm
Frontaal vlak
● Diameter transversa
● 13.5 cm
Schuin vlak
● Diameter obliqua
● 12 cm
Bekkenengte
= vlak waarin beide spinae en apex van het sacrum
liggen
Anatomie 2: theorie
Onderste gordel en extremiteiten
→ mobiliteit van de onderste gordel is zeer beperkt.
→ grote stabiliteit = weinig luxaties → veel meer luxaties in schoudergewricht.
De beenderen
Heupbeen = complex
Heupbeen bestaat uit 3 delen die tijdens de verbenings fase in de vroege jeugd met elkaar
fuseren
Beschrijving van de oppervlakkige zijde
Os ilium
● darmbeen
● bestaat uit:
○ ala ossis ilium lopen 3 linea
■ linea glutea posterior
■ linea glutea anterior
■ linea glutea inferior
○ Corpus van os ilium
Os ischium
● zitbeen
● Bestaat uit:
○ Corpus ossis ischii → vormt
groot deel van acetabulum
○ Tuber ischiadicum → steekt
dorsaal en caudaal boogvormig
uit
○ Ramus ossis ischii → tuber die
zich verder zet als ramus naar
ventraal → afgeplat deel loopt
in de pars inferior ramus ossis pubis
Os pubis
● Schaambeen
● Bestaat uit:
○ Corpus ossis pubis → ligt tegen acetabulum aan (ventraal)
○ Ramus ossis pubis → bestaat uit bovenste en onderste deel
■ Pars superior (bovenste) → acetabulum
■ Pars inferior (onderste) → symphys
Foramen obturatorium
● Opening
● gevormd door de takken van os ischium en os pubis
● Wordt afgesloten door membrane obturatoria
● sulcus obturatorius → verloopt schuin van dorsaal boven naar ventraal onder
● Tuberculum obturatorium anterius → op os pubis
, 2
● Tuberculum obturatorium posterius → op os ischium
● 2 tuberculums → begrenzen de membrana obturatoria
Acetabulum
● pan van het heupgewricht
● wordt gevormd door: plaats van samengroeiende (3) corpora van de heup (pubis,
ischium, ilium)
● Bevat een:
○ limbus acetabuli = rand
○ incisura acetabuli = normale stand van de bekken naar onder gericht
○ facies lunata = halvemaanvormig deel van hol sfeer oppervlak
○ fossa acetabuli = is dieper dan de facies lunata
Beschrijving van de diepe zijde
Linea terminalis/ linea arcuata
= grenslijn tussen plevis minor en maior
Pecten ossis pubis
● vlak met scherpe rand naar de diepte toe, bovenop pubis
● Erop bevindt zich de eminentia iliopectinea
Tuberculum pubicum
= één cm lateraal van symphyse op ramus superior
Fossa iliaca
=bovendeel van het bekken, grootste deel van het dragend beenderig vlak uitmaakt
Facies auricularis
● oorschelpig vlak
● articuleert met facies auricularis van het os sacrum
● sulcus juxta-glenoidalis loopt ervoor
● Tuberositas iliaca ligt erachter
Beschrijving van de rand
Facies symphysialis
= ventrale middenlijn naar mediaal
Tuber ischiadicum
● door de ramus inferior te volgen komen we hierop
● hoge dikke palpabele knobbel
● bij het zitten draagt deze mede het lichaam
Incisura ischiadica minor
= ligt iets hoger en dorsaal dan tuber ischiadicum
, 3
Spina ischiadica
● Vormt engte in het bekkenkanaal
● deel van het os ischium
● sterk uitspringend beenderig punt
Incisura ischiadica maior
= grote inham en reikt tot voor-onder de facies auricularis
SIPI
● Spina iliaca posterior inferior
● ligt diep en dorsaal
SIPS
● Spina iliaca posterior superior
● Meest dorsale punt van os coxae
● vormt dorsale uiteinde van crista iliaca
Bekkenkam → hierop liggen 3 lijnen
● een labium externum
● een labium internum
● een linea intermedia
SIAS
● Spina iliaca anterior superior
● ligt in eenzelfde frontale vlak als tuberculum pubicum
SIAI
● Spina iliaca anterior inferior
● Onder SIAS
Pecten ossis pubis en eminentia iliopectinea
= meer ventraal en mediaal
Tuberculum pubicum
● ventrale bovenrand van symphysis
● ong 1 cm van de mediale rand van het been
Pelvis major vs pelvis minor
Pelvis major
● Situeert zich boven linea terminalis (= lijn van promontorium tot aan symphysis)
● Promontorium = scherpe hoek door bovengrens facies pelvina vh sacrum en
onderrand van de 5de lumbaalwervel
Pelvis minor
● Kleine bekken
● ligt onder vlak van 2 linea terminalis = apertura pelvis superior
, 4
● volledig begrensd door beenderen
● wordt vervolledigd door ligamenten
Inclinato pelvis
● hoek van 60 graden
● Hoek tussen apertura pelvis superior met de horizontale
Geslachtsverschillen in bouw van bekken
Vrouwen bredere bekken dan mannen → moet omdat er een kind door moet bij de bevalling
Vrouw Man
Breder en lager bekken Smaller bekken
Opening breder en groter Opening kleiner en smaller
Pelvis maior: ala is meer horizontaler en Pelvis maior: ala is minder horizontaal en
meer concaaf = breder bekken meer convex = smaller bekken
Ovaal hartvormig
Scherpere hoek = 70° Stompe hoek = 95°
Diameters van het normale bekken bij de vrouw hebben een klinisch belang
→ bekijken in verschillende vlakken
Sagittaal vlak
● Conjugata recta
● Conjugata anatomica
○ ligt tussen de achter-bovenrand van de symphysis en promontorium
● Conjugata vera
○ kleinste conjugata
○ Van het midden van de achterzijde van de symphysis naar het promontorium
11cm
→ Doormeter van kind bedraagt 10-10,5 cm
Frontaal vlak
● Diameter transversa
● 13.5 cm
Schuin vlak
● Diameter obliqua
● 12 cm
Bekkenengte
= vlak waarin beide spinae en apex van het sacrum
liggen
