Onderwijskunde (Syllabus)
INLEIDING......................................................................................... 3
HOOFDSTUK 1: BEGINSITUATIE VAN DE LEERKRACHT........................... 6
1 VOORAF......................................................................................... 6
2 PROFIEL IDEALE LEERKRACHT.......................................................... 6
2.1 KENMERKEN VAN EEN IDEALE LEERKRACHT, ZIJN BEKOMMERNISSEN EN TAKEN ....6
2.2 HET BEROEPSPROFIEL EN DE BASISCOMPETENTIES......................................6
2.3 REFLECTIE......................................................................................7
3 ROLLEN VAN DE LEERKRACHT.......................................................... 8
4 SITUERING VAN DE BEGINSITUATIE VAN DE LEERKRACHT IN DE
DIDACTISCHE DRIEHOEK................................................................... 10
HOOFDSTUK 2: BEGINSITUATIE VAN HET LERENDE KIND.................... 11
1 INLEIDING..................................................................................... 11
2 WAT VERSTAAN WE ONDER BEGINSITUATIE.................................... 11
2.1 BEGINSITUATIE: EEN DYNAMISCH BEGRIP...............................................11
2.2 EEN ONDERWIJS À LA CARTE..............................................................11
2.3 BEGINSITUATIE VAN DE LEERLING(EN)...................................................12
3 DE INDIVIDUELE LEERLING ALS FACTOR VAN DE BEGINSITUATIE......12
3.1 DE PERSOONLIJKHEIDSASPECTEN: WEGWIJZERS BIJ HET BEGINSITUATIEONDERZOEK
.......................................................................................................12
3.2 DE PERSOONLIJKHEID IS EEN EENHEID. DAAR MOET IK REKENING MEE HOUDEN!12
3.3 DE LEEFWERELD VAN LEERLINGEN........................................................12
3.3.1 GESLACHTSVERSCHILLEN.................................................................................. 13
3.3.2 SOCIALE, ECONOMISCHE EN CULTURELE VERSCHILLEN............................................14
3.4 REKENING HOUDEN MET DE BEGINSITUATIE VAN DE LEERLING: WAT BETEKENT
DAT?................................................................................................18
4 ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE...................................................... 19
5 HOE KUNNEN WE DE BEGINSITUATIE BEPALEN................................ 20
,5.1 OBSERVATIE..................................................................................20
5.1.1 WAT IS OBSERVEREN?..................................................................................... 20
5.1.2 WAAROM OBSERVEERT EEN LEERKRACHT?...........................................................21
5.1.3 VERSCHILLENDE VORMEN VAN OBSERVATIE..........................................................21
5.1.4 FASEN IN DE OBSERVATIE.................................................................................22
5.1.5 HULPMIDDELEN.............................................................................................. 22
5.1.6 GEVAREN BIJ OBSERVEREN...............................................................................23
5.2 TOETSEN......................................................................................24
5.3 RAADPLEGEN LEERPLAN....................................................................24
6 SITUERING VAN DE BEGINSITUATIE VAN DE LERENDE IN DE
DIDACTISCHE DRIEHOEK................................................................... 24
, Inleiding
De didactische driehoek/ triade
= het oudste didactisch model
Het lerende kind
(Onderwijs)
Leerproces
De leerkracht De leerinhoud
- De drie componenten hangen heel nauw samen en er is een constante
wisselwerking.
- Uit onderzoek blijkt dat dit de factoren zijn die invloed uitoefenen op het
leerproces dat zich afspeelt bij leerlingen.
Model van Marzano
- Komt tot elf factoren die een invloed
uitoefenen
- Groepeert de factoren in drie groepen
o Leerling niveau
o Leraarsniveau
o Schoolniveau
- De meest doorslaggevende factor is de
manier waarop de leraar onderwijst
Hattie
- 138 factoren die een invloed hebben op de leerprestaties
- Zes domeinen
o Leerkracht, leerling, thuissituatie, school, curriculum en didactiek
- Geeft ook aan dat het domein ‘leerkracht’ de meeste invloed heeft
INLEIDING......................................................................................... 3
HOOFDSTUK 1: BEGINSITUATIE VAN DE LEERKRACHT........................... 6
1 VOORAF......................................................................................... 6
2 PROFIEL IDEALE LEERKRACHT.......................................................... 6
2.1 KENMERKEN VAN EEN IDEALE LEERKRACHT, ZIJN BEKOMMERNISSEN EN TAKEN ....6
2.2 HET BEROEPSPROFIEL EN DE BASISCOMPETENTIES......................................6
2.3 REFLECTIE......................................................................................7
3 ROLLEN VAN DE LEERKRACHT.......................................................... 8
4 SITUERING VAN DE BEGINSITUATIE VAN DE LEERKRACHT IN DE
DIDACTISCHE DRIEHOEK................................................................... 10
HOOFDSTUK 2: BEGINSITUATIE VAN HET LERENDE KIND.................... 11
1 INLEIDING..................................................................................... 11
2 WAT VERSTAAN WE ONDER BEGINSITUATIE.................................... 11
2.1 BEGINSITUATIE: EEN DYNAMISCH BEGRIP...............................................11
2.2 EEN ONDERWIJS À LA CARTE..............................................................11
2.3 BEGINSITUATIE VAN DE LEERLING(EN)...................................................12
3 DE INDIVIDUELE LEERLING ALS FACTOR VAN DE BEGINSITUATIE......12
3.1 DE PERSOONLIJKHEIDSASPECTEN: WEGWIJZERS BIJ HET BEGINSITUATIEONDERZOEK
.......................................................................................................12
3.2 DE PERSOONLIJKHEID IS EEN EENHEID. DAAR MOET IK REKENING MEE HOUDEN!12
3.3 DE LEEFWERELD VAN LEERLINGEN........................................................12
3.3.1 GESLACHTSVERSCHILLEN.................................................................................. 13
3.3.2 SOCIALE, ECONOMISCHE EN CULTURELE VERSCHILLEN............................................14
3.4 REKENING HOUDEN MET DE BEGINSITUATIE VAN DE LEERLING: WAT BETEKENT
DAT?................................................................................................18
4 ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE...................................................... 19
5 HOE KUNNEN WE DE BEGINSITUATIE BEPALEN................................ 20
,5.1 OBSERVATIE..................................................................................20
5.1.1 WAT IS OBSERVEREN?..................................................................................... 20
5.1.2 WAAROM OBSERVEERT EEN LEERKRACHT?...........................................................21
5.1.3 VERSCHILLENDE VORMEN VAN OBSERVATIE..........................................................21
5.1.4 FASEN IN DE OBSERVATIE.................................................................................22
5.1.5 HULPMIDDELEN.............................................................................................. 22
5.1.6 GEVAREN BIJ OBSERVEREN...............................................................................23
5.2 TOETSEN......................................................................................24
5.3 RAADPLEGEN LEERPLAN....................................................................24
6 SITUERING VAN DE BEGINSITUATIE VAN DE LERENDE IN DE
DIDACTISCHE DRIEHOEK................................................................... 24
, Inleiding
De didactische driehoek/ triade
= het oudste didactisch model
Het lerende kind
(Onderwijs)
Leerproces
De leerkracht De leerinhoud
- De drie componenten hangen heel nauw samen en er is een constante
wisselwerking.
- Uit onderzoek blijkt dat dit de factoren zijn die invloed uitoefenen op het
leerproces dat zich afspeelt bij leerlingen.
Model van Marzano
- Komt tot elf factoren die een invloed
uitoefenen
- Groepeert de factoren in drie groepen
o Leerling niveau
o Leraarsniveau
o Schoolniveau
- De meest doorslaggevende factor is de
manier waarop de leraar onderwijst
Hattie
- 138 factoren die een invloed hebben op de leerprestaties
- Zes domeinen
o Leerkracht, leerling, thuissituatie, school, curriculum en didactiek
- Geeft ook aan dat het domein ‘leerkracht’ de meeste invloed heeft
