De beste samenvatting die je kunt gebruiken voor Sociale Agogiek om te slagen!!!

Samenvatting SAK 19 - 20
Inhoud
1 Sociale agogiek en sociaal agogisch handelen.....................................................................................3
1.1 Veranderen en helpen veranderen...............................................................................................4
1.2 Kenmerken van agogie.................................................................................................................5
1.3 Cliënt............................................................................................................................................6
1.4 Met of zonder k?..........................................................................................................................7
1.5 Beroepen en velden......................................................................................................................7
1.6 Niveaus van psychosociaal functioneren......................................................................................7
1.7 Verandering nader bekeken.........................................................................................................9
1.8 Incidentele en structurele verandering........................................................................................9
1.9 Veranderbaarheid, verantwoordelijkheid en vrijheid...................................................................9
1.10 Procesgericht veranderen.........................................................................................................10
2 Sociaal agogisch handelen en de verschillende levensdomeinen......................................................12
2.1 Levensdomeinen en drempels....................................................................................................12
2.2 Structurele drempels en rechten................................................................................................14
2.2.1 Sociale grondrechten...........................................................................................................14
2.2.2 Mensenrechten....................................................................................................................14
2.2.3 VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap (VRPH)............................15
2.3 Ondersteuningsmogelijkheden...................................................................................................15
3 Sociaal agogisch handelen bekeken vanuit een inclusieve en empowerende visie...........................16
3.1 Inclusieve en empowerende visie...............................................................................................16
3.2 Invalshoeken...............................................................................................................................17
3.2.1 Leefwereldperspectief.........................................................................................................17
3.2.2 Krachtenperspectief.............................................................................................................18
3.2.3 Beeldvorming.......................................................................................................................18
3.2.4 Criteria beeldvorming en media..........................................................................................18
3.2.5 Participatie...........................................................................................................................19
4 Verdieping m.b.t. een aantal sociaal agogische thema’s...................................................................20
4.1 Migratie......................................................................................................................................20
4.1.1 Historiek van migratie naar België.......................................................................................20
4.1.2 Hedendaagse migratiemotieven..........................................................................................21
4.1.3 Woordgebruik i.v.m. migratie..............................................................................................24
4.1.4 Invalshoeken toegepast voor migratie.................................................................................25

1

, 4.1.5 Relevante regelgeving op lokaal provinciaal, Vlaams en federaal niveau............................27
4.2 Armoede.....................................................................................................................................58
4.2.1 (Kans)armoede, maatschappelijke kwetsbaarheid en sociale uitsluiting.............................58
4.2.2 De buiten- en binnenkant van armoede..............................................................................67
4.2.3 Invalshoeken toegepast voor armoede...............................................................................69
4.2.4 Basishouding bij het werken met (kans)armen:...................................................................71
4.2.5 Relevante regelgeving op lokaal, provinciaal, Vlaams, federaal en Europees niveau..........72
5 Sociaal agogisch handelen op samenlevingsniveau...........................................................................86
5.1 Psychosociale verandering op macroniveau...............................................................................86
5.2 Methoden voor veranderingen op macroniveau........................................................................87
5.2.1 Voorlichting.........................................................................................................................87
5.2.2 Overleg, onderhandeling, politiek en lobby.........................................................................88
5.2.3 Hulpverlening en scholing....................................................................................................89
5.2.4 Overtuigen en de publieke opinie beïnvloeden...................................................................89
5.2.5 Samenlevingsopbouw..........................................................................................................90
5.2.6 Actie voeren.........................................................................................................................90
5.2.7 Gedragssturing.....................................................................................................................90




2

,1 Sociale agogiek en sociaal agogisch handelen
Sociale agogiek: gericht op het verhogen van de kwaliteit van bestaan van volwassenen. De focus ligt
op volwassenen die omwille van hun maatschappelijke kwetsbare positie en door structureel
maatschappelijke factoren drempels ervaren.

 Drempels (= levensdomeinen): wonen, werken, onderwijs/vorming, gezondheid, vrije tijd en
relaties.

Sociaal agogisch handelen: systematische, doelgerichte en beroepsmatige beïnvloeding gericht op
het bereiken van een meer wenselijk geachte psychosociale situatie van volwassenen. Beïnvloeding
en verandering kunnen zich situeren op:

 Microniveau (het individuele en interpersoonlijke niveau, via individueel en groepswerk)
 Mesoniveau (het organisatieniveau)
 Macroniveau (het structureel maatschappelijke niveau)

Sociaal agogisch werk: duidt op sociale beroepen waar de gerichtheid op een meer wenselijk
geachte psychosociale verandering centraal staat.

Huisje agogisch werk!!!




= agogische aspecten




SOCIAAL AGOGISCH WERKagogische aspecten
centraal


Kinderen/jongeren Volwassenen



Pedagogie(k) Agogie(k)



Orthopedagogie(k) Ortho- Sociale

agogie(k) agogie(k)




3

, Agogisch werk versus sociaal agogisch werk:

• Agogisch werk: zekere gerichtheid op (o.m.) psychosociale/gedragsverandering maar d.i. niet
de centrale opdracht (bv. leerkracht, verpleegkundige, arts --- bv. gezondheidseducatie ..);
‘aspecten’

• Sociaal agogisch werk: gerichtheid op psychosociale verandering staat centraal (bv. sociaal
werker, ergotherapeut, psychotherapeut, orthopedagoog ...)

1.1 Veranderen en helpen veranderen
 Last  bv: moeite hebben met tempo bijhouden & onzekerheid die verandering met zich
meebrengt.
 Lust/uitdaging  bv: sommige houden van dynamiek en zien het als uitdaging.
 Veranderen:
o “het weer verandert”  het onderwerp van de zin verandert zelf!!
o “Ik verander de inrichting van de kamer”  het onderwerp doet iets waardoor het
verandert. Er is sprake van doen veranderen!!!
 Allerlei soorten beïnvloeding om tot verandering te komen (communicatie die gedrag
beïnvloedt:
o Toeteren  Automobilisten op de baan om bv van rijstrook te veranderen
o Reclame  koopgedrag aan te sturen
o Tv-programma’s  mening te beïnvloeden
 Professionele beïnvloeding van mensen met de bedoeling dat deze mensen het op de ene of
andere wijze beter krijgen. Bv: dienst- en hulpverleners:
o Maatschappelijk werk
o Cultureel werk
o Psychotherapie
o Opbouwwerk
o Reclassering
o Verpleging
o ……….
 AGOGIE = verzamelnaam voor de praktijk van ondersteuners/begeleiders/hulpverleners die
bezig zijn met professionele beïnvloeding van mensen zodat zij het beter krijgen
o Pedagogie: begeleiden, het opvoeden van kinderen (= agogie voor kinderen)

 AGOGIEK = de leer van eenzijdige, systematische en doelgerichte, beroepsmatige
beïnvloeding die gericht is op het bereiken van een meer wenselijk geachte psychosociale
situatie van volwassenen (individueel of in onderling verband) die zich van deze beïnvloeding
bewust zijn en die deze situatie ook nastreven

o Pedagogiek: leer van het begeleiden, het opvoeden van kinderen (= agogie voor
kinderen)
o Andragogiek: leer van het veranderen van volwassenen.




4