Bennamar © L.R.A. Zeeman
S.E. Groeneveld
Schrijver Hoofdgedachte Kritiek/ overeenkomst
Aristoteles Chrematistiek: van geld meer geld maken. Kritiek
Hegel: overgang denker, wijst economie niet radicaal
Chrematistiek/ het Teologie: Het goede leven is doelgericht handelen. Alles op aarde af zoals Aristoteles. Economie ontwricht de
goede leven heeft een einddoel waarnaar het streeft samenleving niet, maar verknoopt en beschaaft juist
ook. Loopt wel vast op armoede onderklasse en
schaarste.
Het doel van mensen zijn specifieke menselijke kwaliteiten
benutten (politiek, kunst). Dit noemt Aristoteles geluktheid, omdat Overeenkomst
je jezelf ontplooit. Chrematistiek keurde Aristoteles af, omdat geld Plato: alleen meer gericht op de menselijke
niet meer een ruilmiddel of rekenmiddel werd maar een behoeftigheid.
oppotmiddel.
Marx: chrematistiek (geld) .
Je hebt twee maatschappelijke domeinen:
• Polis (politiek): Ontplooiing: het goede leven; doel op zich,
‘voortreffelijkheid’; handelen; waardevol op zichzelf: vriendschap,
politiek: vrije daad; gelijkheid; Atheense democratie: debat tussen
gelijken; algemeen belang: politiek redelijkheid
Hogere doelen onderscheiden van dieren door
bijvoorbeeld vriendschappen en politiek.
• Oikos (huishouden): behoeftigheid: overleven; middel om goede
leven mogelijk te maken; natuur geschikt maken voor consumptie:
onvrije daad; ongelijkheid:‘Pater familias’ (De oudste man of man
van de hoogste stand in een familia (Romeins huisgezin);
Particulier belang: huishoudkunde: instrumentele rationaliteit
Poësis noodzakelijk om te overleven is onvrije vorm van
menselijke activiteit (verkrijgen van voedsel en drinken). Aan
slaven overlaten is voor onvrije wezens of robots.
VB: Appeltaart bakken
Praxis (overstijgt Poësis) handelen oftewel ondernemen omwille
van zichzelf zoals vriendschap. Hoe meer je iets onderneemt
omwille van zichzelf hoe hoger deze activiteit pas bij vrije burgers.
, Bennamar © L.R.A. Zeeman
S.E. Groeneveld
VB: Appeltaart eten
De uitvinding van het geld heeft de wereld fundamenteel
veranderd (en niet ten goede).
Adam Smith God’ gaat economisch te werk: heeft de natuur zo ingericht en bij Overeenkomst
de mens precies díe neigingen ingeplant, dat altijd Zijn Mandeville: doorsijpeleffect van rijk naar arm. Het
uiteindelijke doel, ‘het geluk en de perfectie van de mens’ het nastreven van eigen belang.
Onzichtbare beste gediend wordt. Dit komt omdat de mens geneigd is tot
hand/The Weath sympathie. De grootste drijfveer van de mens is voorwerp van Soto: kapitaalvorming is de sleutel tot economische
of Nations bewondering zijn. ontwikkeling.
Mensen sympathiseren makkelijker met succesvolle mensen,
hierdoor zal men dus succes nastreven: rijkdom willen vergaren Schama en Weber: naastenliefde, sober en
spaarzaamheid.
Onzichtbare hand
Het nastreven van het eigen belang dient het collectieve
belang. Kritiek
Welvaart wordt veroorzaakt door specialisatie en Aristoteles: chrematistiek geen gevaar, maar deel van
arbeidsdeling, maar mensen gingen daar niet toe over omdat het goddelijk plan.
ze daar rationeel toe besloten het sloot aan bij hun natuurlijke
neigingen om te handelen. Via een immorele omweg bereikt Galbraith: plaatst vraagtekens bij het doorsijpeleffect
god zijn doelen met de mensen. van rijk naar arm.
De onzichtbare hand is de hand van god.
Marx: plaatst vraagtekens bij het doorsijpeleffect van
Kapitaalaccumulatie rijk naar arm en Smith heeft te veel blinde vlekken.
Toenemende concurrentie dwingt tot kapitaalaccumulatie en
mechanisering. Kapitaalaccumulatie is de toename van kapitaal Pen: kapitalisme kan voor toekomstige problemen
door investeringen, omdat de kapitalisten bekijk en bewondering zorgen.
willen.
Keynes: maar fonds zit vol genoeg op een bepaald
The Wealth of Nations punt.
Individuele vermogens en belangen staan centraal
(≠ belang complete korf / staatshoofd), incl. lot van de armen
Karl Marx Basis/bovenbouw-theorie: Overeenkomst
Onderbouw: sociaal economische werkelijkheid Aristoteles: Baseert zich op Aristoteles idee van een
Bovenbouw- Productiekrachten: arbeid, kapitaal, grond, techniek. (deze economie als middel tot het goede leven.
S.E. Groeneveld
Schrijver Hoofdgedachte Kritiek/ overeenkomst
Aristoteles Chrematistiek: van geld meer geld maken. Kritiek
Hegel: overgang denker, wijst economie niet radicaal
Chrematistiek/ het Teologie: Het goede leven is doelgericht handelen. Alles op aarde af zoals Aristoteles. Economie ontwricht de
goede leven heeft een einddoel waarnaar het streeft samenleving niet, maar verknoopt en beschaaft juist
ook. Loopt wel vast op armoede onderklasse en
schaarste.
Het doel van mensen zijn specifieke menselijke kwaliteiten
benutten (politiek, kunst). Dit noemt Aristoteles geluktheid, omdat Overeenkomst
je jezelf ontplooit. Chrematistiek keurde Aristoteles af, omdat geld Plato: alleen meer gericht op de menselijke
niet meer een ruilmiddel of rekenmiddel werd maar een behoeftigheid.
oppotmiddel.
Marx: chrematistiek (geld) .
Je hebt twee maatschappelijke domeinen:
• Polis (politiek): Ontplooiing: het goede leven; doel op zich,
‘voortreffelijkheid’; handelen; waardevol op zichzelf: vriendschap,
politiek: vrije daad; gelijkheid; Atheense democratie: debat tussen
gelijken; algemeen belang: politiek redelijkheid
Hogere doelen onderscheiden van dieren door
bijvoorbeeld vriendschappen en politiek.
• Oikos (huishouden): behoeftigheid: overleven; middel om goede
leven mogelijk te maken; natuur geschikt maken voor consumptie:
onvrije daad; ongelijkheid:‘Pater familias’ (De oudste man of man
van de hoogste stand in een familia (Romeins huisgezin);
Particulier belang: huishoudkunde: instrumentele rationaliteit
Poësis noodzakelijk om te overleven is onvrije vorm van
menselijke activiteit (verkrijgen van voedsel en drinken). Aan
slaven overlaten is voor onvrije wezens of robots.
VB: Appeltaart bakken
Praxis (overstijgt Poësis) handelen oftewel ondernemen omwille
van zichzelf zoals vriendschap. Hoe meer je iets onderneemt
omwille van zichzelf hoe hoger deze activiteit pas bij vrije burgers.
, Bennamar © L.R.A. Zeeman
S.E. Groeneveld
VB: Appeltaart eten
De uitvinding van het geld heeft de wereld fundamenteel
veranderd (en niet ten goede).
Adam Smith God’ gaat economisch te werk: heeft de natuur zo ingericht en bij Overeenkomst
de mens precies díe neigingen ingeplant, dat altijd Zijn Mandeville: doorsijpeleffect van rijk naar arm. Het
uiteindelijke doel, ‘het geluk en de perfectie van de mens’ het nastreven van eigen belang.
Onzichtbare beste gediend wordt. Dit komt omdat de mens geneigd is tot
hand/The Weath sympathie. De grootste drijfveer van de mens is voorwerp van Soto: kapitaalvorming is de sleutel tot economische
of Nations bewondering zijn. ontwikkeling.
Mensen sympathiseren makkelijker met succesvolle mensen,
hierdoor zal men dus succes nastreven: rijkdom willen vergaren Schama en Weber: naastenliefde, sober en
spaarzaamheid.
Onzichtbare hand
Het nastreven van het eigen belang dient het collectieve
belang. Kritiek
Welvaart wordt veroorzaakt door specialisatie en Aristoteles: chrematistiek geen gevaar, maar deel van
arbeidsdeling, maar mensen gingen daar niet toe over omdat het goddelijk plan.
ze daar rationeel toe besloten het sloot aan bij hun natuurlijke
neigingen om te handelen. Via een immorele omweg bereikt Galbraith: plaatst vraagtekens bij het doorsijpeleffect
god zijn doelen met de mensen. van rijk naar arm.
De onzichtbare hand is de hand van god.
Marx: plaatst vraagtekens bij het doorsijpeleffect van
Kapitaalaccumulatie rijk naar arm en Smith heeft te veel blinde vlekken.
Toenemende concurrentie dwingt tot kapitaalaccumulatie en
mechanisering. Kapitaalaccumulatie is de toename van kapitaal Pen: kapitalisme kan voor toekomstige problemen
door investeringen, omdat de kapitalisten bekijk en bewondering zorgen.
willen.
Keynes: maar fonds zit vol genoeg op een bepaald
The Wealth of Nations punt.
Individuele vermogens en belangen staan centraal
(≠ belang complete korf / staatshoofd), incl. lot van de armen
Karl Marx Basis/bovenbouw-theorie: Overeenkomst
Onderbouw: sociaal economische werkelijkheid Aristoteles: Baseert zich op Aristoteles idee van een
Bovenbouw- Productiekrachten: arbeid, kapitaal, grond, techniek. (deze economie als middel tot het goede leven.
