Samenvatting inleiding internationaal en Europees recht cluster b

Inleiding internationaal en Europees recht

Internationaal recht:
Recht dat geldt tussen verschillende zelfstandige landen (staten)
Bronnen van het internationaal recht zijn
 Verdragen
 Gewoontes
 Algemene rechtsbeginselen
 Besluiten van internationale organisaties
 Uitspraken van internationale rechters

Uitgangspunten van het internationaal recht
 Elke erkende staat heeft staatssoevereiniteit  er is een overheid en die overheid maakt
de regelgeving
 Alle staten zijn gelijk
 Algemene rechtsbeginsel: goede trouw, redelijkheid en billijkheid, aansprakelijkheid bij
schending rechtsplicht
 Internationaal gedeelde opvattingen (ius cogens): verbod van agressie, discriminatie,
piraterij en genocide
Doorwerking internationaal recht
 Monisme: verdragen maken automatisch deel uit van het nationaal recht, voorbeeld
landen zijn Nederland, België en Frankrijk
 Dualisme: verdragen moeten eerst (bij de wet) worden opgenomen in het nationaal
recht, voorbeeld landen zijn Italië en Duitsland

Nederland is (gematigd) monistisch, dit zie je in artikel 93 en 43 Grondwet
 Zodra regels bekend worden gemaakt, heeft het direct doorwerkende kracht. Dus de
regels hoeven niet omgezet te worden, het geldt gelijk voor iedereen (artikel 93 Gw)
 Zodra regels niet verenigbaar zijn met bepalingen van verdragen gelden deze niet (artikel
94 Gw)

Non gouvernementele organisatie  die hebben niks te maken met de staten, maar is wel
een internationale organisatie, bijvoorbeeld het wereld natuur fonds
Intergouvernementele organisatie  lidstaten zijn verbonden aan het verdrag van de
internationale organisatie




1

, Internationale organisaties



Intergouvernementele organisaties Supranationale organisaties



Raad van Europa Europese Unie
Veiligheidsraad
 Comité van  Europese
Verenigde Naties (VN) Verenigde Naties
Ministers Commissie
 Algemene (VN)
 Parlementaire  Europees Parlement
vergadering Vergadering
 Europese
 Europees Hof van  Secretaris-Generaal
Rekenkamer
de Rechten van de  Internationaal
 Voorzitter van de
Mens Gerechtshof
Europese Raad
Europees verdrag van Universele Verklaring
 Hof van Justitie EU
de rechten van de van de Rechten van de
 Hoge
mens (EVRM) Mens
vertegenwoordiger
voor Buitenlandse
Zaken en
Veiligheidsbeleid
Internationale gouvernementele organisaties:
Lichaam opgericht bij verdrag voorzien van organen.
Taak: duurzame behartiging gemeenschappelijke belangen lidstaten

Soorten organisaties (naar taak):
 Politieke
 Militaire
 Economische
 Sociale
 Rechtsprekende

Verenigde naties:
Doel
Internationale vrede en veiligheid bevorderen
Algemene Vergadering: vertegenwoordigers van alle lidstaten (één keer per jaar).
Bespreken zaken die doelstelling van de Verenigde Naties raken
 Kan leiden tot resolutie
Aanbeveling optreden van land of bepaalde internationale ontwikkeling aanmoedigt of
afkeurt

Veiligheidsraad
Belangrijke rol bij internationale conflicten
15 leden, waaronder 5 permanente leden  VS, VK, China, Rusland en Frankrijk, die 5
landen hebben ook het vetorecht
Leden van de Verenigde Naties zijn verplicht zich te houden aan besluiten van de
Veiligheidsraad

2

,Voorbeeld:
Handelsboycot en internationale vredesmacht

Raad van Europa
Doel
Democratisch erfgoed beschermen
Voorbeeld  Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van mens en fundamentele
vrijheden (EVRM) (hebben ze gemaakt)
Is een intergouvernementele organisatie en hebben geen soevereiniteit afgestaan
Comité van Ministers
Ministers van Buitenlandse Zaken van iedere lidstaat
Bevoegdheden
 Aanbevelingen aan lidstaatregeringen
 Bindende beslissingen nemen
 Verdragen opstellen
Parlementaire Vergadering
Leden van nationale parlementen
Bevoegdheden
 Aanbevelingen aan lidstaatregeringen
Europees Hof van de Rechten van de Mens
Bindende uitspraken over toepassing EVRM
Burger/groep burgers/organisatie/lidstaat kan een klacht indienen bij het Europees Hof

Ontwikkeling van de Europese Unie
Schuman: “Eenwording van Europa bereiken door economische integratie door introductie
van nieuws rechtsstelsel
Dus politieke integratie door economische integratie en door juridische integratie
Doel: politieke eenheid
Middel: juridische eenheid
Inhoud: economische eenheid

Europese verdragen
Verdrag Europese Unie, doel is de vrede bewaren en de waarden staan centraal artikel 2
 Welzijn
 Vrijheid
 Veiligheid
 Interne markt  handel moet tussen bedrijven zo onbelemmerd mogelijk gaan,
handelsmarkt  vrij verkeer van producten, goederen en diensten
 Eerlijke mededing  geen prijsafspraken
 Monetaire Unie  de munt

Het recht van de Europese Unie
Primair recht: VEU (verdrag Europese Unie) WEU, Handvest en protocollen
Secundair recht: steun op het primaire recht. Voorbeelden hiervan zijn verordeningen en
richtlijnen




3

, Beginselen Europese Unie
Loyale samenwerking artikel 4, lid 3 VEU
Lidstaten doen niets wat strijdig is met het verdrag en voeren trouw alle verplichtingen uit
die uit het Europees recht voortvloeien
Attributiebeginsel artikel 5, lid 1 en lid 2 VEU
De Europese Unie is alleen bevoegd als daarvoor een grondslag bestaat in het verdrag
Subsidiariteitsbeginsel artikel 5, lid 3 VEU
De lidstaten bepalen zo veel mogelijk zelf. Pas als het beter gezamenlijk geregeld kan
worden, is de Europese unie bevoegd
Evenredigheidsbeginsel
Voor het bereiken van een doel moet altijd het minst ingrijpende middel worden gekozen
Gelijkheidsbeginsel artikel 1 grondwet
Discriminatie op grond van nationaliteit is verboden
1
Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU)
 Het Europese Parlement, artikel 14 VEU jo artikel 232 VwEU
 De Europese raad, artikel 15 VEU
 De Raad, artikel 16 VEU
 De Europese Commissie, artikel 17 VEU
 Het Hof van Justitie van de Europese Unie, artikel 19 VEU
 De Europese Centrale Bank, artikel 13 lid 3 VEU jo artikel 282 VwEU
 De Rekenkamer, artikel 13 lid 3 VEU jo artikel 285 VwEU

Drie pijlers van de Europese Unie
1. Economisch/sociaal/milieubeleid/asiel en migratie
2. Buitenlandsbeleid/veiligheidsbeleid (hier wilden ze graag unanimiteit)
3. Samenwerking in strafzaken tegenover justitie en politiezaken

Europees Parlement
De rechtsbasis voor de samenstellingen en taken van het Europees Parlement is te vinden in
artikel 14 VEU jo artikel 223 VwEU tot artikel 234 VwEU
Het Europees Parlement telt 751 leden uit 28 lidstaten, waarvan er 26 Nederlandse
Europarlementariërs zijn
Het aantal vertegenwoordigers per staat is afhankelijk van het aantal inwoners per staat,
artikel 14 lid 2 VEU
De leden van het Europees Parlement worden rechtstreeks gekozen voor een periode van
vijf jaar
Het Europees Parlement kent Europese politieke partijen, artikel 224 VwEU
Taken:
 Wetgeving, artikel 294 VwEU
 Budgetrecht
 Controle en toezicht, het Europees Parlement heeft een controlerende taak ten aanzien
van de commissie, artikel 230 VwEU




4