DERMATOLOGIE
WWW.HUIDZIEKTEN.NL & WWW.DERMNETZ.ORG
INLEIDENDE BEGRIPPEN
ELEMENTAIRE LETSELS
- Macula ; vlek, niet verhevn , allerlei kleuren
- Plaque; verheven vlek
- Papel < 5mm; bultje
- Nodule > 5 mm; grotere en dikkere papels, knobbels
- Vesikel < 5mm; blaasjes
- Bulla > 5 mm; blaar
- Pustel ; puist
- Erosie, ulcus ; wondes
- Cyste
- Schilfering
- Oedeem, kwaddel ( NOOIT schilferen) => typsich urticaria
Tov de veralgmeende huiduistlag ; eruptie, exantheem, rash
Kleur
- Rood => Erytheem
- Bloeduitstoring => petechieën, purpura => NIET WEGDRUKBAAR ( vasculitis) => PURPURA =
EXAMEN
- Gespronegen bleodvaatjes => telangiectasieën ; kleine bloedvaatjes
- Wit => hypopigementatie, depigmentatie
- Bruin => hyperpigmentatie
Huiddikte
- Verdunde huid => atrofie (oudere, door cortisone creme)
- Verikte huid => lichenificatie
- Verdikking van de hoorndlaag => hyperkeratose => eelt
Varia
- Korst => crusta =>dikke schilfers
- Krabletsels => excoriatie
- Kloof => fissuur, rhagade => pijnlijk
- Litteken => sclerose, keloïd ( hypertrofie bij een litteken)
- Dode huid => necrose
- Haarverlies => alopecia
- Haargroei (overdreven) => hypertrichose
, - Mucosale lettsel bij rash => enantheem => viraal, medicale rash, mondmucosa gespaard
- Gegeneraliseerde roodheid & schilfeirng => erythrodermie => URGENTIE
- Vaattekening => livedo
- Hyperpigmentatie + hypopigmentatie + vaatjes => polikilodermie ; bruin, wit en rood
- Schrijven op de huid => dermografisme ( urticaria)
- Schietschijfletsel => Target lesion ( mediactei of virus), corcade of schietschijf genoemd
Kijken en goed beschriven van lestel is zeer belangrijk, ook voro in het dossier op te
nemen. Maar hierop alelen maak je dagnsoe niet, ook anamnese, etc zijn zeer belangrijk
om zaken te kunne defferentieren van elkaar
ANAMNESE & KLINISCH ONDERZOEK
ANAMNESE
➢ Profiel van de patient; hobby, beroep, medicatie, etc
➢ Voorgeschiedenis
o Atopsich eczeem
o Psoriasis
Voorkomen in familie of bij zichzelf bevragen
ATOPIE; hooikoorts: allergische rhinitis, asthma en eczeem => gaan vaak samen
➢ Probleem dieper bevragen ; Alarmtekens
o Pijn, meestal jeuk ipv pijn ( jeuk si geen alarmteken)
o Malaise, koorts
o Mucosa letsels
KLINISCH ONDERZOEK
➢ Beschrijving elemenataire letsels ( hoe uitgebreider heo beter , neem foto’s)
o Monomorf; dezelfde letsels /pleiomorf; verschillende stadia van lestels
o Begrenzing; scherp (psoriasis) of niet (eczeem)
o Kleur
o Aanvoelen
o Vorm
▪ Gefigureerd
▪ Lineair => planten, kwallen => etiologie
▪ Reticulair => netwerk
▪ Gegroepeerd => herpes (dauwdruppels op een rozeblad)
▪ Annulair
▪ Targetoïd
o Hoe verdeelt op het lichaam
▪ Zonblootgetselde delen => Lupus & dermatomyosistis
▪ Handpalmen en voetzolen => maar weinig oorzaken
• Syphilis
• Lichen planus
• Coxsackie; handen en voeten ziekt
• Psoriasis ( niet altijd)
• Gonoore, chlamydia; suyndroom van reiter)
, • Icterus; cholestase; palmoplanatire jeuk
▪ Plooien ( eczeem) of strekzijde (psoriasis)
o Enkel huid ? of ook mucosa, klieren, nageld, haren ?
➢ Specifieke tekens
o Köbner fenomeen; schade van huid is trigger => vitiligo, psoriasis en lichen planus
o Pathergie fenomeen ; neutrofielen dermatose; pyoderma gangrenosum & sweet
syndroom
o Tekn van Nikolskie; wrijven over huid; fragiel => pemfigus (blarzieketn)
o Teken van darieronstaat van een wkaddel doro wrijving over huid
➢ Belangrijke bij klinisch onderzoek
o Volleige huidnazicht, heel het lichaam, niet alleen letsels waarmme patient komt
o Daglicht
o Palpatie
o Denk aan scores => helpen bij bepaalde diagnose
TECHNISCH ONDERZOEK
Eenvoudig, weinig technsiche onderzoken bij dermato, veel wordt gedaan op bais van
anamnese en klnisch onderzoek
- Dermatoscoop = MALIGNITEITEN, sbies; delta signa
-
Enkele geavanceerdere onderzoeken
- Huidbiopt
o Incisie of excisie
o Verdachte naevi => geen incicisies, maar ineens volleig wegnemen
o Clinico -patholgsich overleg. Altijd kliniek koppele ana pathologisch onderozke, veel
aandoeningen kunner erg op elkaar lijken. TUMOREN => PATHOLOOG VERTROUWEN
=> geen diagnsoe enkel op basis van patholoog ( biten maligniteiten)
- Kweken
- Bleodname
- Priktetsen etc
BEHANDELING
➢ Topische (lokale) therapie; cremes, zalven, lotions, gels en poeders => meeste gebruikt in
demratologie
, o TOPISCHE CORTICOIDEN; weet welke je waar enw aneer kan gebruikn
o Fluo => mag op gezicht/plooien ; gevoelige huid, als je te veel corticodien op hudi
smeert => risico op atrofie, papels, etc
Alles mag op je gezicht buiten betamethasone en clobetasol
➢ UV therapie UVB > PUVA
➢ Pillen
➢ Inspuitingen
➢ Andere
PIGMENTATIESTOORNISSEN
HYPO- & DEPIMENTATIE
Hypopigmentatie => geen volleig verlies van pigment / Depigmentatie volledig verlies van pigment.
VITILIGO
➢ Algemeen
o Verworven idiopathisch , 30% famililaal
o 0,5 – 1% van bevolking, soms dudielijker zichtbar bij donkere huid
o Jonge leeftijd ; 10-30J, CHRONISCH
o Auto immuun etiologie; afwezigheid van melanocyten => DEPIGMENTATIE
▪ Geassocieerd met schildklierlijden, perncieuze anemie, addisoen, atopsich
eczeem en alopecia areata
➢ Kliniek
o Scherp begrenze, NIET SCHILFERENDE maculae, symmetrisch. Beter zichtbaar onder
wood’s lamp
o Overel heel lcihaam, voorkeur; rond lichaamsopeningen, handen, veoten en genitaal
o Segmentale; 10% (stabiel 1 plek) en gegeneralsieerde (heel lichaam) vorm => aparte
vormen
o Depigmentatie; dus ook mucosa en haren
▪ Piebaldisme ; witte lok in het haar, niet altidj vitiligo (waardenburg syndroom)
o KÖBNER FENOMEEN. Bij scahde huid, zal er bij hertel vitilogo optreden, daarom vaak
handen en voeten => vaak kleine letsel , net zoals gezicht ( zonneschade)
WWW.HUIDZIEKTEN.NL & WWW.DERMNETZ.ORG
INLEIDENDE BEGRIPPEN
ELEMENTAIRE LETSELS
- Macula ; vlek, niet verhevn , allerlei kleuren
- Plaque; verheven vlek
- Papel < 5mm; bultje
- Nodule > 5 mm; grotere en dikkere papels, knobbels
- Vesikel < 5mm; blaasjes
- Bulla > 5 mm; blaar
- Pustel ; puist
- Erosie, ulcus ; wondes
- Cyste
- Schilfering
- Oedeem, kwaddel ( NOOIT schilferen) => typsich urticaria
Tov de veralgmeende huiduistlag ; eruptie, exantheem, rash
Kleur
- Rood => Erytheem
- Bloeduitstoring => petechieën, purpura => NIET WEGDRUKBAAR ( vasculitis) => PURPURA =
EXAMEN
- Gespronegen bleodvaatjes => telangiectasieën ; kleine bloedvaatjes
- Wit => hypopigementatie, depigmentatie
- Bruin => hyperpigmentatie
Huiddikte
- Verdunde huid => atrofie (oudere, door cortisone creme)
- Verikte huid => lichenificatie
- Verdikking van de hoorndlaag => hyperkeratose => eelt
Varia
- Korst => crusta =>dikke schilfers
- Krabletsels => excoriatie
- Kloof => fissuur, rhagade => pijnlijk
- Litteken => sclerose, keloïd ( hypertrofie bij een litteken)
- Dode huid => necrose
- Haarverlies => alopecia
- Haargroei (overdreven) => hypertrichose
, - Mucosale lettsel bij rash => enantheem => viraal, medicale rash, mondmucosa gespaard
- Gegeneraliseerde roodheid & schilfeirng => erythrodermie => URGENTIE
- Vaattekening => livedo
- Hyperpigmentatie + hypopigmentatie + vaatjes => polikilodermie ; bruin, wit en rood
- Schrijven op de huid => dermografisme ( urticaria)
- Schietschijfletsel => Target lesion ( mediactei of virus), corcade of schietschijf genoemd
Kijken en goed beschriven van lestel is zeer belangrijk, ook voro in het dossier op te
nemen. Maar hierop alelen maak je dagnsoe niet, ook anamnese, etc zijn zeer belangrijk
om zaken te kunne defferentieren van elkaar
ANAMNESE & KLINISCH ONDERZOEK
ANAMNESE
➢ Profiel van de patient; hobby, beroep, medicatie, etc
➢ Voorgeschiedenis
o Atopsich eczeem
o Psoriasis
Voorkomen in familie of bij zichzelf bevragen
ATOPIE; hooikoorts: allergische rhinitis, asthma en eczeem => gaan vaak samen
➢ Probleem dieper bevragen ; Alarmtekens
o Pijn, meestal jeuk ipv pijn ( jeuk si geen alarmteken)
o Malaise, koorts
o Mucosa letsels
KLINISCH ONDERZOEK
➢ Beschrijving elemenataire letsels ( hoe uitgebreider heo beter , neem foto’s)
o Monomorf; dezelfde letsels /pleiomorf; verschillende stadia van lestels
o Begrenzing; scherp (psoriasis) of niet (eczeem)
o Kleur
o Aanvoelen
o Vorm
▪ Gefigureerd
▪ Lineair => planten, kwallen => etiologie
▪ Reticulair => netwerk
▪ Gegroepeerd => herpes (dauwdruppels op een rozeblad)
▪ Annulair
▪ Targetoïd
o Hoe verdeelt op het lichaam
▪ Zonblootgetselde delen => Lupus & dermatomyosistis
▪ Handpalmen en voetzolen => maar weinig oorzaken
• Syphilis
• Lichen planus
• Coxsackie; handen en voeten ziekt
• Psoriasis ( niet altijd)
• Gonoore, chlamydia; suyndroom van reiter)
, • Icterus; cholestase; palmoplanatire jeuk
▪ Plooien ( eczeem) of strekzijde (psoriasis)
o Enkel huid ? of ook mucosa, klieren, nageld, haren ?
➢ Specifieke tekens
o Köbner fenomeen; schade van huid is trigger => vitiligo, psoriasis en lichen planus
o Pathergie fenomeen ; neutrofielen dermatose; pyoderma gangrenosum & sweet
syndroom
o Tekn van Nikolskie; wrijven over huid; fragiel => pemfigus (blarzieketn)
o Teken van darieronstaat van een wkaddel doro wrijving over huid
➢ Belangrijke bij klinisch onderzoek
o Volleige huidnazicht, heel het lichaam, niet alleen letsels waarmme patient komt
o Daglicht
o Palpatie
o Denk aan scores => helpen bij bepaalde diagnose
TECHNISCH ONDERZOEK
Eenvoudig, weinig technsiche onderzoken bij dermato, veel wordt gedaan op bais van
anamnese en klnisch onderzoek
- Dermatoscoop = MALIGNITEITEN, sbies; delta signa
-
Enkele geavanceerdere onderzoeken
- Huidbiopt
o Incisie of excisie
o Verdachte naevi => geen incicisies, maar ineens volleig wegnemen
o Clinico -patholgsich overleg. Altijd kliniek koppele ana pathologisch onderozke, veel
aandoeningen kunner erg op elkaar lijken. TUMOREN => PATHOLOOG VERTROUWEN
=> geen diagnsoe enkel op basis van patholoog ( biten maligniteiten)
- Kweken
- Bleodname
- Priktetsen etc
BEHANDELING
➢ Topische (lokale) therapie; cremes, zalven, lotions, gels en poeders => meeste gebruikt in
demratologie
, o TOPISCHE CORTICOIDEN; weet welke je waar enw aneer kan gebruikn
o Fluo => mag op gezicht/plooien ; gevoelige huid, als je te veel corticodien op hudi
smeert => risico op atrofie, papels, etc
Alles mag op je gezicht buiten betamethasone en clobetasol
➢ UV therapie UVB > PUVA
➢ Pillen
➢ Inspuitingen
➢ Andere
PIGMENTATIESTOORNISSEN
HYPO- & DEPIMENTATIE
Hypopigmentatie => geen volleig verlies van pigment / Depigmentatie volledig verlies van pigment.
VITILIGO
➢ Algemeen
o Verworven idiopathisch , 30% famililaal
o 0,5 – 1% van bevolking, soms dudielijker zichtbar bij donkere huid
o Jonge leeftijd ; 10-30J, CHRONISCH
o Auto immuun etiologie; afwezigheid van melanocyten => DEPIGMENTATIE
▪ Geassocieerd met schildklierlijden, perncieuze anemie, addisoen, atopsich
eczeem en alopecia areata
➢ Kliniek
o Scherp begrenze, NIET SCHILFERENDE maculae, symmetrisch. Beter zichtbaar onder
wood’s lamp
o Overel heel lcihaam, voorkeur; rond lichaamsopeningen, handen, veoten en genitaal
o Segmentale; 10% (stabiel 1 plek) en gegeneralsieerde (heel lichaam) vorm => aparte
vormen
o Depigmentatie; dus ook mucosa en haren
▪ Piebaldisme ; witte lok in het haar, niet altidj vitiligo (waardenburg syndroom)
o KÖBNER FENOMEEN. Bij scahde huid, zal er bij hertel vitilogo optreden, daarom vaak
handen en voeten => vaak kleine letsel , net zoals gezicht ( zonneschade)
