Samenvatting A&O psychologie

A&O psychologie

Introductie

Wat is een organisatie?
 Organisatie = een samenwerking tussen twee of meerdere mensen om
een bepaald doel te bereiken.
 Bedrijf = specifieke vorm van een organisatie (niet elke organisatie is een
bedrijf
o Organisatiestructuur: systeem dat aangeeft hoe
taken formeel worden verdeeld, gegroepeerd en
gecoördineerd
= vaak weergegeven in een organogram
 Toont de formele verhoudingen
(horizontaal en verticaal)
 Wie geeft leiding aan wie
 Welke diensten werken samen met/in opdracht van…
o Missie: waarvoor (de mensen van) een organisatie staat “wie we
zijn”
o Visie: algemene voorstelling van de toekomst “waarvoor we gaan”
o Waarden: soort overtuiging dat een bepaald gedragspatroon goed
is om volgens te handelen/ zich te gedragen. (zo stuurt de waarde
gedrag aan en die zo het gedrag aansturen)
o Stakeholders = Iedereen die (een) belang heeft
bij wat de organisatie doet; Aandeelhouders
(shareholders), werknemers, leverancier, klanten,
omwonenden, samenleving, bestuur

, Onderzoek & het belang ervan

A&0 psychologie = Wetenschappelijke kennis verwerven over de relatie(s) tussen
variabelen

Doel: via systematisch, wetenschappelijk onderzoek gedrag, emoties en attitudes
begrijpen, verklaren, voorspellen

SOORTEN ONDERZOEK NAAR GEDRAG IN ORGANISATIES

1. Kwalitatief onderzoek (oz mbv teksten, open antwoorden op vragen…)
bv. interview, historische docs

2. Kwantitatief onderzoek (oz mbv statistiek & cijfers)
o Experimenteel onderzoek: invloed ene variabele op andere (oorzaak
– gevolg)
o Survey-onderzoek: verbanden tss variabelen, maar geen zekerheid
tot oorzaak)gevolg
 Kijk voorbeelden in de ppt (vanaf dia 18, 1e ppt)
Verbanden tss variabelen
 Positief verband: r > 0 (+)
= 2 variabelen evolueren in dezelfde richting
Bv. hoe meer iemand sport, hoe meer spieren
 Negatief verband: r < 0 (-)
= 2 variabelen evolueren in tegengestelde richting
Bv. hoe meer iemand sport, hoe minder vetpercentage
 Nulverband: r = 0 (geen verband)
= 2 variabelen evolueren los van elkaar, er is geen verband tussen
Bv. het aantal uren per week dat iemand sport & hoeveel tijd iemand
groene kleren draagt

Rol persoonlijkheid als moderator of contingentievariabele
 Contingentievariabele (syn. Moderator) = een variabele die de sterkte van
een verband tussen twee andere variabelen, beïnvloedt

, Uitdagingen voor (mens en) organisaties

 Reageren op economisch zware & onzekere tijden (weten niet wat er
gaat gebeuren)
o Reageren op economisch zware tijden:
 Kosten voor organisaties stijgen -> geschikt personeel
moeilijk te vinden
 Sterk gestegen kosten: grondstoffen, energie, leningen,
personeel… -> moeilijk te compenseren
o Reageren op onzekere tijden
 Organisaties moeten zich aanpassen
 Innovatie & verandering stimuleren
 Goede balans tussen werk & privé mogelijk maken
 Werken aan meer ethische organisaties
 Omgaan met veranderende bevolking
o Op werk omgaan met verouderde bevolking, alleenstaanden,
hoogopgeleiden…



Deel 1: Persoonlijkheid

1.1 Wat is persoonlijkheid?

Persoonlijkheid als psychologisch construct

 Optelsom van de manieren waarop individu reageert op- en interageert
met anderen
 Betrekkelijk constante manieren van reageren of handelen in verschillende
situaties
o Waarneembare trekken
o Komt tot uiting in gedrag
o Komt in verschillende situaties voor

Persoonlijkheid = omschreven in/via persoonlijkheidstrekken




1.2 Persoonlijkheidsmodellen / testen

Verschillende visies op persoonlijkheid & de meting ervan

,  Big 5: vijf kenmerken die onze persoonlijkheid beschrijven
 OCEAN (geheugensteuntje)



1.2.1 DE BIG 5

 Elke persoon “bezit” de basisfactoren in meer/mindere mate: elke persoon
krijgt een score op elke factor (-> oneindig aantal combinaties)
o Meeste mensen zijn gemiddeld
 Big 5 = wetenschappelijk ondersteund
 5 factoren of persoonlijkheidstrekken (woorden die we ervoor gebruiken)

Op
nh
e e id
mo
E
C
s
n
o
ie
dë
tc
u
h
tin e
b ilte it
ta
s
l
Ex
rie n

tra v
e
V

i rs
li jk
e
d hei




 Emotionele stabiliteit - neuroticisme
o Je kunt ze niet tegelijk zijn, ofwel ben je heel emotioneel stabiel,
ofwel erg neurotisch
o Emotioneel stabiel:
 Weerbaar tegen emotionele invloeden (bv. negatieve
commentaar rustig opnemen, niet direct flippen)
 Zelfvertrouwen, zelfzeker