1
H3 Groei, differentiatie en morfogenese
GROEI
Cel krijgt signaal om te groeien door externe, interne, hormonen
DNA-replicatie, hierbij kunnen fouten ontstaan remmen groei af
ziekten (vb. tumoren)
Eiwitten die zorgen voor de groei geven feeback loop terug om groei
te remmen
Constante stimulus is noodzakelijk
Belgian Blue
- Ras van runderen
- Erg uitgesproken spieren (double-muscling)
- Ontwikkeld door kweken en genetisch gekenmerkt wordt door
deficiëntie van gen voor myostatine
- Ook bij mens kan congenitale myostatine
deficientie
o Uitgesproken ontwikkeling spieren
o Gaat verder in leeftijd
- Andere diersoorten kunnen dit gen defect ook hebben
Myostatine deficiëntie bij de mens
- Wanverhouding tss spiergroepen valt op (kuiten bv breder dan
bovenbeen)
- Hyperlordose
- Winging scapula
- Vaak bij jongens
soms te weinig soms te veel spier
o Heeft te maken met “groei” van cellen
Gebeurt op verschillende
manieren:
Vermenigvuldigen
Groter worden
individuele cellen
Meer materiaal tussen de
cellen
Vaak gecombineerd
patroon
Factoren:
- Prolifteratie: vermenigvuldigen
- Diffrentiatie: tot huidcellen, fibroblasten,…
- Apoptose: geprogrammeerde celdood
- Necrose : bloedtoevoer verstoord, sterft af
Groei kan verschillend zijn
, 2
H3 Groei, differentiatie en morfogenese
- Zie 2 babys zelfde leeftijd
Regeneratie en replicatie: gebeurt om beschadigde en dode cellen te
vervangen
- Verschillende cellen hebben verschillende regeneratieve
mogelijkheden
- Labiele cellen: zeer hoge regeneratieve capaciteit, hoge turn-over
(vb. Huidcellen)
- Stabiele cellen: goede regeneratieve capaciteiten, lage turn-over
(vb. Levercellen)
- Permanente cellen: geen of zeer weinig regeneratieve
capaciteiten (vb. Neuronen, spiercellen) (na geboorte: weinig
mogelijkheden tot nieuwe neuronen te vormen) slecht voor
recuperatie
- Celtypes tonen verschillende regeneratieve mogelijkheden
casus
- Jongen van 12 met opdracht om van lig recht te
komen
- Foto 7: gebruikt hand om been recht te trekken
- = teken van Gowers Ziekte van Duchenne
dystrofie
- Alleen bij jongens
Spierweefsel
- Normaal: vezels 5 tot 6 hoekig, kernen aan
rand vezels en vezels sluiten aan
- Dystrofisch beeld: vb. Ziekte van Duchenne:
o grote hoeveelheid bind en vetweefsel tss
vezels
o kernen zijn onregelmatig van vorm
o kernen liggen door elkaar en hebben
andere kleur soms
o myofibroblasten : littekenweefsel
vorming
o bindweefseltoename
- Myopathisch beeld:
o Kernen centraal gelegen
o Meer wisselende spiercelgrootte
- Neurogeen spierbeeld:
o kleine vezels liggen in rechteronderhoek groepjes van
kleine atrofische vezels
H3 Groei, differentiatie en morfogenese
GROEI
Cel krijgt signaal om te groeien door externe, interne, hormonen
DNA-replicatie, hierbij kunnen fouten ontstaan remmen groei af
ziekten (vb. tumoren)
Eiwitten die zorgen voor de groei geven feeback loop terug om groei
te remmen
Constante stimulus is noodzakelijk
Belgian Blue
- Ras van runderen
- Erg uitgesproken spieren (double-muscling)
- Ontwikkeld door kweken en genetisch gekenmerkt wordt door
deficiëntie van gen voor myostatine
- Ook bij mens kan congenitale myostatine
deficientie
o Uitgesproken ontwikkeling spieren
o Gaat verder in leeftijd
- Andere diersoorten kunnen dit gen defect ook hebben
Myostatine deficiëntie bij de mens
- Wanverhouding tss spiergroepen valt op (kuiten bv breder dan
bovenbeen)
- Hyperlordose
- Winging scapula
- Vaak bij jongens
soms te weinig soms te veel spier
o Heeft te maken met “groei” van cellen
Gebeurt op verschillende
manieren:
Vermenigvuldigen
Groter worden
individuele cellen
Meer materiaal tussen de
cellen
Vaak gecombineerd
patroon
Factoren:
- Prolifteratie: vermenigvuldigen
- Diffrentiatie: tot huidcellen, fibroblasten,…
- Apoptose: geprogrammeerde celdood
- Necrose : bloedtoevoer verstoord, sterft af
Groei kan verschillend zijn
, 2
H3 Groei, differentiatie en morfogenese
- Zie 2 babys zelfde leeftijd
Regeneratie en replicatie: gebeurt om beschadigde en dode cellen te
vervangen
- Verschillende cellen hebben verschillende regeneratieve
mogelijkheden
- Labiele cellen: zeer hoge regeneratieve capaciteit, hoge turn-over
(vb. Huidcellen)
- Stabiele cellen: goede regeneratieve capaciteiten, lage turn-over
(vb. Levercellen)
- Permanente cellen: geen of zeer weinig regeneratieve
capaciteiten (vb. Neuronen, spiercellen) (na geboorte: weinig
mogelijkheden tot nieuwe neuronen te vormen) slecht voor
recuperatie
- Celtypes tonen verschillende regeneratieve mogelijkheden
casus
- Jongen van 12 met opdracht om van lig recht te
komen
- Foto 7: gebruikt hand om been recht te trekken
- = teken van Gowers Ziekte van Duchenne
dystrofie
- Alleen bij jongens
Spierweefsel
- Normaal: vezels 5 tot 6 hoekig, kernen aan
rand vezels en vezels sluiten aan
- Dystrofisch beeld: vb. Ziekte van Duchenne:
o grote hoeveelheid bind en vetweefsel tss
vezels
o kernen zijn onregelmatig van vorm
o kernen liggen door elkaar en hebben
andere kleur soms
o myofibroblasten : littekenweefsel
vorming
o bindweefseltoename
- Myopathisch beeld:
o Kernen centraal gelegen
o Meer wisselende spiercelgrootte
- Neurogeen spierbeeld:
o kleine vezels liggen in rechteronderhoek groepjes van
kleine atrofische vezels
