Samenvatting
Voor u ligt een paper in de vorm van een onderzoeksrapport over het onderwerp
ziekteverzuim waarin antwoord gegeven wordt op de centrale onderzoeksvraag: Welke
oorzaken van ziekteverzuim zijn er onder het vliegend personeel binnen X en welke
maatregelen zouden er genomen kunnen worden om ziekteverzuim binnen de organisatie te
reduceren? Om hier antwoord op de kunnen geven is een viertal deelvragen opgesteld: Welke
fysieke en sociale aspecten zijn oorzaken van ziekteverzuim volgens de literatuur? Welke
maatregelen zijn er al getroffen door X om ziekteverzuim te reduceren? Wat zijn de meest
voorkomende oorzaken van ziekteverzuim volgens medewerkers? Wat zouden verdere
maatregelen kunnen zijn om ziekteverzuim binnen X te reduceren volgens medewerkers?
Dit onderzoek bestaat uit vijf interviews die gehouden zijn om een antwoord te vinden op de
probleemstelling. Er is onderzocht hoe het staat met het ziekteverzuim onder medewerkers
binnen de organisatie welke (sociale en fysieke) veiligheidsaspecten dit ziekteverzuimcijfer
beïnvloeden en of het ziekteverzuimcijfer verlaagd kan worden. Er worden heldere
koppelingen vanuit de theorie naar de praktijk te gelegd. Literatuurverwijzingen zijn vermeld
in de literatuurlijst.
1
,Inhoudsopgave
1. Inleiding Pagina 5
2. Literatuuronderzoek Pagina 7
3. Methode van onderzoek Pagina 9
4. Resultaten Pagina 11
5. Conclusies en discussie Pagina 14
6. Literatuurlijst Pagina 16
Bijlagen
I Interviewgids
II Samenvattingen van de interviews
2
, 1. Inleiding
In dit onderzoeksrapport wordt het onderwerp ziekteverzuim onderzocht. Er is sprake van
ziekteverzuim als een persoon een aantoonbare ziekte of gebrek heeft én daardoor
ongeschikt is voor de uitvoering van het werk. (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, z.d.). Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen werk gebonden ziekteverzuim
zoals bijvoorbeeld KNO-klachten door drukverschil bij vliegend personeel en niet-werk
gebonden ziekteverzuim zoals bijvoorbeeld sportblessures of een griep(golf).
Het verzuim begint op de dag dat de werknemer zich ziekmeldt en loopt door tot de dag dat
de werknemer zich weer beter meldt of tot 104 weken na de ziekmelding. Hierbij wordt
zwangerschaps- en bevallingsverlof niet meegeteld als ziekteverzuim.
Wanneer iemand langer dan 104 weken ziek is wordt de werknemer (gedeeltelijk)
arbeidsongeschikt verklaard. Omdat ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid beide
indicatoren zijn van functionele beperkingen in het werkveld worden ze beschouwd als
indicatoren voor de gezondheidstoestand van de bevolking.
Het percentage werknemers dat verzuimt in Nederland ligt met 50% boven het EU28-
gemiddelde. Dit gemiddelde ligt op 45%. In Denemarken, Finland en Malta was dit
percentage het hoogst. (www.Volksgezondheidenzorg.info) Uit de zesde European
Working Conditions Survey (EWCS) van Eurofound blijkt dat 41% van de Nederlandse
werknemers in 2016 één tot vijftien dagen verzuimd heeft en 9% meer dan vijftien dagen.
(Eurofound, 2016)
In het jaar 2018 heeft X in een weekend 18 retourvluchten moeten annuleren wegens
ziekteverzuim onder piloten. (Luitwieler, 2018) Voor de organisatie is het van groot belang
dat er onderzoek wordt gedaan naar het ziekteverzuim omdat door de coronacrisis dit aantal
alleen maar is toegenomen. Daarnaast is er sprake van personeelstekort omdat per 1 Maart
2021 een nieuw, groter type vliegtuig in gebruik wordt genomen, een Embraer 195 ook wel
E2 genoemd.
Het doel van dit onderzoek is het vinden van de achterliggende oorzaken van het
ziekteverzuim onder het vliegend personeel binnen X. Omdat er binnen de luchtvaart
strenge veiligheidsregels zijn kan ziekteverzuim gezien worden als een veiligheidsrisico.
Kan het bijvoorbeeld zo zijn dat een piloot ziek wordt vanwege eventuele gassen in de
cockpit?
3
Voor u ligt een paper in de vorm van een onderzoeksrapport over het onderwerp
ziekteverzuim waarin antwoord gegeven wordt op de centrale onderzoeksvraag: Welke
oorzaken van ziekteverzuim zijn er onder het vliegend personeel binnen X en welke
maatregelen zouden er genomen kunnen worden om ziekteverzuim binnen de organisatie te
reduceren? Om hier antwoord op de kunnen geven is een viertal deelvragen opgesteld: Welke
fysieke en sociale aspecten zijn oorzaken van ziekteverzuim volgens de literatuur? Welke
maatregelen zijn er al getroffen door X om ziekteverzuim te reduceren? Wat zijn de meest
voorkomende oorzaken van ziekteverzuim volgens medewerkers? Wat zouden verdere
maatregelen kunnen zijn om ziekteverzuim binnen X te reduceren volgens medewerkers?
Dit onderzoek bestaat uit vijf interviews die gehouden zijn om een antwoord te vinden op de
probleemstelling. Er is onderzocht hoe het staat met het ziekteverzuim onder medewerkers
binnen de organisatie welke (sociale en fysieke) veiligheidsaspecten dit ziekteverzuimcijfer
beïnvloeden en of het ziekteverzuimcijfer verlaagd kan worden. Er worden heldere
koppelingen vanuit de theorie naar de praktijk te gelegd. Literatuurverwijzingen zijn vermeld
in de literatuurlijst.
1
,Inhoudsopgave
1. Inleiding Pagina 5
2. Literatuuronderzoek Pagina 7
3. Methode van onderzoek Pagina 9
4. Resultaten Pagina 11
5. Conclusies en discussie Pagina 14
6. Literatuurlijst Pagina 16
Bijlagen
I Interviewgids
II Samenvattingen van de interviews
2
, 1. Inleiding
In dit onderzoeksrapport wordt het onderwerp ziekteverzuim onderzocht. Er is sprake van
ziekteverzuim als een persoon een aantoonbare ziekte of gebrek heeft én daardoor
ongeschikt is voor de uitvoering van het werk. (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, z.d.). Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen werk gebonden ziekteverzuim
zoals bijvoorbeeld KNO-klachten door drukverschil bij vliegend personeel en niet-werk
gebonden ziekteverzuim zoals bijvoorbeeld sportblessures of een griep(golf).
Het verzuim begint op de dag dat de werknemer zich ziekmeldt en loopt door tot de dag dat
de werknemer zich weer beter meldt of tot 104 weken na de ziekmelding. Hierbij wordt
zwangerschaps- en bevallingsverlof niet meegeteld als ziekteverzuim.
Wanneer iemand langer dan 104 weken ziek is wordt de werknemer (gedeeltelijk)
arbeidsongeschikt verklaard. Omdat ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid beide
indicatoren zijn van functionele beperkingen in het werkveld worden ze beschouwd als
indicatoren voor de gezondheidstoestand van de bevolking.
Het percentage werknemers dat verzuimt in Nederland ligt met 50% boven het EU28-
gemiddelde. Dit gemiddelde ligt op 45%. In Denemarken, Finland en Malta was dit
percentage het hoogst. (www.Volksgezondheidenzorg.info) Uit de zesde European
Working Conditions Survey (EWCS) van Eurofound blijkt dat 41% van de Nederlandse
werknemers in 2016 één tot vijftien dagen verzuimd heeft en 9% meer dan vijftien dagen.
(Eurofound, 2016)
In het jaar 2018 heeft X in een weekend 18 retourvluchten moeten annuleren wegens
ziekteverzuim onder piloten. (Luitwieler, 2018) Voor de organisatie is het van groot belang
dat er onderzoek wordt gedaan naar het ziekteverzuim omdat door de coronacrisis dit aantal
alleen maar is toegenomen. Daarnaast is er sprake van personeelstekort omdat per 1 Maart
2021 een nieuw, groter type vliegtuig in gebruik wordt genomen, een Embraer 195 ook wel
E2 genoemd.
Het doel van dit onderzoek is het vinden van de achterliggende oorzaken van het
ziekteverzuim onder het vliegend personeel binnen X. Omdat er binnen de luchtvaart
strenge veiligheidsregels zijn kan ziekteverzuim gezien worden als een veiligheidsrisico.
Kan het bijvoorbeeld zo zijn dat een piloot ziek wordt vanwege eventuele gassen in de
cockpit?
3
